ប្រាសាទបាគងជាទីកន្លែងសក្ការបូជានៃលទ្ធិព្រហ្មញ្ញ

ប្រាសាទ​បាគង​គឺជា​អតីត​រាជធានី​ហរិហរាលយៈ ដែល​កសាង​មុន​ទីក្រុង​អង្គរ ហើយ​មាន​ក្បូរ​ក្បាច់រចនា​ល្អ ស្រស់​ឆើតឆាយ សង់​ជា​៥​ថ្នាក់​ខ្ពស់​ត្រដែត​ផុត​ចុង​ព្រៃ​ព្រឹក្សា ​ព្រមទាំង​មាន​ប្រាសាទ​តូចៗ​ក្នុង​បរិវេណ​នោះ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ផង ។ ប្រាសាទ​នេះ​កសាង​ឡើង​ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​ចំពោះ​ព្រះ​ឥសូរ​ក្នុង​លទិ្ធ​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា និង​ជាទី​សក្ការ​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ ពួក​នាហ្មឺន​សព្វ​មុខមន្ដ្រី​ថ្នាក់ខ្ពស់ ព្រមទាំង​បាន​អួត​សរសើរ​ពី​បារមី​របស់​ព្រះបាទ​ឥន្ទ្រវរ្ម័ន​ទី​១ ​ដែល​មាន​គុណ​បំណាច់​ចំពោះ​ជាតិ​មាតុភូមិ និង​ប្រជារាស្ដ្រ​របស់​ព្រះ​អង្គ ។ រយៈកាល​កន្លង​មក ​ប្រាសាទ​នេះ​បាន​ទទួល​រង​នូវ​ការ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​អស់​មួយ​ភាគ​ធំ ដោយសារ​តែ​សង្គ្រាម​ជាតិ​សាសន៍ និង​សង្គ្រាម​សាសនា ប៉ុន្ដែ​ចាប់តាំងពី​មាន​ការ​រៀបចំ​ជួសជុល​កែ​លម្អ​ឡើង​វិញ​ឲ្យ​មាន​សោភ័ណ​ភាព​នោះ ចំនួន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ចម្រុះ​ជាតិ​សាសន៍​បាន​នាំ​គ្នា​ទៅ​ទស្សនា​កំសាន្ដ​ជា​ហូរហែ ។

ប្រាសាទបាគង​គឺជា​អតីត​រាជធានី​ដ៏​ចំណាស់​នៅ​ដើម​សម័យ​អង្គរ គឺ​បន្ទាប់​ពី​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​២​បោះបង់​រាជធានី​នៅ​ភ្នំ​គូលែន​មក ។ ​ប្រាសាទ​ថ្ម​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ខាងត្បូង នៃ​ប្រាសាទ​ព្រះ​គោ ភូមិសាស្ដ្រ​នៃ​ខេត្ដ​សៀមរាប ដែល​កសាង​ឡើង​ដោយ​ព្រះបាទ​ឥន្ទ្រវរ្ម័ន​ទី​១​ នៅ​ឆ្នាំ​៨៨១​ ធ្វើ​ពី​ថ្មភក់ និង​កំពែង​ខាងក្រៅ​ធ្វើ​ពី​ថ្មបាយក្រៀម ហើយ​សំណង់​ប្រាសាទ​មាន​៥​ជាន់ខ្ពស់​ត្រដែត​លេច​ផុត​ចុង​ព្រៃ​ព្រឹក្សា​ដែល​ជា​ប្រភេទ​ប្រាសាទភ្នំ ក្នុង​បំណង​ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​ចំពោះ​លទ្ធិ​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា និង​អួត​សរសើរ​ពី​បារមី​របស់​ព្រះបាទ​ឥន្ទ្រវរ្ម័ន​ទី​១​ផង​ដែរ ។

នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​កំពែង​ក្រៅ​បង្អស់​សង់​ពី​ថ្មបាយក្រៀម ក្នុង​នោះ​មួយ​ផ្នែក​ត្រូវ​បាន​បែកបាក់​ខ្ទេចខ្ទី និង​មួយ​ផ្នែក​ទៀត​កប់​បាត់​ក្នុង​ព្រៃ​ដែល​មាន​បណ្ដោយ ៨៥០​ម៉ែត្រ ទទឹង​៦៥០​ម៉ែត្រ និង​គូ​ទឹក​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ ព្រមទាំង​មាន​ច្រកចេញ​ចូល​នៅ​ទិស​ទាំង​៤ ។ នៅ​កំពែង​​ទី​២​បណ្ដោយ​ប្រវែង ៣៥០​ម៉ែត្រ និង​ទទឹង​៣២០​ម៉ែត្រ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ប្រាសាទ​មួយ​ចំនួន​បាក់បែក មាន​ស្រះ​ទឹក​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ ផ្លូវ​ចេញចូល​ធំៗ​ពីរ​នៅ​ទិស​ខាងលិច និង​ទិស​ខាងកើត ដែល​មាន​ក្បាច់ចម្លាក់​ល្អ​ណាស់ ។ ចំណែក​នៅ​ថ្នាក់​ទី​៣​នៃ​ប្រាសាទ មាន​ការ​កសាង​ប្រាសាទ​តូចៗ​ចំនួន​១២​ទៀត ដែល​មាន​ជញ្ជាំង​ភ្ជាប់​គ្នា ហើយ​មាន​ចម្លាក់​រឿងរ៉ាវ ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​លទ្ធិ​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា​យ៉ាងច្រើន​ថែម​ទៀត ។ ចំណែក​នៅ​ថ្នាក់​ទី​៤ និង​ទី​៥ ដែល​ខ្ពស់​បំផុត មាន​ផ្លូវ​ចុះឡើង​នៅ​ទិស​ធំៗ​ទាំង​៤ ហើយ​កំពូល​ដ៏​ខ្ពស់​ដែល​មាន​ចម្លាក់​សមសួន​ល្អ​ណាស់ តំណាង​ឲ្យ​ភ្នំ​សុមេរុ ខ្ពស់​ជាងគេ​បំផុត​ក្នុង​ទ្វីបលោក ។​

បរិវេណ​នៃ​ប្រាសាទបាគង​មាន​សំណង់​ប្រាសាទ​តូចៗ​ជា​ច្រើន​ដែល​បុព្វបុរស​បាន​កសាង​ឡើង​ដើម្បី​តម្កល់​លិង្គព្រះឥសូរ «ស្រីឥន្ទ្រាសូរ» និង​កសាង​រូប​ព្រះ​នារាយណ៍​៨​ទៀត​ផង​ទៅ​តាម​ទ្រង់ទ្រាយ​នៃ​ប្រាសាទ​ទាំង​៨​នៅ​ផ្នែក​ខាងក្រោម​នៃ​កំពែង​ជាន់​ទី​១ ។ ចំណែក​នៅ​កាំជណ្ដើរ ផ្ដែរ ហោជាង ខ្លោងទ្វារ​លម្អ​ទៅ​ដោយ​រូប​មនុស្ស ទេវតា គ្រុឌ នាគ ដំរី យក្ស ដែល​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​សោភ័ណ​ភាព​ដ៏​រស់​រវើក លាយឡំ​ទៅ​ដោយ​ចម្លាក់​ផ្សេងៗ​ទៀត​គួរ​ឲ្យ​ចង់​ទស្សនា ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នកទេសចរ​ជ្រះថ្លា​ក្នុង​អារម្មណ៍​យ៉ាង​ខ្លាំង​ពេល​បាន​ទស្សនា​ទី​នេះ​ម្ដងៗ ។​

តាម​រយៈ​ចម្លាក់​ប្លែកៗ និង​សំណង់​ប្រាសាទ​តូចៗ​នៅ​តាម​កំពែង និង​ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​ប្រាសាទ​បាន​បញ្ជាក់ថា ប្រាសាទ​បាគង​ជា​ទីតាំង​រាជ​ធានី​បុរាណ​បន្ទាប់​ពី​ភ្នំ​គូលែន​ដែល​កសាង​ឡើង​ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​ចំពោះ​លទ្ធិ​ទេវរាជ​របស់​ព្រះរាជា នាហ្មឺន​សព្វ​មុខមន្ដ្រី ហើយ​រចនាប័ទ្ម​នៃ​ប្រាសាទ​ទំនង​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​ប្រទេស​ជ្វា ។ ប្រាសាទ​ដ៏​ចំណាស់​ដែល​ទទួល​រង​នូវ​ការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ពី​អតីតកាល បាន​និង​កំពុង​ទទួល​ការ​ចាប់អារម្មណ៍​ពី​សំណាក់​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ចម្រុះ​ជាតិ​សាសន៍​នាំ​គ្នា​ទៅ​ទស្សនា​ជាហូរហែ​នៅ​ថ្ងៃ​ឈប់​សម្រាក បុណ្យ​ទាន​ប្រពៃណី​ជាតិ ហើយ​រួមចំណែក​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​លើក​ស្ទួយ​វិស័យ​ទេសចរណ៍ សេដ្ឋកិច្ច និង​សិល្បៈ​វប្បធម៌​មួយ​កម្រិត​ថែម​ទៀត​ផង ៕

ប្រភពអត្ថបទៈ  សាលអាន​ថ្ងៃ​ទី ០៨/០៥/០៦ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​កោះសន្ដិភាព)

រូបភាពៈ រូបទី១ យកពី chanbokeo.com និងក្រៅពីនេះ ឈូកខ្មែរ ថត​ខ្លួនឯង​ឆ្នាំ​២០០៧ និង ២០០៨

Posted in បូជនីយដ្ឋាន | Leave a comment

ប្រវត្ដិរបាំកាប់ក្របីរំលឹកដល់ដូនតា

តាម​រយៈ​របកគំហើញ​ដែល​អ្នក​បុរាណវិទ្យា​បាន​ស្រាវជ្រាវ​បន្ដ​បន្ទាប់​នៅ​តាម​ស្ថានីយ​បុរេប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​នានា យើង​អាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​ថា សត្វ​ក្របី​មិន​ត្រឹមតែ​មាន​ប្រយោជន៍​ចំពោះ​ប្រជា​កសិករ​ក្នុង​របរ​កសិកម្ម​និង​ជា​កម្លាំង​អូស​ទាញ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្ដែ​វា​ជា​សត្វ​មួយ​ប្រភេទ​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​ច្រើន​យ៉ាង​ដូចជា​វិស័យ​សាសនា​មហាយាន​ដែល​បុព្វបុរស​យើង​ឆ្លាក់​ជាប់​នឹង​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​ទុក​ជាទី​សក្ការបូជា ។​

ពួក​មេទ័ព​នៅ​សម័យ​មុន​ពេល​ចេញ​ទៅ​ធ្វើ​ចម្បាំង​បាន​បូជា​ក្របី​ថ្វាយ​ជូន​ព្រះ​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​នៃ​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​ដើម្បី​សុំ​សេចក្ដីសុខ និង​ជ័យ​ជំនះ ។ ចំណែក​អ្នកស្រុក​ខ្មែរលើ នៅ​ពេល​ជួប​ស្រុកភូមិ​ឧបទ្រព​ចង្រៃ គេ​តែងតែ​បូជា​ក្របី​ដើម្បី​សុំ​សេចក្ដីសុខ​សប្បាយ ដោយ​មាន​សម្ដែង​ជា​របាំ​ថ្វាយ​ទៀត​ផង ហើយ​ប្រពៃណី​នេះ​បាន​បន្សល់​ទុក​រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃ​ក្លាយ​ជា​មរតក​សម្រាប់​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ​ទៀត​ផង ។

ប្រជា​កសិករ​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន​ដែល​មាន​ជីវភាព​ខ្សត់ខ្សោយ​បាន​ចាត់​ទុក​សត្វ​ក្របី​ជា​កម្លាំង​អូស​ទាញ​ដ៏​សំខាន់​បំផុត​ក្នុង​របរ​របស់​ខ្លួន ដូច​ជា ភ្ជួរ​រាស់ អូស​រទេះ និង​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ជីវភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ព្រោះ​វា​ជា​សត្វ​ដែល​មាន​កម្លាំង​ខ្លាំងក្លា ធន់​នឹង​ការងារ​ណាស់ ដោយ​មាន​កម្លាំង​ជាង​សត្វ​គោ តែ​វា​ចាញ់​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​បន្ដិច ។ ការ​បូជា​ក្របី​តាម​ការ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​មាន​ដើម​កំណើត​តាំងពី​សម័យ​បុរេប្រវត្ដិ​រហូត​ដល់​សតវត្ស​ទី​១៩ ដែល​គេ​បាន​ស្រាវជ្រាវ​ឃើញ​នៅ​តាម​ស្ថានីយ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​មួយ​ចំនួន ដូច​ជា​ចម្លាក់​តាម​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​បាយ័ន ក្នុង​បុព្វ​ហេតុ​សាសនា​មហាយាន ។​

នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ជ័យ​វរ្ម័ន​ទី​៧ មេទ័ព​សម័យ​មុន​ពេល​ចេញ​ទៅ​ធ្វើសង្គ្រាម​ក៏​បូជា​ក្របី​ដើម្បី​យក​សាច់ ឈាម ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​អាទិ​ទេព រួច​ចែក​ឲ្យ​មិត្ដ​រួម​អាវុធ​សម្រាប់​ទទួលទាន ក៏​ដូច​ជា​ប្រមូល​កម្លាំង​ចេញ​ទៅ​ប្រយុទ្ធ ទទួល​បាន​សេចក្ដីសុខ​ចម្រើន និង​ជ័យ​ជំនះ​ពី​ពួក​ខ្មាំង​សត្រូវ​គ្រប់​ប្រភេទ ។

ប្រពៃណី​បូជា​ក្របី​នេះ​មាន​ប្រភព​ចេញ​មក​ពី​បងប្អូន​ខ្មែរលើ​ជនជាតិ​ស្ទៀង​និង​ព្នង​ដែល​ប្រកាន់​ប្រពៃណី​នេះ តាំងពី​សម័យ​បុរាណ​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ ហើយ​ពួក​គេ​ថែម​ទាំង​បង្កើត​ជា​របាំ​សម្រាប់​ធ្វើការ​បួងសួង​ថ្វាយ​ចំពោះ​ម្ចាស់​ទឹក​ម្ចាស់​ដី ដើម្បី​សុំ​សុខសួស្ដី សិរី​មង្គល ទឹកភ្លៀង និង​បណ្ដេញ​ឧបទ្រពចង្រៃ​ផ្សេងៗ​ក្នុងភូមិ​ស្រុក​ទៀត​ផង ។ អ្នក​ស្រុក​មួយ​ភាគ​ធំ​គេ​បោះបង់​លែង​និយម​ប្រពៃណី​នេះ​ហើយ ដោយ​សារ​តែ​វា​ហួស​សម័យ​ដូច​ជា​មិន​សូវ​ស័ក្ដិសិទ្ធិ ហើយ​ម្យ៉ាងទៀត​សត្វ​ក្របី​វា​ថ្លៃ ពិបាក​ក្នុង​ការ​ទិញ អ្នកស្រុក​មិន​សូវ​មាន​លុយកាក់​ផង ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន ថ្ងៃ​ទី ២៨/០៤/០៦ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​កោះសន្ដិភាព)

Posted in ចំណេះ​ធ្វើ, ប្រវត្តិសាស្ត្រ, អរិយធម៌​ខ្មែរ | Leave a comment

ភ្នំដោះក្រមុំនៅទីរួមខេត្ដមណ្ឌលគិរី

ភ្នំ​ដោះ​ក្រមុំ​មើល​ពី​ចម្ងាយ

បងប្អូន​ខ្មែរលើ​ជនជាតិ​ព្នង ដែល​រស់នៅ​ទីប្រជុំជន​ខេត្ដ​មណ្ឌលគិរី​តែង​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​មុតមាំ​គោរព​ចំពោះ​សួរ​ព្រលឹង ឬ​ហៅ​ព្រលឹង​របស់​បុព្វការី​ជន​ឲ្យ​ជួយ​ថែរក្សា​ការពារ ព្រមទាំង​និយម​ការ​សែនព្រេន​ជា​ប្រចាំ​រហូត​ក្លាយ​ជា «សាសនា​ព្រះ​សែន» ។​

ពួក​គេ​មាន​ជំនឿ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​យោគស្រុះផ្លំ ឬ​ភ្នំ​ដោះ​ក្រមុំ ដោយ​ធ្វើការ​បួងសួង​សុំ​ឲ្យ​មាន​សុខ​សប្បាយ​សិរី​សួស្ដី មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​ធ្វើស្រែ​ទទួល​បាន​ផល កុំឲ្យ​មាន​អំពើ​ចោរកម្ម​ក្នុងភូមិ​ស្រុក​ជាដើម ។ លើស​ពី​នេះ​ជនជាតិ​ព្នង​ជឿ​ថា «យោគ​ស្រុះ​ផ្លំ​» ឬ «​ភ្នំ​ដោះ​ក្រមុំ» អាច​ជួយ​ពួក​គេ​បាន​គ្រប់​បែប​យ៉ាង​ សូម្បី​​តែ​ពេល​ទៅ​ធ្វើការ​បង្កបង្កើន​ផល ការ​ប្រឡង​ប្រណាំងទូក​ ចេញ​ទៅ​ធ្វើសឹក​សង្គ្រាម ក៏​គេ​រៀបចំ​ពិធីសែនព្រេន​បួងសួង​សូម​ឲ្យ​ទទួល​បាន​ជ័យ​ជំនះ​ដែរ ហើយ​ជំនឿ​នេះ​បាន​ស្ថិត​ក្នុង​អារម្មណ៍​របស់​គេ​រាប់​សិប​ជំនាន់​មក​ហើយ ។​

ខេត្ដ​មណ្ឌលគិរី​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ឦសាន​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ដែល​សម្បូរ​ដោយ​ធនធានធម្មជាតិ​ព្រៃឈើ ជួរ​ភ្នំ ជ្រោះ​ជ្រលង​ដងអូរ​ និង​មាន​បងប្អូន​ជនជាតិ​ខ្មែរ​រស់នៅ​ច្រើន​ចម្រុះ​ជាតិ​សាសន៍ ដោយ​ប្រកបរ​បរបោច​វល្លិ រក​ជ័រ ស្វែងរក​ផល្លានុផល​ព្រៃឈើ​ ប្រមាញ់​សត្វ និង​ធ្វើ​ស្រែ​ចម្ការ​ដើម្បី​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ។ ខេត្ដ​នេះ ភាគ​ខាងកើត និង​ភាគ​ខាង​ត្បូង មាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​នឹង​ប្រទេស​វៀតណាម ខាងជើង​មាន​ព្រំ​ប្រទល់​ជាប់​នឹង​ខេត្ដរតនគិរី និង​ខាងលិច​មាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់​និង​ខេត្ដក្រចេះ ។ ចំណែក​តំបន់​យោគស្រុះផ្លំ​ឬ​ភ្នំ​ដោះ​ក្រមុំ​នេះ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​បរិវេណ​ស្រុក​មនោរម្យ ចម្ងាយ​ជាង​១​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ទីរួមខេត្ដ​ដែល​ភាគ​ខាងជើង​ជាប់​នឹង​ភូមិ​ឡៅការ ​ភាគ​ខាង​ត្បួ​ង​ជាប់​នឹង​ព្រលាន​យន្ដហោះ​សែនមនោរម្យ ភាគ​ខាងលិច​ជាប់​ភូមិ​ដោះក្រមុំ និង​ខាងកើត​ជាប់​ភូមិ​ចម្ការតែ ហើយ​ភ្នំ​នេះ​សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​ស្មៅ​ដុះ​តាំងពី​ចង្កេះ​រហូត​ដល់​កំពូលភ្នំ​ មិនសូវ​មាន​រុក្ខជាតិ​ដុះ​នោះ​ទេ ។​

បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​អ្នកស្រុក​ដែល​រស់នៅ​ទីនោះ​ថា យោគស្រុះផ្លំ​ជា​ជំនឿ​របស់​បងប្អូន​ជនជាតិ​ព្នង​បង្កើត​ឡើង​តាំងពី​សម័យ​បុរាណ​អស់​រយៈពេល​រាប់​សិប​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ក្លាយជា​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ប្រចាំ​ភូមិ​ស្រុក​ក្នុង​ជីវភាព​រស់នៅ​សម្រាប់​ធ្វើការ​បួងសួង​សុំ​សេចក្ដីសុខ​សប្បាយ និង​សិរី​សួស្ដី​ក្នុង​ក្រុម​គ្រួសារ​ជ័យ​ជំនះ​លើ​ពួក​ខ្លាំង​សត្រូវ ក៏​ដូច​ជា​បណ្ដេញ​ឧបទ្រព​ចង្រៃ​ផ្សេងៗ សូម្បី​តែ​ក្នុង​ពិធី​ប្រណាំងទូក​ ការ​បង្កបង្កើន​ផល ក៏​ធ្វើការ​បួងសួង​ដែរ ។ ចំណែកឯ​ពាក្យ «ភ្នំ​ដោះក្រមុំ» បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ទី​៦០ ដែល​បងប្អូន​ខ្មែរ​មួយ​ចំនួន​មក​រស់នៅ​ទីនោះ បម្រើ​ការងារ​រាជការ គឺ​គេ​នាំ​គ្នា​ហៅ​តាម​ស្ថានភាព​ភូមិសាស្ដ្រ​ជាក់ស្ដែង​នៃ​ភ្នំ​ទាំង​ពីរ​ដែល​មាន​រាង​ដូច​ដោះ​ព្រហ្មចារី​ស្ដ្រី​ក្រមុំ​ដែល​ដេក​ផ្ងា​អ៊ីចឹង ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន ថ្ងៃ​ទី ០៧/០៤/០៦ (ដកស្រង់​ពី​កាសែត​កោះសន្ដិភាព)

Posted in កំសាន្ត, បូជនីយដ្ឋាន | Leave a comment

របាំអប្សរាជារបាំព្រះរាជទ្រព្យ និងជាបេតិកភណ្ឌអរូបីពិភពលោក

ខ្មែរ​យើង​មាន​សិល្បៈ និង​របាំ​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ​សម្រាប់​សម្ដែង​នៅ​តាម​ទីកន្លែង ពេលវេលា និង​តំបន់ ដែល​គេ​និយម​ចូល​ចិត្ដ ដើម្បី​បង្ហាញ​ប្រាប់​ពី​បញ្ហា​អ្វីមួយ​ដែល​មាន​លាយឡំ​ជាមួយ​សំណើច​និង​តន្ដ្រី​ ហើយ​បាន​បន្សល់​ទុក​រហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃ ។ ក្នុង​នោះ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​របាំ​អប្សរា ឬ​របាំ​ទេវតា​ដែល​សម្ដែង​ទៅ​មាន​សភាព​ទន់ភ្លន់ អារម្មណ៍​ស្ងប់ស្ងាត់ បញ្ជាក់​ពី​សភាព​គ្មាន​កង្វល់ ញញឹម​រាក់ទាក់ ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​លើកយក​ទៅ​សម្ដែង​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី​បុណ្យ​ជាតិ អន្ដរជាតិ ទទួល​បានការ​ពេញ​និយម​គាំទ្រ​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​បំផុត​ទាំង​ក្នុង​និង​ក្រៅប្រទេស ។

របាំ​នេះ​គេ​មិន​បានដឹង​ប្រាកដ​ថា​មាន​អាយុកាល​តាំងពី​ពេល​ណា​នោះ​ទេ ប៉ុន្ដែ​បើ​តាម​ចម្លាក់​នៅ​តាម​ជញ្ជាំង​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ដ និង​ប្រាសាទ​នានា​គេ​អះអាង​ថា កើត​នៅ​សម័យ​មហានគរ​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ព្រះមហាក្សត្រី​យានី​ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈនារីរ័ត្ន ចាប់ផ្ដើម​បង្កើត​ឡើងជា​ផ្លូវការ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៦០ នា​សម័យ​សង្គម​រាស្ដ្រនិយម ដោយ​ក្រុម​សម្ដែង​សុទ្ធតែ​នារី​ស្អាតៗ ក្មេងៗ​ទៀត​ផង ។​

នៅ​តាម​ភូមិ​ស្រុក​នីមួយៗ ប្រជាពលរដ្ឋ​តែងតែមាន​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ខុស​គ្នា​តាំងពី​ដូនតា ហើយ​ពួក​គេ​បាន​បង្កើត​ជា​សិល្បៈ​ចំរៀង និង​របាំ​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ​ដើម្បី​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​ការ​សប្បាយ​រីករាយ​បំបាត់​ការ​អផ្សុក​ក្នុង​ពិធីបុណ្យ​ទាន​ម្ដងៗ ក្លាយជា​ទំនៀម​ទម្លាប់​ប្រពៃណី ហើយ​របាំ​ខ្លះ​ទៀត​សម្រាប់​បួងសួង​ចំពោះ​វត្ថុ​ស័ក្តិសិទ្ធិ ក្នុង​បំណង​សុំ​ទឹកភ្លៀង លាបំណន់… ។ ចាប់​តាំងពី​ព្រះបាទ​ហ៊ុនទៀន​បាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ​ព្រះនាង​លីវយី បឋម​ក្សត្រី​ខ្មែរ សម័យ​នគរ​ភ្នំ​នា​សតវត្ស​ទី​មួយ​ ទ្រង់​បាន​នាំ​យក​វប្បធម៌​ពី​ប្រ​ទេស​ឥណ្ឌា​មក​ផ្សព្វផ្សាយ​ចំពោះ​ជនជាតិ​ខ្មែរ ប៉ុន្ដែ​ប្រជាពលរដ្ឋ​មិន​ទទួល​ទាំងស្រុង​នោះ​ទេ​គឺ​ទទួលយក​មក​កែ​ច្នៃ​ឲ្យ​មាន​លក្ខណៈ​ជាតិនិយម​ប៉ុណ្ណោះ ។ ក្នុង​នោះ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​របាំ​ជា​ច្រើន​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​យក​មក​សម្ដែង​ក្នុង​កម្មវិធី​បុណ្យ​តូច​ធំ​តាម​តំបន់​និង​សម័យ​កាល​ដែល​ពួក​គេ​និយម​តាំងពី​សម័យ​បុរាណ​រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ហើយ​ក្លាយជា​របាំ​ប្រពៃណី​ជាតិ​ទៀត​ផង ។​

ក្នុង​ចំណោម​របាំ​ទាំងនោះ គេ​ឃើញ​របាំ​អប្សរា ឬ​របាំ​ទេវតា​ដែល​គេ​តែង​លើកយក​ទៅ​សម្ដែង​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​ជាតិ​-​អន្ដរជាតិ ថ្វាយ​ព្រះ​មហាក្សត្រ ភ្ញៀវ​កិត្ដិយស កម្មវិធី​មហោស្រព​ធំៗ បុណ្យ​សាសនា ត្រូវ​បាន​ទស្សនិកជន​និយម​យ៉ាង​ខ្លាំង ព្រោះ​របាំ​នេះ​មាន​ចង្វាក់រាំ​ទន់ភ្លន់ សមសួន​រស់​រវើក បង្ហាញ​ពី​អារម្មណ៍​ស្ងបស្ងាត់ គ្មាន​ទុក្ខ​កង្វល់ ញញឹម​រាក់ទាក់ ប៉ុន្ដែ​រឹងប៉ឹង​មាំមួន​និង​មាន​ចរិត​ជាតិ​ជ្រាល​ជ្រៅ ។​

បើ​តាម​ក្បាច់ចម្លាក់​នៅ​តាម​ប្រាសាទអង្គរវត្ដ បុព្វបុរស​យើង​មាន​ចម្លាក់​របាំ​នេះ​ជាប់​នឹង​ជញ្ជាំង​យ៉ាង​ស្រស់​សោភា​គួរ​ឲ្យ​គយគន់ ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នកទេសចរ​នាំ​គ្នា​សម្លក់សម្លឹង​ហើយ​ពោល​ពាក្យ​សរសើរ​មិន​ដាច់​ពី​មាត់​ស្ទើរ​គ្រប់​គ្នា​ពី​ទេព​កោសល្យ និង​ចម្លាក់​ក្បាច់​រាំ ។ ចម្លាក់​ទាំងនេះ​គេ​អាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​ថា របាំ​អប្សរា​ទំនង​មាន​កំណើត​តាំងពី​មុន​សម័យ​មហានគរ ឬ​សម័យ​អង្គរ​ម៉្លេះ ប៉ុន្ដែ​ឯកសារ​ដែល​ទាក់​ទិន​នឹង​របាំ​នេះ​ត្រូវ​វិនាស​បាត់​សូន្យ​រក​សំនៅ​ដើម​មិន​ឃើញ​សោះឡើយ ដោយ​គ្រាន់តែ​បន្សល់​ទុក​ត្រឹមតែ​រូបចម្លាក់​ប៉ុណ្ណោះ ។

របាំ​អប្សរា​សព្វថ្ងៃ​កំពុង​ទទួល​បាន​ប្រជាប្រិយភាព​យ៉ាង​ខ្លាំង ដោយ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​នៅ​តាម​សាលារៀន​គ្រប់​កម្រិត​សិក្សា ត្រូវ​បាន​លោកគ្រូ​-​អ្នកគ្រូ​បង្ហាត់​របាំ​នេះ​ដល់​សិស្សានុសិស្ស​ដើម្បី​យក​ទៅ​សម្ដែង​ក្នុង​ពិធី​បុណ្យ​ដូច​ជា របាំ​មនោរម្យ អប្សរា ទេពប្រណម្យ​ ដល់​ពួក​និស្សិត​ផង​ដែរ ​ហើយ​របាំ​នេះ​មិន​ត្រឹមតែ​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​ការ​និយម​គាំទ្រ​ពី​សំណាក់​មហាជន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ គឹ​វា​ល្បី​ខ្ទរខ្ទារ​លើ​ឆាក​អន្ដរជាតិ​ទៀត​ផង ដោយ​ក្រុម​សិល្បៈ​អប្សរា​ធ្លាប់​ទៅ​សម្ដែង​នៅ​ប្រទេស​បារាំង សហរដ្ឋអាមេរិក ជប៉ុន … ៕

ប្រភពៈ សាលអាន ថ្ងៃ​ទី ២៤/០៣/០៦

Posted in ចំណេះ​ធ្វើ, អរិយធម៌​ខ្មែរ | Leave a comment

បាពួនឧទ្ទិសថ្វាយព្រហ្មញ្ញសាសនា

ប្រាសាទបាពួន ជា​ប្រភេទ​ប្រាសាទភ្នំ​ដែល​បុព្វបុរស​យើង​កសាង​ឡើង​ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​ចំពោះ​លទ្ធិ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ឧទាយទិត្យវរ្ម័ន​ទី​២ គ.ស​១០៦០ នា​សម័យ​មហានគរ ។ ប្រាសាទភ្នំ​នេះ​មាន​រាង​ដូច​សាជី​មាន​ប្រាំ​ថ្នាក់ សំណង់​ធ្វើ​ពី​ថ្មភក់​ ថ្មបាយក្រៀម និង​ឈើ មាន​គោបុរៈ​​នៅ​ទាំង​បួន​ទិស​ ព្រមទាំង​មាន​រូប​ចម្លាក់​ក្បាច់​រចនា​ល្អឆើត​ទាក់ទង​ទៅ​និង​រឿង​រាមកេរ្តិ៍​ខ្មែរ​ និង​មាន​ក្បាច់​ចម្លាក់​ផ្សេងៗ​ទៀត​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ល្បែង​កីឡា និង​រូប​ព្រះពុទ្ធ​ចូល​ព្រះ​និព្វាន​ដែល​គេ​ទើប​កសាង​នា​សម័យ​លង្វែក ។

តាម​រយៈ​ទ្រង់ទ្រាយ​ប្រាសាទភ្នំ​នេះ​ធ្វើ​អោយ​មាន​ទស្សនៈ​ខ្លះ​អះអាង​ថា ប្រាសាទបាពួន​តំណាង​ឲ្យ​ភ្នំ​ព្រះ​សុមេរុ និង​ខ្លះ​ទៀត​អះ​អាង​ថា  «ជាទី​កន្លែង​សម្រាប់​លាក់​បំបាំងកាយ​មនុស្ស​ក្នុង​គ្រោះអាសន្ន» ព្រោះ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ ហាក់ដូច​មាន​រូង​សម្ងាត់​និង​កន្លែង​ជា​ច្រើន​ដើម្បី​គេចខ្លួន​ពី​ការ​តាម​ព្យាបាទ​របស់​សត្រូវ ។

ប្រាសាទបាពួន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុងភូមិ​សាស្ដ្រ​ខេត្ដសៀមរាប ក្បែរ​ព្រលានជល់ដំរី​ត្រូវ​បាន​ព្រះបាទ​ឧទាយទិត្យវរ្ម័ន​ទី​២ កសាង​ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​១០៦០ ស្ថិត​នៅ​លើ​កំពូលភ្នំ​យ៉ាង​ខ្ពស់​ដែល​អ្នក​និយម​សាសនា​ព្រហ្មញ្ញ​ថា  «តំណាង​ឲ្យ​ភ្នំ​ព្រះ​សុមេរុ» ដែល​មាន​កំពែង​ព័ទ្ធ​ជុំ​វិញ​មាន​បណ្ដោយ​៤២៥​ម៉ែត្រ និង​ទទឹង​១២៥​ម៉ែត្រ ហើយ​បែរមុខ​មក​ទិស​ខាងកើត មាន​ស្ពាន​ប្រវែង​២០០​ម៉ែត្រ​ដែល​សសរ​មូល​៣​ជួរ​សម្រាប់​ទ្រ​ផង​ដែរ ។ ប្រាសាទ​នេះ កាលពី​កសាង​រួច​មាន​នាម​ដើម​ថា  «ស្រីភូវនចូនាមណី» ប៉ុន្ដែ​ក្រោយមក​ទៀត​គេ​បាន​ប្ដូរ​ឈ្មោះ​ហៅ​ឲ្យ​កាន់តែ ខ្លី​ជាង​មុន​គឺ «ភូវន» ឬ​ «ភូន» វិញ​ដែល​មាន​ន័យ​ថា អ្នកមាន​អំនាច​ខ្លាំងក្លា ឧត្ដុង្គឧត្ដម ហើយ​គ្រប់គ្រង​លើ​ឋាន​ទាំង​បី (ឋាន​ក្រោម ឋាន​កណ្ដាល និង​ឋាន​លើ ) ។ ប៉ុន្ដែ​នៅ​សម័យ​ក្រោយមក មិនដឹង​ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​ណា​ពិតប្រាកដ​នោះ​ទេ ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា «ប្រាសាទ​បាពួន» វិញ ដែល​មាន​ន័យ​ថា ការ​លាក់​បំបាំងកាយ​ ពួន​សម្ងំ​ពី​ការ​តាម​ព្យាបាទ​របស់​សត្រូវ​ទាំង​ពួង​ ហើយ​ឈ្មោះ​នេះ​ត្រូវ​បាន​អ្នកស្រុក​និយម​ហៅ​តៗ​គ្នា​ជា​រៀង​រហូត​មក ទោះបី​ប្រាសាទ​ចាក​ពី​ន័យ​ដើម​ទាំងស្រុង​ក្ដី ។​

បើ​យើង​មើល​ពី​ទ្រង់ទ្រាយ​របស់​ប្រាសាទ វា​ហាក់ដូចជា មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ ដោយ​កន្លែង​មាន​អាថ៌​កំបាំង​សម្រាប់​រត់គេច​ពី​សត្រូវ​ពេល​មាន​គ្រោះអាសន្ន​កើត​ឡើង​ម្ដងៗ មិន​ថា​មនុស្ស​ប្រភេទ​ណា​ឡើយ ។ ម្យ៉ាងទៀត​នៅ​ក្បែរ​ប្រាសាទ​នេះ​មាន​ទី​ព្រះ​លាន​ជល់​ដំរី និង​មាន​ប្រកួត​កីឡា​ផ្សេងៗ ហើយ​ការ​ប្រកួត​សម័យ​នោះ រវាង​អ្នក​ប្រកួត​និង​អ្នកគាំទ្រ​អាច​មាន​ទំនាស់​ជាមួយ​គ្នា​ បង្កើត​ជា​ការ​វាយតប់​ដោយ​ភាគី​ចាញ់​បាន​រត់​ចូល​ពួន​ក្នុង​ប្រាសាទ​នេះ សត្រូវ​រក​មិនឃើញ​ទើប​គេ​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ថា «ប្រាសាទ​បាពួន» វិញ​ក៏​មិនដឹង ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន ថ្ងៃ​ទី ២២/០៣/០៦ (ដកស្រង់ពី​កាសែត​រស្មីកម្ពុជា)

Posted in បូជនីយដ្ឋាន | Leave a comment

វត្ថុ​សិរីមង្គលរបស់​ប្រជាជនចិន

ចាប់តាំង​ពិ​បុរាណ​មក ប្រជាជន​ចិន​មាន​ចំណាប់​អារម្មណ៍​និង​ជំនឿ​ទៅ​លើ​វត្ថុ​សិរីមង្គល​និង​វត្ថុ​លាភ​សំណាង​ខ្លាំង​ណាស់ ។ ចំពោះពាក្យ​បំប្រួញ​នៃ​ពាក្យ​ថា «សិរីមង្គល» នេះ​បាន​លេច​រូបរាង​ឡើង​តាំង​ពី​សម័យ​បុរាណ ហើយ​ពាក្យ​ថា «ជឺ» ដែល​មាន​ន័យ​ថា ភ័ព្វសំណាង គឺ​មាន​ទាក់ទង​នឹង​រឿង​ផ្នែក​លាភ​សក្ការៈ ចំណែក​ពាក្យ​ថា «ស៊ាំង» ដែល​មាន​ន័យថា ជោគល្អ ឬ​ប្រផ្នូល​ល្អ គឺ​ជា​និមិត្តរូប​នៃការ​អបអរ និង​អ្វី​ដែល​គួរ​តែ​អបអរ​សាទរ ។

រាប់ពាន់​ឆ្នាំ​មក​ហើយ វត្ថុ​សិរីមង្គល​របស់​ជនជាតិ​ចិន​មាន​ច្រើន​ណាស់ ។ បរិវេណ​នៃ​ការ​ប្រើប្រាស់​របស់​វា​មាន​ភាព​ទូលំ​ទូលាយ ជាក់​ស្ដែង​មិន​ត្រឹមតែ​មាន​នៅ​ក្នុង​ការ​ហូបចុក​ស្នាក់នៅ ពិធី​មង្គល​នានា​ដូចជា ពិធី​រៀប​អាពាហ៍​ពិពាហ៍ បង្កត់​កូនចៅ បុណ្យ​ចម្រើន​ព្រះជន្ម ឬ​បុណ្យ​កំណើត​ បុណ្យ​ប្រពៃណី​ផ្សេងៗ ឬ​ក៏​ការ​កំសាន្ត​សប្បាយ​តាម​បែប​ប្រជាប្រិយ ។ល។ ប៉ុណ្ណោះ​ទេ វា​ថែម​ទាំង​លេច​ឡើង​នៅ​ក្នុង​សកម្មភាព​នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សាសនា​របស់​ចិន​ទៀត​ផង ។

វត្ថុ​សិរីមង្គល​ទាំងអស់​នោះ​រួម​មាន ៖ សត្វ​នាគ ហង្ស សត្វ​ឈីលីង​ឬ​សិង្ហទេព ផ្លែ​សូដា ផ្កា​មូតាន ផើង​ប្រាក់ និង​ថូដាក់​ប្រាក់ ទេវតាទ្រព្យ សត្វ​ទន្សាយ ផ្លែទទឹម គង់សេអ៊ីម ប្រទានបុត្រ សត្វ​ប្រជៀវ យូអ៊ី បងប្អូន​តំបន់​ត្រជាក់​ទាំង​៣ (​ស្រល់ អង្គារសិល្ប៍ និង​ឫស្សី) កុក ប្រើស និង​បូចិន ។ល។

សត្វនាគ​ក្នុង​ចំណោម​សត្វ​ទេព​ទាំង​បួន

សត្វ​នាគ

រាប់​ពាន់​ឆ្នាំ​មក​ហើយ នៅ​ក្នុង​ដួង​ចិត្ត​របស់​ប្រជាជន​ចិន សត្វ​នាគ​គឺ​ជា​ទេវតា​នៃ​ពពក​ភ្លៀង ។ ការ​គោរព​បូជា​ទៅ​លើ​សត្វ​នាគ គឺ​មាន​អត្ថន័យ​ជា​វប្បធម៌​ដូច​ខាងក្រោម ៖

  • គេបានចាត់​ទុក​នាគ​ជា​រៀម​ច្បង​នៃ​សត្វ​ល្មូន​ទាំងឡាយ
  • គេ​បានចាត់ទុក​នាគ​ជា​ទេវតា​ដែល​តាម​ថែរក្សា​គេ
  • គេ​បាន​ចាត់​ទុក​នាគ​ជា​ទេវតា​ទឹក
  • មនុស្ស​បាន​ចាត់​ទុក​និង​ប្រៀបធៀប​ខ្លួនឯង​ជា​នាគ ។

បើ​តាម​ឯកសារ​បុរាណ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ប្រាំ​មួយ​ពាន់​ឆ្នាំ​មុន​ មនុស្ស​រស់នៅ​ក្នុង​សម័យ​វប្បធម៌​យ៉ាង​សាហាវ គឺ​ឆ្លង​កាត់​ការ​ស្មូន​រូប​សំណាក​សត្វ​នាគ​នេះ បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​គំនិត​នៃ​ការ​ចាត់​ទុក​ថា «សត្វ​នាគ​ជា​រៀម​ច្បង​នៃ​សត្វ​ល្មូន​ទាំងឡាយ» ។ មនុស្ស​ម្នា​គោរព​បូជា​សត្វ​នាគ​ក្នុង​គោលបំណង​គឺ​ចង់​បាន​ការ​បញ្ជៀស​ឧបទ្រព​ចង្រៃ នាំ​មក​នូវ​សិរីមង្គល និង​សុភមង្គល ។ រាប់​ពាន់​ឆ្នាំ​មកហើយ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន សត្វ​នាគ​បាន​ក្លាយ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ភាព​ហោះ​ហើរ ជា​ទេវ​ដែល​មាន​កម្លាំង​អាច​សម្រេច​កិច្ចការ​គ្រប់​មុខ​ ។ សត្វ​នាគ​គឺ​ជា​សត្វ​ទេព​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​សត្វ​ទេព​ទាំង​៤ ដែល​មាន ហង្ស ឈីលីង និង អណ្ដើក ។

សត្វ​ហង្ស

​តាំង​ពី​បុរាណ​មក សត្វ​ហង្ស​គឺ​ជា​សត្វ​ទេព​សិរីមង្គល ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ចិត្ត​របស់ប្រជាជន​ចិន ។ ប្រសិនបើ​ស្ដេច​គ្មាន​គុណធម៌ កាន់​កាប់​តំណែង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជារាស្ត្រ​ពិបាក​រស់​នៅ សត្វ​ហង្ស​គឺ​មិន​បង្ហាញ​ខ្លួន​ឡើយ ។ ពីព្រោះ​សត្វ​ហង្ស​គឺ​មាន​អត្តចរិត​មិន​ចូល​ចិត្ត​នៅ​លាយ​ឡំ​ជាមួយ​ភាព​ស្មោគគ្រោក​ខ្មៅ​កខ្វក់​ឡើយ តែ​បែរ​ជា​ចូលចិត្ត​នៅ​រាប់​អាន​ជាមួយ​អ្នក​ដែល​មាន​ចិត្ត​ស្លូត​ត្រង់ ស្រស់​ស្អាត និង​យុត្តិធម៌ ។ គឺ​មាន​តែ​នៅ​ពេល​ប្រទេស​បាន​សុខ​សន្តិភាព ស្អាតស្អំ ទើប​សត្វ​ហង្ស​ចុះ​មក​ឋាន​មនុស្ស​លោក ។ នៅ​ពេល​ដែល​សត្វ​ហង្ស​បង្ហាញ​ខ្លួន សត្វ​បក្សី​ទេព​ជាច្រើន​ ក៏​បង្ហាញ​ខ្លួន​ផង​ដែរ ដូច​ពាក្យ​មួយ​ពោល​ថា «បក្សី​រយ​ពាន់​ទទួល​ហង្សទេព» ។ ដូចនេះ​ទើប​ធ្វើ​ឲ្យ​កាន់​តែ​បន្ថែម​បរិយាកាស​រីករាយ​មួយ​កម្រិត​ទៀត ។ មានការ​និយាយ​តៗ​គ្នា​ថា កាល​ពិ​បុរាណ​នៅ​សម័យ​ដែល យ៉ាវសុន និង អ៊ី និង​សម័យ​ដែល ចូវកុង កាន់​កាប់​តំណែង​ គេ​ធ្លាប់​បាន​ឃើញ​សត្វហង្ស​បង្ហាញ​ខ្លួន​នៅ​ស្ថាន​មនុស្ស ។ ចាប់​តាំង​ពី​ពេលនោះ​មក ប្រជាជន​មិន​បាន​ឃើញ​ហង្ស​ទេព​ចុះ​មក​ស្ថាន​មនុស្ស​ដោយ​ផ្ទាល់​ភ្នែក​ទៀត​ទេ ។ មនុស្ស​លោក​បាន​យក​បំណង​ប្រាថ្នា​ដែល​ចង់​បាន​សុភមង្គល ពឹង​ពាក់​ទៅ​លើ​ការ​គោរព​បូជា​ចំពោះ​សត្វ​ហង្ស ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​សត្វ​ហង្ស​ក្លាយ​ទៅ​ជា​និមិត្តរូប​នៃ​ភាព​រីករាយ និង​សុភមង្គល ។

សត្វ​ឈីលីង

តើ​នៅ​ឯណា​អាច​រក​ឃើញ​មុខ​មាត់​របស់​សត្វ​ឈីលីង​នោះ ? ការ​ពិត​ទៅ សត្វ​ឈីលីង​ក៏​ដូច​ជា​សត្វ​នាគ​និង​ហង្ស​ដែរ គឺ​សុទ្ធ​តែ​ជា​សត្វ​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​ស្រមើស្រមៃ​តាម​បែប​សិល្បៈ​របស់​ប្រជាជន​ចិន ហើយ​រស់​នៅ​ក្នុង​ស្មារតី និង​ផ្នត់​គំនិត​របស់​ប្រជាជន​ចិន​រហូត​មក ។ សត្វ​ឈីលីង​គឺ​កើត​ឡើង​នៅ​លើ​មូលដ្ឋាន​នៃ​សត្វ​ប្រើស ហើយ​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​នូវ​លក្ខណៈ​ពិសេស​របស់​សត្វ​ដទៃទៀត ។

ភាគបន្ត

Posted in ចំណេះ​ធ្វើ | Leave a comment

ជំនឿលើបង្គងឃ្មុំ

ទន្ទឹម​និង​វា​មាន​តំលៃ និង​សារប្រយោជន៍​ច្រើន​មុខ​នោះ ឃ្មុំ​និង​បង្គង​របស់​វា​ស្ថិត​ក្នុង​ជំនឿ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​យើង​ទៀត​ផង ។ ទឹក គជ់ ក្រមួន កូន​ឃ្មុំ មាន​ប្រយោជន៍​ណាស់ ។ ឃ្មុំ​ដែល​ទុំ​នៅ​តាម​ផ្ទះ ឬ​អាគារ​នៃ​កន្លែងធ្វើការ​គេ​មិន​ឲ្យ​យក​ទេ បង្គងឃ្មុំ​ត្រូវ​គេ​ចង់​បាន​យក​មក​រក្សា​ទុក ប៉ុន្ដែ​អ្នកមាន​អាជីព​រក​ឃ្មុំ​និយាយ​ថា​ពួក​ខ្លួន​ត្រូវការ​លក់​ជា​ជាង​យក​ទុក ។

ចាស់ៗ​រស់នៅ​តំបន់​វាលទំនាប ព្រៃរនាម​ស្ថិត​នៅ​ក្នុងស្រុក​បាកាន បាន​ប្រាប់​អ្នក​យក​ព័ត៌មាន​ជា​បន្ដបន្ទាប់​មក​ថា ​តាំងពី​ដើម​មក​ជនជាតិ​ខ្មែរ​យើង​មាន​ប្រពៃណី​រក​ផ្លិត​ឃ្មុំ​ដើម្បី​យក​ទឹក កូន ក្រមួន បង្គង ប៉ុន្ដែ​ពុំ​ចេះ​ចិញ្ចឹម​វា​ទេ ។ គេ​អាច​ត្រឹម​ថែរក្សា​សម្បុក​ឃ្មុំ​ឲ្យ​ពេញ​ក្បាលទឹក និង​កូន​ដើម្បី​យក​និង​ទុក​ឲ្យ​វា​មាន​ជា​និច្ច​ប៉ុណ្ណោះ ។ ជាមួយ​នឹង​រសជាតិ​របស់​ទឹកឃ្មុំ​វិញ ជនជាតិ​ខ្មែរ​យើង​អោយ​តម្លៃ​ថា ទឹកឃ្មុំ​ខែ​ចេត្រ​ផ្អែម​ណាស់ មាន​ប្រយោជន៍​ណាស់ ។​

លោក អ៊ូច ឡយ មេឃុំ​កំពង់ស្វាយ ស្រុក​សេរីសោភ័ណ​ ខេត្ដបន្ទាយមានជ័យ ​បាន​និយាយ​ថា បង្គងឃ្មុំ​មាន​តម្លៃ​និង​ស្ថិត​ក្នុង​ជំនឿ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​យើង ។ បើ​ឃ្មុំ ឬ​សត្វ​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​អម្បូរ​សត្វ​ឃ្មុំ​ធ្វើ​សម្បុក ទុំ​នៅផ្ទះ កុដិ សាលារៀន អគារ​ធ្វើការ ទី​សាធារណៈ សម្រាប់​មនុស្ស​ធ្វើការ​គេ​មិន​ឲ្យ​យក​ទេ ព្រោះ​វត្ដមាន​សម្បុក​សត្វ​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ទទួល​នៅ​ភាព​កក់ក្ដៅ​និង​ត្រជាក់ត្រជុំ​សុខ​សប្បាយ ចំរុងចម្រើន ហើយ​បើ​ពួក​វា​ហើរ​ចេញ​ទៅ គេ​អាច​រក្សា​កាក​សម្បុក ឬ​កាប់​បង្គង​នោះ​មក​ព្យួរ​ទុក​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ដូច​គ្នា​នឹង​វា​នៅ​ដែរ ឬ​យក​បង្គង​មក​ដាក់​នៅ​សម្បុក​មាន់ ទា ទ្រុង​ជ្រូក​ដើម្បី​ឧបកិច្ច​ឲ្យ​សត្វ​ទាំងនោះ​សាយ​កូន​និង​ធំធាត់​ល្អ ។​

លោក អ៊ូច ឡយ បាន​បន្ដ​ថា​កូន​ឃ្មុំ​ផ្លិត ជា​ចំណី​ដ៏​ឆ្ងាញ់​សម្រាប់​មនុស្ស ។ ឯ​ទឹកឃ្មុំ​យើង​ដឹង​ហើយ​ថា​វា​មិន​ត្រឹមតែ​ចំណី​ឆ្ងាញ់​ច្រើន​មុខ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ជា​ឱសថ​កែរោគ​ច្រើន​មុខ​ទៀត ។ ទឹកឃ្មុំ​សម្រាប់​ផ្សំ​ព្យាបាល​របួស ដំបៅ បំបាត់​ពុល ផ្ដល់​កម្លាំង ពង្រឹង​សរសៃ… ។

នៅ​ក្នុង​សម័យ​តស៊ូ​ដេញ​បារាំង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥៣ ពួក​កងទ័ព​ខ្មែរឥស្សរៈ បាន​ផ្សំ​ឱសថ​ពី​ទឹកឃ្មុំ​សម្រាប់​ព្យាបាល​របួស​ដំបៅ និង​ផ្សំ​ជា​ថ្នាំ​កម្លាំង ។

ចំណែក​ប្រជាពលរដ្ឋ​រស់នៅ​តំបន់​ទំនាប ខ្ពង់រាប​ភ្នំ​មានព្រៃ​បាន​ប្រើ​សំណក​ក្រមួនឃ្មុំ ឬ​ទឹកឃ្មុំ​ដាក់​ក្នុង​សម្ល​ផ្សិត ស្លឹកឈើ សាច់សត្វ ទំពាំង​ដែល​សង្ស័យ​ថា​មាន​ជាតិពុល​ដើម្បី​បន្សាប​ជាតិពុល ។ ទឹកឃ្មុំ​លាយ​ទឹកក្រូច​ឆ្មារ ហាល​ទឹកសន្សើម​សម្រាប់​កែរោគ​ក្អក ។ បើ​យោង​តាម​ឯកសា​រុក្ខសាស្ដ្រ​មួយ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​ប្រទេស​អាមេរិក​មួយ​បាន​សរសេរ​ថា ផ្លិត​ឃ្មុំ​អស់​កូន​សម្បុក ក្បាលទឹក​អស់ និង​បន្ទះ​ផ្ទុក​លម្អង​របស់​វា​អាច​យក​ទៅ​ដាក់​លើ​ដើម​រុក្ខជាតិ​ដែល​រកកល់​ងាប់ ឬ​លូតលាស់​មិន​ល្អ ដើម្បី​ឲ្យ​វា​មាន​ផ្លែផ្កា​ល្អ​ឡើង​វិញ ។

មន្ដ្រី​ប៉ូលីស​ម្នាក់​នៅ​ម្ដុំ​ស្ទឹងខៀវ ក្រុង​បាត់ដំបង​និយាយ​ថា ​ផ្ទះ​គាត់​បាន​យក​សម្បុក​ឃ្មុំ  ឱម៉ាល់​រក្សា​ទុក​ដើម្បី​បាន​ភាព​ត្រជាក់ត្រជុំ​ផង​និង​ដើម្បី​លម្អ​ផង ។ ជនជាតិ​ខ្មែរ​មាន​ជំនឿ​ច្រើន​ទីទៃ​ពី​គ្នា​លើ​សត្វ​ឃ្មុំ​នេះ ។ ចំណែក​សៀវភៅ​សង្គម​សាស្ដ្រ​និង​ចិត្ដសាស្ដ្រ​មួយ​របស់​ទស្សនៈវិទូ​បាន​និយាយ​ថា មេ​ឃ្មុំ​ជា​និមិត្ដរូប​ពលកម្ម ។ ឃ្មុំ​ញី​ជា​ស្ដេច​ឃ្មុំ ឯ​ឃ្មុំ​ឈ្មោល​ជា​កម្មករ ។ ចំណែក​គជ់​ឃ្មុំ​មាន​តំលៃ​ណាស់​ខាង​ភាព​ស័ក្ដិសិទ្ធិ «ការពារ» និង «ចម្រុងចម្រើន» ។ រីឯ​ស្ដ្រី​លក់​ឃ្មុំ​ម្នាក់​នៅ​ម្ដុំ​ទីរួមខេត្ដ​ពោធិ៍សាត់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ឲ្យ​ដឹង​ថា ឃ្មុំ​ជា​តំណាង​ភាព​ស្មោះត្រង់ ព្រោះ​មេ​ឃ្មុំ​ទៅ​រក​លម្អងផ្កា​ពី​គ្រប់​ទិស​ទី ដោយ​គ្មាន​គៃបន្លំ​ហើយ​នាំ​មក​រក្សា​ទុក​នៅ​ក្បាលទឹក​នៃ​សម្បុក​ដើម្បី​ទុក​ចិញ្ចឹម​កូន​តទៅ ។ ឯ​អ្នករក​ឃ្មុំ ភាគច្រើន​ជា​បុរស ក៏​ស្មោះត្រង់​ដែរ​ទើប​ដើរ​ស្វែងរក​សម្បុក​ឃ្មុំ​បាន ។ ដូច​ក្នុង​អក្សរសិល្ប៍​ដែរ មេ​ឃ្មុំ​គេ​ថា​ដូច​ជា​បុរស ឯ​លម្អងផ្កា​គេ​ថា​ដូច​នារី ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន ថ្ងៃ​ទី ២០/០៣/០៦ (ដកស្រង់ពី​កាសែត​រស្មីកម្ពុជា)

Posted in ចំណេះ​ធ្វើ, អរិយធម៌​ខ្មែរ | Leave a comment

ភ្នំសំពៅរមណីយដ្ឋានធម្មជាតិក្នុងទឹកដីខេត្ដបាត់ដំបង

ខេត្ដបាត់ដំបង​គឺជា​ខេត្ដ​មួយ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ពាយ័ព្យ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ដែល​សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​ធនធាន​ធម្មជាតិ ព្រៃ​ព្រឹក្សា​ដើមឈើ​ហូប​ផ្លែ ប្រាង្គ​ប្រាសាទ ព្រមទាំង​រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​ជា​ច្រើន​ទៀត​ផង ហើយ​បាន​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​យ៉ាងច្រើន​ទាំង​ក្នុងស្រុក និង​អន្ដរជាតិ នៅ​ក្នុង​នោះ​ដែរ ភ្នំ​សំពៅ​គឺជា​រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​មួយ​ដែរ ។​

រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​ភ្នំ​សំពៅ គឺជា​រមណីយដ្ឋាន​មួយ​ដែល​មាន​អំណោយផល​ល្អ ជាមួយ​និង​បរិយាកាស ខ្យល់អាកាស​បរិសុទ្ធ នៅ​លើ​កំពូលភ្នំ​មាន​សំណង់​វត្ដ​អារាម និង​មាន​ល្អាង​ជា​ច្រើន​ជា​ពិសេស​គឺ​ល្អាង​ផ្កាស្លា ល្អាង​ល្ខោន និង​ល្អាង​អសុភ ដែល​បាន​ទាក់ទាញ​ការ​ចាប់អារម្មណ៍​យ៉ាងច្រើន​ពី​ភ្ញៀវ​ទេសចរ ។ រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំ​សំពៅ គឺ​មាន​បរិវេណ​ធំ​ទូលាយ​នៅ​លើ​កំពូល​ភ្នំ​សម្រាប់​ការ​គោរព​បូជា​ចំពោះ​វត្ថុ​ស័ក្តិសិទ្ធិ​នៅ​ទីនោះ ។​

រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំ​សំពៅ​ស្ថិត​នៅ​តាម​ដងផ្លូវ​ជាតិ​លេខ​៥៧ ក្នុង​ឃុំ​សំពៅ ស្រុក​បាណន់ ​មាន​កម្ពស់​១០០​ម៉ែត្រ និង​មាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជា​១២​គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ទីរួមខេត្ដ​បាត់ដំបង នៅ​ភាគ​ខាងលិច ។ រមណីយដ្ឋាន​មាន​ភាព​ទាក់ទាញ ពេញ​និយម និង​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ជា​យូរ​ណាស់​មក​ហើយ សូម្បី​​តែ​នៅ​ក្នុង​បទ​ចម្រៀង​របស់​អធិរាជ​សំឡេង​មាស លោកតា​ស៊ីន ស៊ីសាមុត ជា​ច្រើន​ក៏​មាន​ច្រៀង​រៀបរាប់​ពី​ភ្នំ​សំពៅ​នេះ​ដែរ ។​

នៅ​បរិវេណ​ក្បែរ​រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​នេះ មាន​ភ្នំ​ក្ដោង ភ្នំ​ក្រពើ ភ្នំ​ទ្រុងមាន់ ភ្នំ​ទ្រុង​ទា ភ្នំ​នាង​រំសាយសក់ ដែល​ជាប់​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ប្រវត្ដិ​ភ្នំ​សំពៅ​នេះ​ដែរ ។ តាម​ប្រវត្ដិ​រឿងនិទាន​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​ប្រជុំរឿងព្រេង​ខ្មែរ​ក៏​មាន​និយាយ​ពី​រឿង​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​ភ្នំ​ទាំង​អស់នេះ​ដែរ ហើយ​ខ្សែភាពយន្ដ​ខ្មែរ​ក៏​មាន​និយាយ​នៅ​ក្នុង​រឿង​ «ធិតា​កោះកែវ» ដែរ ។ សព្វថ្ងៃ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ចំនួន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ទៅ​លេង​កម្សាន្ដ​នៅ​ទីនោះ មាន​ចំនួន​កើន​ឡើងជា​លំដាប់ ជា​ពិសេស​នៅ​ពេល​មាន​ពិធីបុណ្យ​ទាន​ផ្សេងៗ ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន ថ្ងៃ​ទី ១៧/០៣/០៦ (ដកស្រង់ពី​កាសែត​កោះសន្ដិភាព)

Posted in កំសាន្ត, ចំណេះ​ធ្វើ, អរិយធម៌​ខ្មែរ | Leave a comment

ប្រាសាទនាងខ្មៅ

ខេត្ដតាកែវ គឺជា​អតីត​រាជធានី​តាំងពី​បុរាណ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​នគរ​ភ្នំ ដែល​សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​ធនធាន​ធម្មជាតិ ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​បុរាណ​ដែល​ជា​កេរតំណែល​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ដ៏​យូរលង់ ដើម្បី​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ទៅ​ទស្សនា និង​ធ្វើការ​ស្រាវជ្រាវ​ជា​បន្ដបន្ទាប់ ។ ដោយឡែក​ប្រាសាទ​នាងខ្មៅ ដែល​កសាង​ឡើង​នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៤ នៅ​ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី​១០ (គ.ស​៩២១ – ៩៤១) ​ក៏​ជា​កេរមរតក​តាំងពី​សម័យ​មហានគរ​មួយ​ដែរ ។​

ប្រាសាទ​នាងខ្មៅ ត្រូវ​បាន​កសាង​ឡើង​ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​ដល់​លទ្ធិ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា និង​ចង់​បង្ហាញ​ពី​ការ​ប្រាសចាក​សីលធម៌ ចរិយា​ធម៌​របស់​ព្រះ​នាង​ខ្មៅ ដែល​បាន​ទៅ​លួចលាក់​ស្រឡាញ់​គ្នា​ជាមួយ​បុរស​ម្នាក់​ដែល​រស់នៅ​ជើងភ្នំ​ជីសូរ ត្រូវ​ព្រះ​បិតា​និរទេស​ព្រះ​កាយ​ឲ្យ​ទៅ​រស់នៅ​ទីនោះ ហើយ​កសាង​ប្រាសាទ​បី​នៅ​ក្បែរ​គ្នា ។ ប្រាសាទ​នោះ​មាន​ទំហំ​៤​ម៉ែត្រ ៤​ជ្រុង មាន​កម្ពស់ ១០​ម៉ែត្រ រាង​ស្រួច​ឡើង​លើ​ដូច​ចេតិយ សង់​ពី​ថ្ម និង​ឥដ្ឋ ។​

ប្រាសាទ​នាងខ្មៅ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​រវៀង ស្រុក​សំរោង ខេត្ដតាកែវ តាម​បណ្ដោយ​ផ្លូវជាតិ​លេខ​២ ចម្ងាយ​៥២​គីឡូម៉ែត្រ ពី​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ។ តាម​ឯកសារ​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ ប្រាសាទ​នេះ​គឺ​គ្រាន់តែ​កសាង​ឡើង​ដោយ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ជ័យវរ្ម័ន​ទី​៤ (គ.ស​៩២១ – ៩៤១) ក្នុង​សម័យ​មហានគរ​ក្នុង​គោលបំណង​ឧទ្ទិស​ដល់​លទ្ធិ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ។ ប៉ុន្ដែ​បើ​តាម​ឯកសារ​ព្រេង​និទាន គឺ​មាន​ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ព្រះមហាក្សត្រ​ដ៏​មាន​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​ព្រះបាទ​សុរិយាទេវង្ស ការ​សាង​ឡើង​ក្នុង​គោលបំណង​និរទេស​ព្រះ​កាយ​បុត្រី​ឲ្យ​ទៅ​ស្នាក់​នៅ​ក្នុង​ប្រាសាទ​នោះ​ដោយសារ​តែ​ការ​ប្រាសចាក​នូវ​សីលធម៌ ។ ប្រវត្ដិ​របស់​នាង​ខ្មៅ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​តំណាល​តៗ​គ្នា ដែល​ចាស់ៗ​នៅ​ទីនោះ​ក៏​បានដឹង​ដែរ ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន​ថ្ងៃ​ទី​១៥/០៣/០៦ (ដកស្រង់ពី​កាសែត​កោះសន្ដិភាព)

Posted in បូជនីយដ្ឋាន | Leave a comment

ប្រាសាទភ្នំដានៅតែឈរយ៉ាងរឹងមាំនៅខេត្ដតាកែវ

ប្រាសាទ​ភ្នំដា គឺជា​សំណង់​ស្ថាបត្យកម្ម​សិល្បៈ​ដំបូង​បំផុត​របស់​បុព្វបុរស​ខ្មែរ ដែល​បាន​បន្សល់​ទុក​ឲ្យ​កូនចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ ជា​សម្បត្ដិ​វប្បធម៌​ដ៏​មាន​តម្លៃ តាំងពី​សម័យ​បុរាណ​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ។ ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​កសាង​នៅ​លើ​កូនភ្នំ​តូច​មួយ បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងជើង ធ្វើ​ពី​ថ្មបាយក្រៀម ថ្មភក់ និង​ឥដ្ឋ នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​រុទ្ទ្រវរ្ម័ន នា​ដើម​សម័យ​ចេនឡា សម្រាប់​ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​ចំពោះ​លទ្ធិ​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា តាម​រចនា​បទ​ភ្នំដា​ដែល​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​យ៉ាងច្រើន​លើសលប់ ។​

ប្រាសាទ​ភ្នំដា​ទោះបីជា​ទទួល​ការ​បំផ្លិចបំផ្លាញ​អស់​មួយ​ផ្នែក​ធំ​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ ក៏​សព្វ​ថ្ងៃនេះ​បាន​ក្លាយទៅជា​រមណីយដ្ឋាន​វប្បធម៌​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​ដ៏​ពេញ​និយម​ក្នុង​កា​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ឲ្យ​ទៅ​ទស្សនា​កម្សាន្ដ​នៅ​ទីនោះ ក៏​ដូច​ជា​ធ្វើការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ស្វែង​យល់​ពី​វប្បធម៌ អរិយធម៌ របស់​ជាតិ​សាសន៍​ខ្មែរ​តាំងពី​សម័យ​បុរាណកាល​មក ។​

ប្រាសាទភ្នំដា​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុងភូមិ​ព្រែកតាផ ឃុំ​គោកធ្លក ស្រុក​អង្គរបុរី ខេត្ដតាកែវ ដោយ​មាន​ចម្ងាយ ២៤​គីឡូម៉ែត្រ ​ពី​ទី​រួម​ខេត្ដ និង​មាន​ចម្ងាយ​១២០​គីឡូម៉ែត្រ​ ពី​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ។ ដើម្បី​ទៅ​ដល់ទី​នោះ យើង​ត្រូវធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវជាតិ​រហូត​ដល់​ផ្សារ​ព្រៃល្វា​ ស្រុក​ព្រៃកប្បាស ហើយ​បត់​ទៅ​ខាងត្បូង​រហូត​ដល់ទី​ប្រជុំជន​ស្រុក​អង្គរបុរី ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជា​២២​គីឡូម៉ែត្រ នោះ​យើង​នឹង​ឃើញ​ផ្លូវ​ចូល​ទៅ​ដល់ទី​តាំង​ប្រាសាទ​ភ្នំដា ដែល​សង់​លើ​កូនភ្នំ​តូច​មួយ​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាងជើង ។​

នៅ​ចង្កេះ​ភ្នំ មាន​រូង​ចំនួន ៥​កន្លែង ដោយ​រូង​នីមួយៗ មាន​លិង្គព្រះឥសូរ និង​យោនី​ព្រះ​នាង​ឧមា ជាទី​សក្ការៈ​សម្រាប់​ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​ដល់​លទ្ធិ​ព្រហ្មញ្ញសាសនា ។ ប្រាសាទ​ភ្នំដា​មាន​រាង​បួន​ជ្រុង ទំហំ ៤​ម៉ែត្រការ៉េ និង​មាន​កម្ពស់​១៨​ម៉ែត្រ មាន​ទ្វារ​ទាំង​៤​ទិស ដែល​ទ្វារ​បី​ជា​ទ្វារ​បញ្ឆោត និង​ទ្វារ​មួយ​ទៀត​បិទ​ជិត ។ នៅ​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងលិច​នៃ​ប្រាសាទ មាន​ប្រាសាទ​មួយ​ទៀត​បែរមុខ​ទៅ​ទិស​ខាង​ជើង មាន​ទ្វារ​មួយ និង​មាន​ទំហំ​៥,៥​ម៉ែត្រ គុណ​នឹង ៥​ម៉ែត្រ កម្ពស់ ៧​ម៉ែត្រ ត្រូវ​បាន​កសាង​ឡើង​នៅ​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​ភវរ្ម័ន​ទី​៦ នា​ដើម​សម័យ​ចេនឡា ។ សំណង់​នេះ​យក​តាម​លំនាំ​ឥណ្ឌា ហើយ​គេ​ឲ្យឈ្មោះ​ថា «អាស្រម​មហាឥសី» ។​

នៅ​សម័យ​ក្រោយៗ​មក​ទៀត ពុទ្ធបរិស័ទ​ខ្មែរ បាន​នាំ​គ្នា​កសាង​វត្ដ​មួយ​នៅ​ខាងត្បូង​ប្រាសាទ​ភ្នំដា ដោយ​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា «វត្ដ​ភ្នំដា» ដើម្បី​ឲ្យ​ពុទ្ធសាសនិកជន​ខ្មែរ​ដែល​នៅ​ទីនោះ​ទៅ​លេង​និង​បាន​គោរព​បូជា​ចំពោះ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ផង​ដែរ ។ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ ដែល​ទៅ​លេង​កម្សាន្ដ​នៅ​ទីនោះ ក៏​ដូច​ជា​ក្រុម​និស្សិត អ្នកសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​មាន​ចំនួន​កើន​ឡើង​ច្រើន​ជាង​មុន ។ ចំពោះ​ប្រវត្ដិ​នៃ​ប្រាសាទភ្នំដា ក៏​មាន​ទាក់ទង​នឹង​រឿង​នៅ​ទីនោះ​ដែរ ៕

ប្រភពៈ  សាលអាន ថ្ងៃ​ទី ០៨/០៣/០៦ (ដកស្រង់ពី​កាសែត​កោះសន្ដិភាព)

Posted in បូជនីយដ្ឋាន | Leave a comment