លក្ខណៈ​​រូបសាស្ដ្រ​​នៃ​​ដំណាំ​​ស្រូវ​

រូប​១ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​របស់​ដើម​ស្រូវរូប​១ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​របស់​ដើម​ស្រូវ

លក្ខណៈ​រូបសាស្ដ្រ​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ​

លក្ខណៈ​រូបសាស្ដ្រ​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ​ ​គឺជា​មូលដ្ឋាន​ដើម​ក្នុង​ការ​ស្វែង​យល់​ពី​ដំណាំ​ស្រូវ ។​ ​ការ​យល់​ដឹង​ពី​លក្ខណៈ​រូបសាស្ដ្រ​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ​មាន​សារៈសំខាន់​ណាស់​ ​ក្នុង​ការងារ​ជ្រើសរើស​ពូជ​ ​ការ​បង្កាត់​ពូជ​ ​និង​ការងារ​គ្រប់គ្រង​ដំណាំ​ស្រូវ​ ​ដើម្បី​បង្កើន​ទិន្នផល ។ ជា​ទូទៅ​ ​ដើម​ស្រូវ​ត្រូវ​បាន​បែងចែក​ជា​ ​ឫស​ ​ដើម​ ​ស្លឹក​ ​កួរ​ ​និង​គ្រាប់​ ​(រូបភាព​១) ។ ដោយ​ផ្អែក​ទៅ​លើ​ដំណើរការ​លូតលាស់​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ​ ​លក្ខណៈ​រូបសាស្ដ្រ​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ​ត្រូវ​បាន​បែងចែក​ជា​ពីរ​ផ្នែក​គឺ​ ​លក្ខណៈ​រូបសាស្ដ្រ​នៃ​សរីរាង្គ​លូតលាស់​ ​និង​លក្ខណៈ​រូបសាស្ដ្រ​នៃ​សរីរាង្គ​បន្ដ​ពូជ ។

១- លក្ខណៈ​រូបសាស្ដ្រ​នៃ​សរីរាង្គ​លូតលាស់​

សរីរាង្គ​លូតលាស់​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ​រួម​មាន​ ​គ្រាប់ស្រូវ​ ​(Rice​ ​grain) ឫស​ស្រូវ​ ​(Roots) ដើម​ស្រូវ​ ​(Culm) និង​ស្លឹក​ស្រូវ​ ​(Leaf) (រូបភាព​២) ។

រូប​២ សរីរាង្គ​លូតលាស់​របស់​ដំណាំ​ស្រូវរូប​២ សរីរាង្គ​លូតលាស់​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ

១.១- គ្រាប់ស្រូវ​ ​(Rice​ ​grain)

គ្រាប់ស្រូវ​មួយ​ ​ផ្សំ​ឡើង​ដោយ​សំបក​គ្រាប់​ ​(Rice​ ​hull) គ្រាប់​អង្ករសម្រូប​ ​(Brown​ ​rice) អ័ក្សទ្រគ្រាប់​ ​(Rachilla) សំបក​និប្ជល​ ​(Sterile​ ​lemmas) កំពក​ចុង​ស្មែង​ ​(Rudimentary​ ​glumes) និង​ទង​គ្រាប់​(Pedicel) (Matsuo​ ​and​ ​Hoshikow, 1993) (រូបភាព​៣) ។ គ្រាប់​អង្ករសម្រូប​ត្រូវ​បាន​រុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​សំបក​គ្រាប់​ ​ដែល​ផ្នែក​ទាំង​ពីរ​នេះ​ភ្ជាប់​ជាមួយ​ទង​គ្រាប់​ដោយ​អ័ក្សទ្រគ្រាប់​នា​ កំពក​នៃ​ចុង​ស្មែង ។​ ​នៅ​ពីក្រោម​អ័ក្សទ្រគ្រាប់​ ​គឺ​សំបក​និប្ជល ។

រូប​៣ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​របស់​គ្រាប់​ស្រូវរូប​៣ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​របស់​គ្រាប់​ស្រូវ

១.១.១- សំបក​គ្រាប់​ ​(Rice​ ​hull)

សំបក​នេះ​ ​មាន​សភាព​រឹង​ដែល​ស្រោប​គ្រាប់​អង្ករសម្រូប​ពី​ខាងក្រៅ ។​ ​កាលណា​គេ​យក​សំបក​នេះ​ចេញពី​គ្រាប់​អង្ករ​ ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​ ​“អង្កាម” ។ សំបក​គ្រាប់​ចែក​ចេញ​ជា​ពីរ​ផ្នែក​គឺ​ ​សំបក​ធំ​ ​ឬ​សំបក​ពោះ​ ​(Lemma) និង​សំបក​តូច​ ​ឬ​សំបក​ខ្នង​ ​(Palea) (រូបភាព​៣) ។ នៅ​លើ​សំបក​គ្រាប់​មាន​រោម​ជា​ច្រើន​ ​ហើយ​ពូជស្រូវ​ខ្លះ​ ​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ចុង​នៃ​សំបក​ធំ​មាន​កន្ទុយ ។​ ​សំបក​ធំ​ ​(Lemma) និង​សំបក​តូច​ ​(Palea) មានមុខ​ងារ​សំខាន់​ណាស់​សម្រាប់​ការពារ​នូវ​ជាលិកា​របស់​គ្រាប់​អង្ករ​ ​កំណត់​ទម្រង់​ទំហំ​នៃ​គ្រាប់​ ​ព្រមទាំង​រយៈពេល​ដុះ​ពន្លក​ឫស​នៃ​គ្រាប់ ។​ ​កាលណា​សំបក​គ្រាប់​មាន​កម្រាស់​ស្ដើង​ ​នោះ​ការ​ដុះ​ពន្លក​គ្រាប់​បាន​ឆាប់​ ​តែ​ផ្ទុយ​មក​វិញ​ប្រសិនបើ​សំបក​គ្រាប់​មាន​កម្រាស់​ក្រាស់​ ​នោះ​រយៈពេល​នៃ​ការ​ដុះ​ពន្លក​គ្រាប់​យូរ​ ​(CIAP, 1996) ។

១.១.២- អ័ក្សទ្រគ្រាប់​ ​(Rachilla) និង​សំបក​និប្ជល​ ​(Sterile​ ​lemmas)

អ័ក្សទ្រគ្រាប់​ ​គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​គ្រាប់ស្រូវ​ ​ដែល​ជា​ចំនុចប្រសព្វ​រវាង​សំបក​ធំ​ ​(Lema) និង​សំបក​តូច​ ​(Palea) ហើយ​មាន​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​កាន់​ទ្រ​ផ្កា​ ​និង​គ្រាប់​នីមួយៗ​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ ។​ ​លើស​ពី​នេះ​ទៅ​ទៀត​ អ័ក្សទ្រគ្រាប់​មាន​តួនាទី​ក្នុង​កា​រត​ភ្ជាប់​រវាង​សំបក​និប្ជល​ ​(Sterile​ ​lemmas) និង​តួ​គ្រាប់ស្រូវ ។ សំបក​និប្ជល​ ​គឺជា​សំបក​គ្រាប់ស្រូវ​ដែល​គ្មាន​ការ​លូតលាស់​ ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ពី​ខាងក្រោម​នៃ​សំបក​ធំ​ ​(Lema) និង​សំបក​តូច​ ​(Palea) ។ សំបក​និប្ជល​ចែក​ចេញ​ជា​២​ ​គឺ​សំបក​និប្ជល​លើ​ ​(Upper​ ​glumme) និង​សំបក​និប្ជល​ក្រោម​ ​(Lower​ ​glumme) (រូបភាព​៣) ។

១.១.៣- កំពក​ចុង​ស្មែង​ ​(Rudimentary​ ​glumes) និង​ទង​គ្រាប់​ ​ឬ​ទង​ផ្កា​ ​(Pedicel)

កំពក​ចុង​ស្មែង​ ​គឺជា​ផ្នែក​ខាង​ចុង​គេ​បំផុត​នៃ​ស្មែង​ ​ដែល​មាន​រាង​កំប៉ោង​ដូច​ពែង ។ វា​ស្ថិត​នៅ​ពីក្រោម​សំបក​និប្ជល​ ​(Sterile​ ​lemmas) ។ កំពក​នេះ​ ​មាន​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ ​ក្នុង​ការ​រក្សា​នូវ​លំនឹង​របស់​គ្រាប់ស្រូវ ។ ទង​គ្រាប់​ ​ឬ​ទង​ផ្កា​ ​គឺជា​ផ្នែក​នៅ​ខាងក្រោម​គេ​បំផុត​នៃ​គ្រាប់ស្រូវ ។​ ​ផ្នែក​នេះ​មាន​តួនាទី​ក្នុង​ការ​ភ្ជាប់​ផ្កា​ស្រូវ​ជាមួយនឹង​ស្មែង​ កួរ ។

១.១.៤- គ្រាប់​អង្ករសម្រូប​ ​(Brown​ ​rice)

គ្រាប់ស្រូវ​ ​នៅ​ពេល​ដែល​គេ​បក​យក​សំបក​គ្រាប់​ ​(Rice​ ​hull) ឬ​អង្កាម​ចេញ​ ​គេ​ហៅ​ថា​អង្ករសម្រូប​ ​(រូបភាព​៤) ។ គ្រាប់​អង្ករសម្រូប​ ​ត្រូវ​បាន​ហ៊ុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​ស្រទាប់​សម្រូប​ខាងក្រៅ​ ​(Pericarp​ ​layer) និង​ ​ស្រទាប់​សម្រូប​ខាងក្នុង​ ​(Aleurone​ ​layer) ដែល​ផ្ទុក​ទៅ​ដោយ​ខ្លាញ់​ ​ប្រូតេអ៊ីន​ ​និង​វីតាមីន ។​ ​នៅ​ខាងក្នុង​ស្រទាប់​ទាំង​ពីរ​នេះ​ ​គឺ​សាច់​គ្រាប់​ ​ឬ​អង់ដូស្ពែម​ ​(Endosperm) និង​អំប្រ៊ីយ៉ុង​ ​(Embryo) ដែល​ខណ្ឌ​ដាច់​ភ្នាស​អេពីតេស្យូម​ ​(Epitelium) ។

រូប​៤ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​នៃ​អង្ករ​សម្រូបរូប​៤ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​នៃ​អង្ករ​សម្រូប

អង់ដូស្ពែម​ឬ​សាច់​គ្រាប់​ ​(Endosperm) គឺជា​ផ្នែក​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម​នៃ​គ្រាប់​ទុំ​ ​ហើយ​ដែល​អាច​ទ្រទ្រង់​ការ​ដុះ​លូតលាស់​នៃ​ពន្លក​បាន ។​ ​អង់ដូស្ពែម​រួម​ផ្សំ​ជា​ពិសេស​ដោយ​ ​អាមីដុង​ ​ប្រហែល​ ​៨០% និង​សារធាតុ​សំខាន់ៗ​ដទៃ​ទៀត​ ​ដែល​រួម​មាន​សារធាតុ​ ​ស្កររ​ ​ប្រូតេអ៊ីន​ ​និង​សារធាតុ​ខ្លាញ់​ ​(Vergara, 1989) ។ សារធាតុ​ទាំងនោះ​ជា​អាហារ​ធាតុ​បម្រុង​ចាំបាច់​របស់​អំប្រ៊ីយ៉ុង​សម្រាប់​ ដំណើរការ​ដំណុះ​គ្រាប់ ។​ អង់ដូស្ពែម​មាន​ពីរ​ប្រភេទ​ ​គឺ​អង់ដូស្ពែម​ដែល​មាន​ភាព​ស្រអាប់​ ​(អង្ករដំណើប) និង​អង់ដូស្ពែម​ដែល​មាន​ភាព​ថ្លា​(អង្ករខ្សាយ) ។ ប្រភេទ​នីមួយៗ​របស់​អង់ដូស្ពែម​ ​មាន​លក្ខណៈ​ខុសៗ​គ្នា​គឺ​អាស្រ័យ​ទៅ​នឹង​បរិមាណ​នៃ​អាមីឡូស​ដែល​មាន​នៅ​ ក្នុង​នោះ ។

អំប្រ៊ីយ៉ុង​ ​ឬ​ភ្រូណា​ ​(Embryo) ស្ថិត​នៅ​ផ្នែក​ចំហៀង​ពោះ​នៃ​សំបក​គ្រាប់​ធំ​ ​ដែល​ជា​ពន្លក​នៃ​អនាគត​រុក្ខជាតិ​ថ្មី​មួយ​ដើម​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ គ្រាប់ ។​ ​នៅ​ក្នុង​អំប្រ៊ីយ៉ុង​រួម​មាន​ ​ពន្លក​ស្លឹក​ ​(Plumule) ពន្លក​ឫស​ដំបូង​ ​(Radicle) បណ្ដុំ​ ​សរសៃរ​នាំ​សារធាតុ​ចិញ្ខឹម​ ​(Vascular​ ​bundle) ហើយ​ដែល​ផ្នែក​ទាំង​បី​នេះ​រុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​ស្គូតេឡូម​ ​(Scutelum) (រូបភាព​៥) ។ គ្រប់​កោសិកា​នៃ​អំប្រ៊ីយ៉ុង​ផ្ទុក​ទៅ​ដោយ​ស្កររ​ ​ប្រូតេអ៊ីន​ ​និង​ខ្លាញ់​ដែល​ជា​ប្រភព​នៃ​ថាមពល​ ​និង​អង់ស៊ីម​នា​ពេល​គ្រាប់​ចាប់ផ្ដើម​ដុះ ។

រូប​៥ អំប៊្រីយ៉ុងរូប​៥ អំប៊្រីយ៉ុង

១.២- ឫស​ស្រូវ​ ​(Roots)

ឫស​ ​គឺជា​បណ្ដុំ​សរីរាង្គ​ដែល​ប្រមូលផ្ដុំ​ឡើង​ដោយ​សរសៃ​​ចាក់ស្រេះ​ចូល​គ្នា​ ដោយ​ចៃដន្យ​ ​និង​កំណត់​ដោយ​សរសៃ​តូចៗ​ជា​ច្រើន ។​ ​ឫស​ស្រូវ​ចាប់​កើត​មាន​ឡើង​តាំងពី​គ្រាប់ស្រូវ​ចាប់​ដុះ​ពន្លក​ ​នៅ​ពេល​គេ​យក​ទៅ​ធ្វើ​ដំណុះ​ ​ហើយ​មាន​មុខ​ងារ​ក្នុង​ការ​ជួយ​ទ្រទ្រង់​ដល់​ការ​លូតលាស់​របស់​សំណាប​ ​និង​បន្ដបន្ទាប់​មក​ឫស​ស្រូវ​ចាប់ផ្ដើម​ដុះ​ចេញពី​សរីរាង្គ​ផ្សេងៗ​ ​ផ្នែក​ខាងក្រោម​របស់​ដើម​ ដូចជា​ ​គល់​ខ្នែង​បែក​ដំបូង​ ​និង​ថ្នាំង​របស់​ដើម​ ​(Fujil, 1974) ។ ឫស​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ​​ចែក​ចេញ​ជា​​៣ គឺ​ ​ឫសកែវ​ ឫសព្រយោង​ ​និង​ឫសខ្យល់​ ​(រូបភាព​៦) ។

រូប​៦​ក លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​នៃ​ឫស​របស់​​ដំណាំ​ស្រូវរូប​៦​ក លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​នៃ​ឫស​របស់​​ដំណាំ​ស្រូវ

រូប​៦​ខ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​នៃ​ឫស​របស់​​ដំណាំ​ស្រូវរូប​៦​ខ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​នៃ​ឫស​របស់​​ដំណាំ​ស្រូវ

១.២.១- ឫសកែវ​ ​(Seminal​ ​root)

ឫសកែវ​ ​គឺជា​ឫស​ដំបូង​បង្អស់​ដែល​ដុះ​ចេញពី​គ្រាប់ស្រូវ​ ​នៅ​ពេល​ដែល​ស្រូវ​ចាប់ផ្ដើម​ដុះ​ពន្លក​ដំបូង​ ​ហើយ​ឫស​នេះ​មាន​អាយុ​ពី​ ​១ ទៅ​ ​៣០ ថ្ងៃ​ ​ប៉ុណ្ណោះ ។​ ​ឫសកែវ​ដុះ​ចេញ​ក្នុង​រយៈពេល​ ​២ ទៅ​ ​៣ ម៉ោង​ ​បន្ទាប់​ពី​ស្រោម​ពន្លក​ឫស​ ​(Coleorhiza) លេចឡើង​ ​(ដុះ​ចេញ) ។ ឫសកែវ​នឹង​ងាប់​ទៅ​វិញ​ក្នុង​រវាង​អាយុ​ ​១ ខែ​ ​នៅ​ក្រោយ​ពេល​ដែល​ឫសព្រយោង​ចាប់ផ្ដើម​ដុះ​ ​និង​កើន​ឡើង​ជា​បន្ដបន្ទាប់ ។ ឫសកែវ​មានមុខ​ងារ​ ​ស្រូប​យក​ទឹក​សម្រាប់​ផ្ដល់​ឱ្យ​គ្រាប់​ដើម្បី​ធ្វើ​ប្រតិកម្ម​បម្លែង​ម្សៅ ​អាមីដុង​ ​បង្កើត​ទៅ​ជា​ស្ករ​ ​និង​បម្លែង​សារធាតុចិញ្ចឹម​ផ្សេងៗ​ទៀត​ ​ដើម្បី​ផ្ដល់​ឱ្យ​ពន្លក​ដើម​អាច​រស់រាន្ដ​មាន​ជីវិត ។

១.២.២- ឫសព្រយោង​ ​(Nodal​ ​or​ ​adventitious​ ​roots)

ឫសព្រយោង​ ​ជា​ប្រភេទ​ឫស​ដែល​ដុះ​ចេញពី​គល់​ថ្នាំង​នៃ​ដើម​ស្រូវ​ ​ដែល​កប់​ក្នុង​ដី​ ​ដែល​មាន​តួនាទី​សម្រាប់​ជា​ជំនួយ​ដល់​ឫសកែវ​ ​(Seminal​ ​root) ។ នៅ​ពេល​ដែល​ស្រោម​ពន្លក​ឫស​ចាប់ផ្ដើម​ដុះ​ ​ស្រោម​ពន្លក​ស្លឹក​ក៏​ដុះ​ចេញ​ដែរ ។​ ​ហើយ​ដែល​នៅ​ក្នុង​នោះ​ ​បន្ទាប់​មក​គឺ​ ​ថ្នាំង​ពន្លក​ ​(Mesocotyl) បាន​ដុះ​ចេញ ។​ ​ថ្នាំង​ពន្លក​នេះ​ ​ជា​ថ្នាំង​ដំបូង​បង្អស់​របស់​ដើម​ស្រូវ ។​ ​នៅ​ពេល​ដែល​ដើម​ស្រូវ​ដុះ​ស្លឹក​ទី​៣ នៅ​ផ្នែក​ខាង​ចុង​នៃ​ថ្នាំង​ពន្លក​ ​ឫសព្រយោង​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​ដុះ​ឡើង ។​ ​ក្រោយ​ពី​ដុះ​ ​ឫសព្រយោង​ត្រូវ​បាន​លូតលាស់​ចាក់​ទៅ​ក្រោម​ដី​ប្រមាណ​ ​១៨ ទៅ​ ​២០ សម​ ​និង​ចាក់​ទៅ​សងខាង​ប្រវែង​ពី​ ​៣០ ទៅ​ ​៣៥ សម ។​ ​ការ​លូតលាស់​របស់​ឫសព្រយោង​ ​និង​ស្លឹក​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​គ្នា​ ​គឺ​មាន​ន័យ​ថា​ ​ប្រសិនបើ​ប្រវែង​នៃ​ស្លឹក​ស្រូវ​លូត​ចាក់ចេញ​ទៅ​ផ្នែក​ខាង​ឆ្ងាយ​នៃ​ដើម​ បាន​ប្រវែង​ត្រឹមណា​នោះ​ ​ឫសព្រយោង​ក៏​លូតលាស់​ចាក់ចេញ​បាន​ដល់​ត្រឹមនោះ​ដែរ ។ ឫស​នេះ​មានមុខ​ងារ​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ជំហរ​ដើម​ស្រូវ​មិន​ឱ្យ​ដួល​ ​ស្រូប​យក​ទឹក​ ​និង​សារធាតុចិញ្ចឹម​ ​ជា​ពិសេស​សារធាតុ​អាសូត​ ​ផូស្វ័រ​ ​ប៉ូតាស្យូម​ពី​ក្នុង​ដី​ ​ដើម្បី​ផ្ដល់​ទៅ​ឱ្យ​សរីរាង្គ​ដើម​ស្រូវ​និង​មាន​តួនាទី​សម្រាប់​ផ្ទុក​ ជាតិ​ទឹក​ ​និង​អាហារ​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ជីវិត​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ​ ​(រូបភាព​៦) ។ នៅ​ខាង​ក្បាល​ឫស​ ​មាន​ស្រោម​រឹង​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ដើម្បី​ការពារ​ឫស​ ​និង​ជា​ជំនួយ​ដល់​ឫស​ក្នុង​ការ​ទម្លុះ​ចូល​ក្នុង​ដី​ ​ដែល​ស្រោម​នេះ​គេ​ហៅ​ថា​លាលាដ៍​ឫស​ ​(Root​ ​Cap) ។

១.២.៣- ឫសខ្យល់​ ​(Adventitious​ ​roots)

ឫស​នេះ​ដុះ​ចេញពី​ថ្នាំង​នៃ​ដើម​ស្រូវ​នៅ​ផ្នែក​ ក្រោម​ ​(ឫស​ដែល​នៅ​លើ​ផ្ទៃដី) ហើយ​ការ​បែកខ្នែង​ ​គឺ​កើតឡើង​ដោយ​ឯកឯង ។ ចំពោះ​ពូជស្រូវ​ឡើង​ទឹក​ គេ​សង្កេត​ឃើញ​វា​កើត​ចេញពី​ថ្នាំង​ខាងលើ​បំផុត​នៃ​ដើម​វែង​ ​តែ​នៅ​ក្រោម​ស្រទាប់​សើៗ​នៃ​ផ្ទៃ​ទឹក ។ ឫសខ្យល់​មាន​ ​២ ប្រភេទ​គឺ​ ​ឫសខ្យល់​ទី​១ (Primary​ ​adventitious​ ​roots) និង​ឫសខ្យល់​ទី​២ (Secondary​ ​adventitious​ ​roots) ។ ចំពោះ​ពពួក​ស្រូវ​ឡើង​ទឹក​ ​គឺ​មាន​ឫសខ្យល់​ទាំង​ពីរ​ប្រភេទ​ ​ហើយ​ដែល​ឫស​ខ្យល់​ទាំង​ពីរ​នឹង​ចាក់​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ដី​ពេល​ទឹក​ស្រក ។ ចំពោះ​ពពួក​ស្រូវ​ដទៃ​ទៀត​ ​គឺ​ភាគច្រើន​មាន​តែ​ឫសខ្យល់​ទី​១​ប៉ុណ្ណោះ ។

១.៣- ដើម​ស្រូវ​ ​(Culm)

ដើម​ស្រូវ​មាន​តួនាទី​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ស្លឹក​ ​និង​កួរស្រូវ​ ​បង្កើត​ដើម​បែក​ថ្មី​ ​និង​ឫស​ ​ភ្ជាប់​សកម្មភាព​នៃ​ការ​ធ្វើ​រស្មី​សំយោគ​ ​ផ្ទុក​ ​និង​ដឹក​ជញ្ជូន​ជាតិ​ទឹក​ ​សារធាតុចិញ្ចឹម​ផ្សេងៗ​ ​និង​សម្រាប់​ធ្វើការ​ផ្គត់ផ្គង់​ខ្យល់​ទៅ​កាន់​ឫស ។ ដើម​ស្រូវ​ត្រូវ​បាន​ចែក​ចេញ​ជា​ ​២​ផ្នែក​គឺ​ ​ថាំ្នង​ ​(Nodes) និង​ចន្លោះ​ថ្នាំង​ ​(Internodes) (រូបភាព​៧) ។

រូប​៧ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​នៃ​ដើម​ស្រូវរូប​៧ លក្ខណៈ​រូបសាស្ត្រ​នៃ​ដើម​ស្រូវ

១.៣.១- ថ្នាំង​ ​(Nodes)

ថ្នាំង​ ​គឺជា​ផ្នែក​រឹង​នៃ​ដើម​ស្រូវ​ដែល​មាន​ភាព​តាន់​ ​និង​គ្មាន​ប្រហោង​ ​ហើយ​ជា​កន្លែង​សម្រាប់​បង្កើត​ស្លឹក​ និង​ពន្លក​ខ្នែង​នៃ​ដើម​ស្រូវ ។ ពន្លក​ខ្នែង​មាន​ទីតាំង​នៅ​ចន្លោះ​របស់​ថ្នាំង​ ​និង​គល់​ស្រទប​ស្លឹក ។​ ​ចំណែក​ថ្នាំង​ដែល​នៅ​ខាង​ចុង​នៃ​ដើម​ ​ជា​ថ្នាំង​ដែល​បង្កើត​កួរស្រូវ ។

១.៣.២- ចន្លោះ​ថ្នាំង​ ​(Internodes)

ចន្លោះ​ថ្នាំង​ ​ជា​ផ្នែក​រលោង​ហើយ​មាន​លក្ខណៈ​រឹង​ ​និង​តាន់​នៅ​ពេល​ដែល​វា​នៅ​ខ្ចី​ ​ប៉ុន្ដែ​ប្រែ​ក្លាយ​ទៅជា​មាន​ប្រហោង​នៅ​ពេល​វា​កាន់តែ​ចាស់ ។ ផ្នែក​នេះ​មាន​ស្នាម​ចង្អូរ​តូចៗ​ ​ហើយ​ជា​ផ្នែក​មូល​រលោង​នៃ​ដើម ។​ ​ចន្លោះ​ថ្នាំង​ខាងក្រោម​ជា​ទូទៅ​ខ្លីៗ​ ​ខុស​ពី​ចន្លោះ​ថ្នាំង​ខាងលើ​ដែល​វែងៗ ។ ចន្លោះ​ថ្នាំង​នេះ​ ​ត​ភ្ជាប់​គ្នា​បាន​ពី​មួយ​ទៅ​មួយ​ដោយសារ​ថ្នាំង​ ​(Nodes) ។ ចំពោះ​ចន្លោះ​ថ្នាំង​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ​មាន​ច្រើន​ ​ឬ​តិច​ ​គឺ​អាស្រ័យ​ទៅ​តាម​ប្រភេទ​ពូជ​ផ្សេងៗ​គ្នា​ ​ដោយសារ​ពូជ​ខ្លះ​មាន​ចន្លោះ​ថ្នាំង​ច្រើន​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ដើម​មាន​កំពស់​ ខ្ពស់​ ​និង​ពូជ​ខ្លះ​ទៀត​មាន​ចន្លោះ​ថ្នាំង​តិច​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ដើម​មាន​កំពស់​ទាប។ ជា​ទូទៅ​ ​ចន្លោះ​ថ្នាំង​ចាប់ផ្ដើម​លូត​បណ្ដោយ​ ​ឬ​លូត​ប្រវែង​ ​ចាប់ពី​ផ្នែក​ខាងក្រោម​ទៅ​ផ្នែក​ខាងលើ​នៃ​ដើម​ស្រូវ ។​ ​យ៉ាងណាមិញ​ ​ចន្លោះ​ថ្នាំង​ដែល​មា​នទី​តាំងនៅ​ផ្នែក​ខាងលើ​បំផុត​នៃ​ដើម​ស្រូវ​តែងតែមាន ​ទំហំ​តូច​ ​ជាពិសេស​ចន្លោះ​ថ្នាំង​ដែល​ផ្ទុក​ផ្កា​ ​និង​គ្រាប់ ។

១.៣.៣- ការ​បែក​គុម្ព​ ​(Tillering)

រូប​៨ ប្រព័ន្ធ​បែប​គុម្ព​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវរូប​៨ ប្រព័ន្ធ​បែប​គុម្ព​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ

ស្រូវ​ ​គឺជា​ដំណាំ​ដែល​មាន​លទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​បែក​គុម្ព​ខ្លាំង ។ បែក​គុម្ព​ ​គឺជា​ដំណើរការ​មួយ​ដែល​ក្នុង​នោះ​ដើម​បែក​ថ្មីៗ​ ​បាន​ដុះ​លូតលាស់​ចេញពី​ដើម​មេ​ ​ឬ​ដើម​បែក​ចាស់ៗ ។​ ​លោក​ ​Katayama​ ​(1951) បាន​ធ្វើការ​សិក្សា​យ៉ាង​លម្អិត​អំពី​ដំណើរការ​បែក​គុម្ព​នេះ​ ​ហើយ​បាន​បង្កើត​ជា​ប្រព័ន្ធ​មួយ​ ​ដែល​គេ​បាន​បន្ដ​ប្រើប្រាស់​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ។​ ​រូបភាព​៨ គឺជា​គំនូសបំព្រួញ​អំពី​ការ​បែក​គុម្ព​ ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សម្រាយ​ជាង​លោក​ ​Katayama​ ​(1951) បន្ដិច​ ​ដោយសារ​គំនូសបំព្រួញ​នេះ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​អំពី​លេខ​រៀង​របស់​ថ្នាំង​ ​ដែល​ដើម​បែក​បាន​ដុះ​ចេញ​មក ។​ ​ដើម​បែក​របស់​ដំណាំ​ស្រូវ​ ​ត្រូវ​បាន​ចែក​ជាដើម​មេ​ ​ដើម​បែក​ទី​មួយ​ ​(Primary​ ​tiller) ដើម​បែក​ទី​ពីរ​ ​(Secondary​ ​tiller) និង​ដើម​បែក​ទី​បី​ ​(Tertiary​ ​tiller) ។ ដើម​មេ​ ​គឺជា​ដើម​ដែល​ដុះ​ចេញពី​គ្រាប់​ ​ហើយ​ចេញពី​ដើម​មេនេះ​ ​មាន​ដើម​បែក​ទី​មួយ​ ​(Ti, i=1,…,n) ជា​ច្រើន​ដុះ​ចេញ​មក​តាម​លំដាប់លំដោយ​នៃ​ថ្នាំង ។​ ​ដើម​បែក​ទី​ពីរ​ ​គឺជា​ដើម​បែក​ដែល​ដុះ​ចេញពី​ដើម​បែក​ទី​មួយ​ ​ហើយ​ដើម​បែក​ទី​បី​ ​គឺជា​ដើម​បែក​ដែល​ដុះ​ចេញពី​ដើម​ ​បែក​ទី​ពីរ ។​ ​នៅ​ក្នុង​រូបភាព​៨ ដើម​មេ​ ​គឺ​តាង​ដោយ​ ​T0 ដើម​បែក​ទី​មួយ​ ​គឺ​តាង​ដោយ​អក្សរ​ ​T​ ​និង​លេខ​មួយ​ខ្ទង់​ ​(ឧទាហរណ៍ៈ​ ​T1, T2, …) ដើម​បែក​ទី​ពីរ​គឺ​តាង​ដោយ​អក្សរ​ ​T​ ​និង​លេខ​ពីរ​ខ្ទង់​ ​(ឧទាហរណ៍ៈ​ ​T11, T21, …) និង​ដើម​បែក​ទី​បី​ ​គឺ​តាង​ដោយ​អក្សរ​ ​T​ ​និង​លេខ​បី​ខ្ទង់​ ​(ឧទាហរណ៍ៈ​ ​T111, T211, …) លំដាប់​លេខ​១-n​ ​បញ្ជាក់​ពី​ដើម​បែក​ដែល​ដុះ​លំដាប់​បន្ដ​គ្នា​ ​ដូច​ជា​ ​T1​ ​គឺ​ដើម​បែក​ទី​មួយ​ដែល​ដុះ​មុនគេ​ពី​ដើម​មេ​ ​ហើយ​ ​T5​ ​គឺជា​ដើម​បែក​ទី​មួយ​ដែល​ដុះ​ចេញពី​ដើម​មេ​ ​បន្ទាប់​ពី​ដើម​បែក​ទី​មួយ​ ​បួន​ទៀត​បាន​ដុះ​ចេញពី​ដើម​មេ​រួច​ហើយ ។​ ​ចំនួន​ដើម​បែក​ ​គឺ​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​ពូជ​រយៈពេល​លូតលាស់​ ​លក្ខខណ្ឌ​ដាំ​ដុះ​ ​(ពន្លឺ​ ​និង​សារធាតុចិញ្ចឹម) និង​វិធីសាស្ដ្រ​ដាំ​ដុះ ។

១.៤- ស្លឹក​ស្រូវ​ ​(Leaf)

ស្លឹក​ស្រូវ​ទាំងអស់​ត្រូវ​បាន​ទ្រ​ដោយ​ដើម​ ​ហើយ​តំរៀប​ជា​ពីរ​ជួរ ។ គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា​ ​នៅ​ផ្នែក​ខាងលើ​នៃ​ថ្នាំង​មួយ​ ​គឺ​មាន​ដុះ​ស្លឹក​មួយ​ ​ដែល​មាន​ពីរ​ផ្នែក​គឺ​ស្រទប​ស្លឹក​ ​(Leaf​ ​sheath) និង​បន្ទះ​ស្លឹក​ ​(Leaf​ ​blade) (រូបភាព​៩) ។ ក្នុង​មួយ​វដ្ដ​ជីវិត​របស់​ដើម​ស្រូវ​មាន​ស្លឹក​ពី​ ​១០ ទៅ​ ​២០ ប៉ុន្ដែ​មាន​តែ​ស្លឹក​ពី​ ​៥ ទៅ​ ​១០ ប៉ុណ្ណោះ​ ​ដែល​នៅ​រស់​រហូត​ដល់​ពេល​ប្រមូល​ផល​គ្រាប់​ ​ចំណែក​ស្លឹក​ដទៃ​ទៀត​ចាប់ផ្ដើម​ស្វិត​ ​និង​ងាប់​បន្ដបន្ទាប់​ទៅ​តាម​ការ​អភិវឌ្ឍ​​នៅ​ក្នុង​វគ្គ​នីមួយៗ​នៃ​ដំណាំ​ ស្រូវ ។​ ​ស្លឹក​ខាងលើ​បំផុត​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ខាងក្រោម​កួរ​ ​គឺជា​ស្លឹក​ទង់ជ័យ​ ​ឬ​ស្លឹក​អម​កួរ​ ​(Flag​ ​leaf) ។ ស្លឹក​ស្រូវ​មាន​មុខងារ​សម្រាប់​ទទួល​ពន្លឺ​ ​និង​ដឹកនាំ​ការ​ធ្វើ​រស្មី​សំយោគ​ ​សកម្មភាព​ដំណក​ដង្ហើម​ ​បំភាយ​ចំហាយ​ទឹក​ ​សម្រាប់​ផ្ទុក​អាហារ​ចិញ្ចឹម​ផ្សេងៗ​ ​សម្រាប់​នាំ​ខ្យល់​ទៅ​ឱ្យ​ឫស​ ​ដើម​ ​និង​ស្រទប​ស្លឹក​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទឹក ។​ ​នៅ​ផ្នែក​ត​ភ្ជាប់​រវាង​ស្រទប​ស្លឹក​ ​(Leaf​ ​sheath) និង​បន្ទះ​ស្លឹក​ ​(Leaf​ ​blade) មាន​សរីរាង្គ​បី​ទៀត​គឺ​ ​ចង្កំ​ស្លឹក​ ​(Collar) អណ្ដាត​ស្លឹក​ ​(Ligule) និង​ត្រចៀក​ស្លឹក​ ​(Auricle) ។

រូប​៩ ស្លឹក​ស្រូវរូប​៩ ស្លឹក​ស្រូវ

១.៤.១- ស្រទប​ស្លឹក​ ​(Leaf​ ​sheath) និង​បន្ទះ​ស្លឹក​ ​(Leaf​ ​blade)

ស្រទប​ស្លឹក​ ​ស្ថិត​នៅ​ផ្នែក​ខាងក្រោម​នៃ​ស្លឹក​ ​ដែល​ស្រោប​រុំ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ដើម ។​ ​ជួនកាល​ស្រទប​ស្លឹក​ ​និង​បន្ទះ​ស្លឹក​ត​ភ្ជាប់​គ្នា​នៅ​ចន្លោះ​ថ្នាំង ។ ស្រទប​ស្លឹក​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​គល់​ថ្នាំង​ ​មាន​រាង​ប៉ោង​ចេញ​ ​ដែល​គេ​ឱ្យឈ្មោះ​ថា​ ​ផ្នែក​ប៉ោង​នៃ​ស្រទប​ស្លឹក ។ បន្ទះ​ស្លឹក​ ​គឺជា​ផ្នែក​ខាងលើ​នៃ​ស្លឹក​មាន​រាង​ជា​បន្ទះ​ស្រួច​ហើយ​រាបស្មើ ។ នៅ​ផ្នែក​ខាងក្រោម​នៃ​ផ្ទៃ​ស្លឹក​ចំ​កណ្ដាល មាន​ទ្រនុង​ធំ​មួយ​លយ​ចេញ​ជាងគេ​ ​គឺជា​ទ្រនុង​កណ្ដាល​នៃស្លឹក (Midrib) ។ ផ្ទៃ​ខាងលើ​នៃ​បន្ទះ​ស្លឹក​មាន​ជួរ​​ឆ្នូតៗ​ជា​ច្រើន​ ​ដែល​ស្របគ្នា​ជាមួយ​ទ្រនុង​ស្លឹក ។​ ​ស្លឹក​ដុះ​ចេញ​មក​ឆ្លាស់គ្នា​នៅ​លើ​ដើម ។​

១.៤.២- ចង្កំ​ស្លឹក​ ​(Collar) អណ្ដាត​ស្លឹក​ ​(Ligule) និង​ត្រចៀក​ស្លឹក​ ​(Auricle)

ចង្កំ​ស្លឹក​ ​គឺជា​ផ្នែក​មួយ​សម្រាប់​ត​ភ្ជាប់​រវាង​ស្រទប​ស្លឹក​ ​និង​បន្ទះ​ស្លឹក​ ​ឬ​ជា​ផ្នែក​ដែល​ខណ្ឌ​ស្រទប​ស្លឹក​ ​និង​បន្ទះ​ស្លឹក ។​ ​អណ្ដាត​ស្លឹក​ ​គឺជា​ភ្នាស​ស្ដើង​ឈរ​ត្រង់​ទៅ​លើ​ ​ហើយ​ស្ថិត​នៅ​ខាងក្នុង​បន្ទះ​ស្លឹក​ ​ពោល​គឺ​នៅ​កន្លែង​ណា​ដែល​បន្ទះ​ស្លឹក​ត​ភ្ជាប់​នឹង​ស្រទប​ស្លឹក ។ ទម្រង់​របស់​វា​មាន​សភាព​ស្ដើង​ស្រួច​ចុង​ ​ដែល​ចុង​នោះ​អាច​បែក​ជា​ពីរ​ ​ឬ​មិន​បែក​អាស្រ័យ​ដោយ​ពូជ ។ ត្រចៀក​ស្លឹក​ ​គឺជា​ព្រុយ​មួយ​គូ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​គែម​សងខាង​ ​ផ្នែក​គល់​ខាងក្រោយ​នៃ​បន្ទះ​ស្លឹក​ស្រូវ ។​ ​ជា​ធម្មតា​ត្រចៀក​ស្លឹក​ ​លូត​ឡើង​នៅ​ផ្នែក​ចំហៀង​ ​ពោល​គឺ​កន្លែង​ដែល​អណ្ដាត​ ​និង​គល់​នៃ​ចង្កំ​ស្លឹក​ត​ភ្ជាប់​គ្នា ។ អណ្ដាត​ស្លឹក​ ​និង​ត្រចៀក​ស្លឹក​ ​ជា​សរីរាង្គ​ដែល​សំខាន់​បំផុត​ ​ក្នុង​ការ​កំណត់​ពី​ភាព​ខុស​គ្នា​រវាង​ដំណាំ​ស្រូវ​ ​និង​ស្មៅ​ ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​លូតលាស់ ។ ជា​ទូទៅ​ស្លឹក​របស់​ពូជស្រូវ​ទាំងអស់​ ​គឺ​មាន​សរីរាង្គ​ទាំង​ពីរ​នេះ​ ​ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ស្លឹក​ស្មៅ​ ​គឺ​អាច​គ្មាន​មាន​សរីរាង្គ​ទាំង​ពីរ​នេះ​ ​ឬ​ក៏​មាន​តែ​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ ។

២- លក្ខណៈ​រូបសាស្ដ្រ​នៃ​សរីរាង្គ​បន្ដ​ពូជ​

២.១- កួរស្រូវ​ ​(Panicle​ ​or​ ​Inflorescence)

កួរស្រូវ​រួម​មាន​កកួរ​ ​(Panicel base) អ័ក្ស​នៃ​កួរ​ ​(Panicle​ ​axis) ស្មែង​ទី​មួយ​ ​(Primary​ ​branch) ស្មែង​ទី​ពីរ​ ​(Secondary​ ​branch) ទង​គ្រាប់​ ​(Pedicel) និង​កន្សោម​ផ្កា​ ​(Spikelet) (រូបភាព​១០) ។ ក​កួរ​ ​គឺជា​ផ្នែក​ដែល​ភ្ជាប់​តួ​កួរ​ជាមួយ​ចន្លោះ​ថ្នាំង​លើ​បំផុត​នៃ​ដើម​ ​(Uppermost​ ​internodes) ។ ស្មែង​ទី​មួយ​ ​គឺជា​ស្មែង​ដែល​ដុះ​ចេញពី​អ័ក្ស​នៃ​កួរ​ ​ដែល​នៅ​លើ​ស្មែង​ទី​មួយ​នេះ​ ​មាន​ស្មែង​ទី​ពីរ​ដុះ​ចេញ ។​ ​ជា​ទូទៅ​កន្សោម​ផ្កា​ ​គឺ​ដុះ​ចេញពី​ស្មែង​ទី​ពីរ​ដែល​មាន​ទង​គ្រាប់​ជា​សរីរាង្គ​ភ្ជាប់ ។

រូប​១០ កួរ​ស្រូវរូប​១០ កួរ​ស្រូវ

កួរស្រូវ​បាន​ចាប់ផ្ដើម​អភិវឌ្ឍ​នា​ចុង​ដំណាក់កាល​ ពន្លូត​ដើម ។​ ​កំពក​កួរ​ ​(Panicle​ ​primordial) បាន​លេច​ចេញ​មុនគេ​ ​រួច​បន្ទាប់​មក​កំណរ​កួរ​ ​(Panicle​ ​initiation) បាន​ចាប់​ដំណើរការ​ ​រហូត​បានជា​រូបរាង​កួរ​ទាំងមូល​ហើយ​ដែល​ដំណើរការ​នេះ​ ​គឺ​ប្រព្រឹត្ដ​ទៅ​នៅ​ក្នុង​ស្រទប​ស្លឹក​ទង់ជ័យ ។ នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​អភិវឌ្ឍន៍​កួរ​នេះ​ ​ផ្នែក​ខាង​ចុង​នៃ​ដើម​ស្រូវ​ ​ដែល​រុំ​ព័ទ្ធ​ដោយ​ស្រទប​ស្លឹក​ទង់ជ័យ​រីក​ប៉ោង​ ​និង​លូត​វែង​ ​ដូចនេះ​បានជា​គេ​ហៅ​ថា​ ​ដំណាក់កាល​ផើម​ ​(Booting​ ​stage) ។ ជាទូទៅ​ ​ដំណាក់កាល​ផើម​នេះ​ ​មាន​រយៈពេល​ ​៣៥ ថ្ងៃ​ ​ទើប​កួរស្រូវ​ចេញ​ផុត​ពី​ស្រទប​ស្លឹក​ទង់ជ័យ ។ លទ្ធភាព​របស់​កួរស្រូវ​ ​ដែល​អាច​លូត​ផុត​ពី​ស្រទប​ស្លឹក​ទង់ជ័យ​គឺជា​ដំណក​កួរ​ ​(Panicle​ ​exertion) ហើយ​ដំណក​កួរ​នេះ​ ​គឺ​អាស្រ័យ​ទៅ​តាម​ពូជស្រូវ ។

២.២- កន្សោម​ផ្កា​ ​(Spikelet)

ស្រូវ​គឺជា​រុក្ខជាតិ​ស្វ័យចរ​លំអង​ ​(Autogram/ Self​-pollinated) ដោយ​មាន​កេសរ​ឈ្មោល​ ​(Stamen) និង​កេស​រញី​ ​(Pistil) ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​កន្សោម​ផ្កា​តែ​មួយ ។​ ​ផ្នែក​បន្សំ​នៃ​កន្សោម​ផ្កា​មាន​បង្ហាញ​នៅ​ក្នុង​រូបភាព​១១ ឯ​ផ្នែក​ខាងក្រៅ​ ​ក៏​បាន​រៀបរាប់​ក្នុង​ចំណុច​១.១ រួច​ហើយ​ដែរ ។​ ​ផ្នែក​ខាងក្នុង​នៃ​កន្សោម​ផ្កា​មាន​ ​កេសរ​ឈ្មោល​ ​(Stamen) និង​កេសរ​ញី​ ​(Pistil) ។ កេសរ​ឈ្មោល​ ​ផ្សំ​ឡើង​ដោយ​ទង​នៃ​ថង់​លំអង​ ​(Filament) និង​ថង់​លំអង​ ​(Anther) ដែល​ផ្ទុក​ទៅ​ដោយ​លំអង​ឈ្មោល​ ​(Pollens) ។ កេសរ​ឈ្មោល​មាន​ចំនួន​ប្រាំមួយ​ក្នុង​កន្សោម​ផ្កា​មួយ ។​

រូប​១១ ផ្នែក​នីមួយៗ​នៃ​កន្សោម​ផ្ការូប​១១ ផ្នែក​នីមួយៗ​នៃ​កន្សោម​ផ្កា

កេសរ​ញី​ផ្សំ​ឡើង​ដោយ​ ​អូវែ​ ​(Ovary) មួយ​ ​កកេសរ​ញី​ ​(Style) ពីរ​ ​និង​មាត់​កេសរ​ញី​ ​(Stigma) ពីរ ។​ ​បន្ទាប់​ពី​កួរស្រូវ​ ​(ទាំងមូល​ ​ឬ​ផ្នែក​ខ្លះ) ចេញ​ផុត​ពី​ស្រទប​ស្លឹក​ទង់ជ័យ​ហើយ​ ​កន្សោម​ផ្កា​នឹង​បើក​ ​ហើយ​បន្ទាប់​មក​ថង់​លំអង​ក៏​បែក​ ​រួច​លំអង​ឈ្មោល​ដែល​ទុំ​នឹង​ជ្រុះ​ធ្លាក់​ទៅ​លើ​មាត់​កេសរ​ញី ។ លំអង​ឈ្មោល​នឹង​ត្រូវ​ចូល​ទៅ​អូវែ​តាម​រយៈ​ក​កេសរ​ញី​ ​ហើយ​ដែល​នៅ​ទីនោះ​ ​លំអង​ឈ្មោល​ប្រសព្វ​ជាមួយ​បុប្ផាណករ​ ​(Ovule) ។ ដំណើរការ​រោយ​លំអង​ប្រព្រឹត្ដ​ទៅ​ក្នុង​ចន្លោះ​ពេល​ពី​ម៉ោង​ ​៩:០០-១២:០០ ព្រឹក ។​ ​បន្ទាប់​ពី​ភព​ប្រសព្វ​ហើយ​ ​អូវែ​នឹង​អភិវឌ្ឍ​ទៅ​ជា​គ្រាប់ស្រូវ ៕

ដោយ​ ​លោក​ ​អ៊ុក​ ​ម៉ាការា, ពិន​ ​តារា​ ​និង​ ​ឡោ​ ​ប៊ុណ្ណា​

 

About ឈូកខ្មែរ

...ផ្ដល់​ចំណេះដឹង​សកល​ជា​ភាសា​ជាតិ
This entry was posted in កសិកម្ម and tagged , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to លក្ខណៈ​​រូបសាស្ដ្រ​​នៃ​​ដំណាំ​​ស្រូវ​

  1. My brother recommended I might like this web site.
    He was entirely right. This post actually made my day. You can not imagine
    simply how much time I had spent for this information!
    Thanks!

  2. A fascinating discussion is definitely worth comment. I do think that you need to publish more about this issue, it might not be a
    taboo subject but typically folks don’t talk about such issues. To the next! Cheers!!

  3. google says:

    The lender could take just about any remedies open to them
    under the terms of the mortgage or laws governing real property
    in your state Using these companies on face worth without seeking beyond the
    work surface could be problematic since including the most comfortable
    and flexible workplace has the hope of work productivity and cohesiveness

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s