ភូគព្ភសាស្រ្ត​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា

ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ចំណេះដឹង​ពី​ភូគព្ភសាស្រ្ត​នៅ​កម្ពុជា

កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​បែងចែក​ជា​តំបន់​ភូមិសាស្ត្រ​ពីរ​ខុសគ្នា គឺ​ភូមិភាគ​ឦសាន និង​ភូមិភាគ​និរតី ដោយ​ទំនាប​ទន្លេសាប ទន្លេមេគង្គ ដែល​លាត​សន្ធឹង​ពី​ទិសពាយ័ព្យ​ទៅ​ទិស​អាគ្នេយ៍ តាម​បណ្តោយ​ភូមិភាគ​កណ្តាល​នៃ​ប្រទេស ។ ទំនាប​ទន្លេសាប​ទន្លេមេគង្គ មាន​ផ្ទៃដី​មួយ​ភាគ​បី​នៃ​ភូមិភាគ​កណ្តាល ។ ភូមិភាគ​ឦសាន និង​និរតី រួម​មាន​សិលា​ប្រែរូប (Metamorphic) សិលា​កម្ទេច​កំណ (Sedimentary) សិលា​ភ្នំភ្លើង និង សិលា​ម៉ាកម៉ា​ ដែល​បង្កើត​ជា​បាត​គ្រឹះ​លាត​សន្ធឹង​ក្នុង​អំឡុង​យុគ​សម័យ Precambrian និង Mesozoic ។ សិលា​កម្ទេច​កំណ​នៃ​យុគសម័យ Mesozoic ភាគច្រើន​ស្ថិត​ក្នុង​ដី​ទ្វីប ។ នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ដី​ដ៏​ធំ​នៃ​តំបន់​សិលា​បាត​មាន​គ្រប​ដណ្តប់​ដោយ​សិលា​បាសាល់​ខ្ពង់រាប និង​សិលា​កម្ទេច​កំណ​ទន់​នៃ​យុគសម័យ Neogene និង Quaternary ។ តំបន់​ភូមិភាគ​កណ្តាល​គឺជា​តំបន់​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​កំណត់ ដោយ​កម្រាស់​ក្រាស់​នៃ​សិលា​កម្ទេច​កំណ​នៃ​សម័យ Quaternary និង​ដោយ​ភ្នំ​តូចៗ​នៅ​ដាច់​ឆ្ងាយ​ពី​គ្នា ។ គេ​កម្រ​បាន​ឃើញ​សិលា​នៃ​យុគស័យ Paleogene លេច​ចេញ​មក​នៅ​លើ​ផ្ទៃដី​នៅ​កម្ពុជា​ណាស់ ។

ផែនទី​ភូគព្ភសាស្រ្ត​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា

ផែនទី​ភូគព្ភសាស្រ្ត​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា

ភូគព្ភសាស្រ្ត​កម្ពុជា​ក្នុង​បរិបទ​តំបន់

កម្ពុជា​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ប្លុក​ឥណ្ឌូចិន ជាមួយ​ប្រទេស​ឡាវ និង​វៀតណាម ។ ប្លុក​ឥណ្ឌូចិន​ស្ថិត​ជាប់​នឹង​ប្លុក​ចិន​ខាងត្បូង​នៅ​ប៉ែក​ឧត្តរ និង​ប្លុក​សាន-ថៃ​នៅ​ប៉ែក​បស្ចិម ។ តំបន់​ព្រំដែន​នៃ​ប្លុក​នីមួយៗ មាន​ក្រវ៉ាត់​ពំនើងផ្នត់ អម​ដោយ​អង្គ ពំនើងផ្នត់​បាក់​ចូល​ខ្លាំង ។ ភូមិភាគ​និរតី និង​ភូមិភាគ​កណ្តាល ស្ថិត​នៅ​ជាមួយ​ក្រវ៉ាត់​ពំនើងផ្នត់​នៅ​សម័យ​កាល អាំងដូស៊ីន (Indosinian fold belt) ចន្លោះ​ប្លុក​ឥណ្ឌូចិន និង ប្លុក​សាន-ថៃ ។

តារាង​អធិប្បាយ​អំពី​ភូគព្ភសាស្រ្ត​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា

តារាង​អធិប្បាយ​អំពី​ភូគព្ភសាស្រ្ត​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា

សេចក្តី​អធិប្បាយ​អំពី​ភស្តុតាង​បច្ចុប្បន្ន​នៃ​ចំណុច​រ៉ែ​នៅ​កម្ពុជា

សកម្មភាព​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​រ៉ែ​នៅ​កម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ស្វែង​រុករក​នៅ​ឡើយ ។ នៅ​ពេល​ដែល​ការ​ស្វែង​រុករក​រ៉ែ​កំពុង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ គេ​បាន​រក​ឃើញ​រ៉ែ​ដែល​អាច​មាន​សក្តានុពល​ពិត​ប្រាកដ ។ សេចក្តី​ពិពណ៌នា​ជាក់លាក់​នៃ​ការ​រុករក​មាន​រៀបរាប់​នៅ​ពេល​ក្រោយ​ក្នុង​សេចក្តី​ណែនាំ​នេះ ។ សកម្មភាព​អង្កេត​ភូគព្ភសាស្ត្រ​ថ្មីៗ​ដោយ​ក្រុម​ការងារ​រួម​គ្នា​ពី​នាយកដ្ឋាន​ភូភូគព្ភសាស្ត្រ​កម្ពុជា និង JICA វត្តមាន​រ៉ែ​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នៅ​ក្បែរ​សិលា​ម៉ាកម៉ា​ក្នុង​ខេត្ត​សៀមរាប កំពត និង​តាកែវ ។​

ផែនទី​ Tectonic​ នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា

ផែនទី​ Tectonic​ នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា

សេចក្តី​អធិប្បាយ​អំពី​លោហភូគព្ភសាស្រ្ត​របស់​កម្ពុជា

អគ្គនាយកដ្ឋាន​ធនធាន​រ៉ែ​នៃ​កម្ពុជា បាន​បោះពុម្ពផ្សាយ​កូនសៀវភៅ​ស្តីពី​វត្តមាន​ធនធាន​រ៉ែ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៩ ដែល​មាន​រាយ​ស្រទាប់ និង​វត្តមាន​រ៉ែ​លោហៈ​ចំនួន ៦២ ។ ភាគ​ច្រើន រ៉ែ​ទាំងនេះ​មាន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ប្រភព​ដើម​នៃ​សកម្មភាព​ភ្នំភ្លើង ដូចជា ចង្អូរ (Vein) មាន​សារធាតុ​មាស ថ្ម (Skarn) មាន​សារធាតុ​មាស ទង់​ដែង សំណ (Pb) ស័ង្កសី និង Porphyry មាន​សារធាតុ​មាស ម៉ូលីបដែន (Mo) ទង់ដែង ។ ថ្មភ្នំ​ភ្លើង​ជា​ច្រើន តាំង​ពី​ថ្ម​ក្រានីត​កើត​ពី​ភ្នំភ្លើង (Rhyolites) ដល់​ថ្មពពុះ និង​ក្រានីត ដល់ Serpentinite មាន​រាយ​ពាសពេញ​ប្រទេស ហើយ​មាន​ភស្តុតាង​ថា ដោយ​មាន​វិធីសាស្ត្រ​មាន​បច្ចេកទេស​ជឿនលឿន ដែល​យក​មក​ប្រើ​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​កម្ពុជា​នោះ​នឹង​មាន​រក​ឃើញ​វត្តមាន​រ៉ែ​បន្ថែម​ទៀត ។​

DEM កម្ពុជា និង​ផែនទី​របាយ​សកម្មភាព​ភ្នំភ្លើង

DEM កម្ពុជា និង​ផែនទី​របាយ​សកម្មភាព​ភ្នំភ្លើង ម៉ូដែល​ខ្ពង់រាប​លក្ខណៈ​ឌីជីថល (Digital Elevation Model) ដែល​បង្កើត​ឡើង​ពី​ទិន្នន័យ ASTER ដោយ​មាន​របាយ​ថ្ម​ភ្នំភ្លើង

រូបភាព​ផ្កាយ​រណប​មាន​ពណ៌​មិន​ពិត ដែល​ប្រើ​ដើម្បី​កំណត់​រក​ស្រទាប់​រ៉ែ

រូបភាព​ផ្កាយ​រណប​មាន​ពណ៌​មិន​ពិត ដែល​ប្រើ​ដើម្បី​កំណត់​រក​ស្រទាប់​រ៉ែ រូបភាព​មាន​ពណ៌​មិន​ពិត ដែល​បង្កើត​ឡើង​ពី​ទិន្នន័យ ASTER ទាញ​យក​ក្នុង​រដូវ​ប្រាំង ។ ពណ៌​ក្រហម​បង្ហាញ​ពី​ព្រៃ​ក្រាស់​នៅ​លើ​ខ្ពង់រាប និង​ភ្នំ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ពណ៌បៃតង​បង្ហាញ​ពី​ស្មៅ ឬ​ព្រៃ​គម្ពោត និង​ព្រៃរបោះ​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ដី​រាប​ស្មើ ដែល​ភូគព្ភសាស្រ្ត​ផ្ទៃរាប​ស្មើ​ជា​ធម្មតា​គឺ​ជា​កករ ឬ​ក្រួស​ក្រហម​ចំនួន​បួន

ផែនទី​ភូគព្ភសាស្រ្ត​បន្ថែម​ទៀត​នឹង​រួមបញ្ចូល​តំបន់​រ៉ែ​ដែល​មាន

យើង​ស្គាល់​វា​ថា​ជា​អង្គធាតុ​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយសារ​ភ្នំភ្លើង ត្រូវ​បាន​លាក់កំ​បាំង​ដោយ​កករ​មាន​សារ ធាតុ​បួន​មុខ​នៅ​យុគ​ថ្មី (Neogene) ហើយ​នៅ​ក្នុង​ទូទាំង​តំបន់​កណ្តាល និង​នៅ​ព្រំប្រទល់​ខេត្ត​រតនគីរី ដែល​ការ​ឈាន​ចូល​នៃ​ថ្ម​កើត​ដោយ​ភ្នំភ្លើង​នៅ​ដាច់​ឡែក​នៃ​តំបន់​ខេត្ត​មណ្ឌលគីរី លេច​ចេញ​ជា​ខ្ពង់រាប​នៅ​ក្នុង​ផ្ទៃ​គ្រប​ដណ្តប់​កករ ។ ទាំងនេះ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ថា មាន​សក្តានុពល​សម្រាប់​របក​គំហើញ​លើ​ស្រទាប់​រ៉ែ ។ ជួរ​ភ្នំ​ក្រវាញ​នៃ​ប៉ែក​និរតី និង​តំបន់​កណ្តាល​ក៏​មាន​ទីតាំង​នៅ​តាម​ក្រវ៉ាត់​ពំនើងផ្នត់​នៅ​សម័យកាល​អាំងដូស៊ីន (Indosinian fold belt) ដែល​មាន​រ៉ែ​ទង់ដែង (Sepon Copper)/​មាស នៅ​ប្រទេស​ឡាវ និង​រ៉ែ​មាស​ចាទ្រី (Chatree Gold mine) នៅ​ប្រទេស​ថៃ ។ ភ្នំ​ទាំងនេះ​ក៏​ចាត់​ថា​ជា​តំបន់​មាន​រ៉ែ​សម្រាប់​រុករក​ផង​ដែរ ។​

សេចក្តី​សង្ខេប​អំពី​ការ​ធ្វើ​ផែនទី​ភូគព្ភសាស្រ្ត និង​ព័ត៌មាន​បោះពុម្ភ​ផ្សាយ​ដោយ​អង្កេត​ភូគព្ភសាស្រ្ត

ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ជាង ១៥០​ឆ្នាំ ភូគព្ភសាស្ត្រ ខនិជវិទ្យា និង​វត្តមាន​ខនិជ​របស់​កម្ពុជា ត្រូវ​បាន​សិក្សា​ម្តង​ម្កាល ដោយ​បភូគព្ភវិទូ និង​អ្នករុករក​សាសន៍​បារាំង ចិន វៀតណាម និង​ខ្មែរ ។ ប៉ុន្តែ ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ចលាចល​របស់​ប្រទេស​ក្នុង​អំឡុង​អន្តរកាល​ពី​រដ្ឋ​អាណានិគម​មក​ដល់​ព្រះរាជាណាចក្រ​ក៏​បាន​នាំ​ឱ្យ​មាន​ទិន្នន័យ ដែល​បាន​កត់ត្រា និង​ការ​ធ្វើ​ផែនទី​ចេញ​ពី​ការងារ​ពីមុនៗ​មក ត្រូវបាន​បំផ្លាញ ឬ​បាត់បង់ ។ ផែន​ភូគព្ភសាស្ត្រ​មួយ​ចំនួន ក្នុង​មាត្រដ្ឋាន ១.២០០០០០ ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​ដោយ​បារាំង ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧២ និង​១៩៧៣ ហើយ​នៅ​មាន​វត្តមាន​នៅ​ឡើយ ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨៩ អង្កេត​ភូគព្ភសាស្ត្រ​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម កម្ពុជា និង​ឡាវ បាន​ចងក្រង​ជា​ផែនទី​ភូគព្ភសាស្ត្រ​របស់​ប្រទេស​ទាំង​បី​ក្នុង​មាត្រដ្ឋាន ១.១០០០០០០ ដែល​មាន​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព​លើ​ប៉ែក​ឦសាន​នៃ​កម្ពុជា ។ ដោយ​មាន​ការងារ​បន្ថែម​ដូច​រៀបរាប់​ខាងលើ ការងារ​ធ្វើ​ផែនទី​ភាគ​ច្រើន​បាន​ទាញ​ចេញ​ពី​អង្កេត​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន ។ ការងារ​ទំនើប​ដំបូង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​គណៈកម្មការ​សេដ្ឋកិច្ច និង​សង្គមកិច្ច​អាស៊ី​ប៉ាស៊ីហ្វិក ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ។ ផែនទី​ភូគព្ភសាស្ត្រ និង​ផែនទី​ធនធាន​រ៉ែ របស់​កម្ពុជា ក្នុង​មាត្រដ្ឋាន ១.១ ៥០០០០០ ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​រួម​ជាមួយ​កូន​សៀវភៅ​កំណត់​ពន្យល់ ដោយ​ប្រើ​ទិន្នន័យ​ដែល​មាន​នៅ​ពេល​នោះ ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៩ GDMR បាន​ពិនិត្យ​ឡើងវិញ និង​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្នភាព​ឯកសារ​នេះ​ឱ្យ​ទៅ​ជា​កូន​សៀវភៅ​មួយ​ថ្មី ដោយ​បន្ថែម​ព័ត៌មាន​ដែល​ប្រមូល​បាន​ចន្លោះ​ឆ្នាំ​១៩៩៥ និង​១៩៩៧ ពី​របាយការណ៍​រុករក​របស់​ក្រុមហ៊ុន ។ ធនធាន​ធ្វើ​ផែនទី​ភូគព្ភសាស្ត្រ ដែល​មាន​សម្រាប់​ដែនដី​មាន​ដូច​ត​ទៅ ៖

តំបន់​ភូគព្ភសាស្រ្ត​ធនធាន​រ៉ែ​ដែល​មាន

ផែនទី​ភូគព្ភសាស្រ្ត​បន្ថែម និង​តំបន់​រ៉ែ​ដែល​មាន

ការងារ​កំពុង​ដំណើរការ​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​លើ​ការធ្វើ​ផែនទី​ភូគព្ភសាស្ត្រ និង​តំបន់​សម្បទាន​នៅ​កម្ពុជា ។ ការងារ​នេះ​ទទួល​បាន​ការ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ពី​ជំនាញការ​ខាង​ក្រៅ​មក​ពី JICA ។ ភូគព្ភសាស្ត្រ​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ថា​មាន​រ៉ែ​លោហៈ រួមមាន សំណ​ប៉ាហាំង ក្រូម ដែក ម៉ង់ហ្គាណែស ម៉ូលីបដែន (Molybdenum) ទង់ស្តែន (Tungsten) អាលុយមីញ៉ូម ទង់ដែង សំណ ស័ង្កសី ដែករ៉ា (Tin) និង​មាស ។ រ៉ែ​ឧស្សាហកម្ម ត្បូង និង​ថ្ម​មាន​សារធាតុ​រ៉ែ ក៏​មាន​វត្តមាន​ផង​ដែរ ។ មាន​ស្រទាប់​រ៉ែ​លោហៈ ដោយ​សារ​សកម្មភាព​ភ្នំភ្លើង រួម​មាន​ការ​ជ្រាប​ចូល​នៃ​កណ​សីលា និង​ការ​រលាយ​ថ្ម​ពពុះ ។ ស៊េរី​សកម្មភាព​កំណ​សីលា​ធំៗ​ចំនួន​បួន មាន​កំណត់​រក​ឃើញ​នោះ គឺ​នៅ​ដើម​បឋម​ស័ក​មាន (Permia) នៅ​មជ្ឈស័ក (Triassic) នៅ​ចុង​មជ្ឈស័ក (Triassic) និង ក្រេតាស៊ុស (Cretaceous) មាន​ដើម​ចុង​ស័ក (Paleogene) ។ ខនិជកម្ម​ធំ​ជាង​គេ​បំផុត​មាន​នៅ​ចុង​មជ្ឈស័ក (Triassic) គឺ ជុរ៉ាស៊ីក (Jurassic) ក្នុង​តំបន់​ប៉ែក​ឦសាន ។ ក្នុង​យុគ​ថ្មី (Neogene) ការ​ពុក​ផុយ​រលួយ​នៃ​ស្រទាប់​រ៉ែ​ចម្បង​បួន​មុខ បាន​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ស្រទាប់​អណ្តូងរ៉ែ​មាស និង​ដែករ៉ា (cassiterite) ។ ទោះបីជា​មាន​ការ​ពុកផុយ និង​ការ​កកើត​ជា​ស្រទាប់​រ៉ែ​ខ្លាំងក្លា​ក្នុង​អំឡុង​សម័យកាល​អាំងដូស៊ីន (Indosinian) និង ក្រេតាស៊ុស (Cretaceous) គ្មាន​អណ្តូងរ៉ែ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សម័យកាល​នេះ​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​នោះ​ឡើយ ។ ថ្មពពុះ​នៃ​យុគ​ថ្មី (Neogene) ដែល​រ៉ែ​បួន​មុខ​គ្រប​ដណ្តប់​លើ​ផ្នែក​នៃ​ប៉ែក​និរតី និង​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ប៉ែក​បូព៌ា​នៃ​កម្ពុជា ។ ការ​ពុកផុយ​នៃ​ថ្មពពុះ​ទាំងនេះ បាន​បង្កើត​ជា​ស្រទាប់​កំណក​បុកស៊ីត និង ម៉ង់ហ្គាណែស ។ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ផ្ទុះ​ថ្មពពុះ មាន​លេច​ចេញ​នូវ​ស្រទាប់​អាលុយមីញ៉ូម អុកស៊ីត (Corundum) ហ្សៀកកុង និង​ត្បូង​ទទឹម​នៅ​បាត​គ្រាប់​ថ្ម ហើយ​ទាំងនេះ​ជា​ប្រភព​នៃ​អណ្តូង​ត្បូង ។

ថ្ម​ផុស៊ីល​ដីឥដ្ឋ​កាបូណាត

ថ្ម​ផុស៊ីល​ដីឥដ្ឋ​កាបូណាត (Skarnized shale) ដោយ​មាន​សារធាតុ​ដែក​ស៊ុលភីត (Pyrites) ខនិជកម្ម​លោហៈ ខេត្ត​តាកែវ

ថ្ម​បំលែង​ពី​ដីឥដ្ឋ និង​ឌីអុកស៊ីត​ស៊ីលីកូន ដោយ​មាន​សារធាតុ​ដែក​អ៊ីដ្រុកស៊ីត ខនិជកម្ម​មាស

ថ្ម​បំលែង​ពី​ដីឥដ្ឋ និង​ឌីអុកស៊ីត​ស៊ីលីកូន ដោយ​មាន​សារធាតុ​ដែក​អ៊ីដ្រុកស៊ីត ខនិជកម្ម​មាស ខេត្ត​សៀមរាប

ប្រភពៈ អគ្គនាយកដ្ឋាន​ធនធានរ៉ែ នៃ​ក្រសួង​ឧស្សាហកម្ម រ៉ែ និង​ថាមពល
http://www.gdmr.gov.kh/khmer/geology.html
 

About ឈូកខ្មែរ

...ផ្ដល់​ចំណេះដឹង​សកល​ជា​ភាសា​ជាតិ
This entry was posted in ចំណេះ​ធ្វើ, អរិយធម៌​ខ្មែរ. Bookmark the permalink.

4 Responses to ភូគព្ភសាស្រ្ត​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា

  1. haykimlaeng says:

    i can’t open ur source (http://www.gdmr.gov.kh/khmer/geology.html). Could u give me again!! Because i want use it for reference in my report!! Thanks,

  2. The old site is down now maybe because of the split of the ministry. Here is the new site http://www.mme.gov.kh/administrator/gd-link-page.php?gd1=921 But I can’t find this article either.

  3. Williemae says:

    I read a lot of interesting content here. Probably you spend
    a lot of time writing, i know how to save you a lot of time,
    there is an online tool that creates high quality, SEO friendly posts in minutes,
    just search in google – laranitas free content

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s