សមាសធាតុ​ពិស​ស្រមោចភ្លើង​អាច​ប្រើ​ជា​ថ្នាំ​សម្លាប់​ផ្សិត

សមាសធាតុ​នៅ​ក្នុង​ពិស​ស្រមោច​ភ្លើង​បាន​បង្ហាញ​ពី​ពន្លឺ​សម្រាប់​ការ​គ្រប់គ្រង​ជំងឺ​ដំណាំ​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ផ្សិត Pythium ultimum

ស្រមោច​ភ្លើង​មាន​ឈ្មោះ​ដូច្នេះ​គឺ​ដោយសារ​ស្នាមជាំ​ដូច​រលាក​ភ្លើង​នៅ​ពេល​វា​ខាំ ។ បច្ចុប្បន្ន ពិស​ដូច​គ្នា​នេះ​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ការ​ឈឺចាប់​ដ៏​ដំណំ​អាច​មាន​សារប្រយោជន៍​សម្រាប់​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​មួយ ។

ការសិក្សា​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​អង្គភាព​ស្រាវជ្រាវ​ការ​គ្រប់គ្រង​ទុរករ​ដោយ​ជីវសាស្ត្រ​នៃ​សេវា​ស្រាវជ្រាវ​កសិកម្ម (ARS) ស្ថិត​ក្នុង​ក្រុង Stoneville រដ្ឋ Mississippi បាន​បង្ហាញ​ថា សមាសធាតុ​អាល់កាឡូអ៊ីដ (Alkaloid) នៅ​ក្នុង​ពិស ដូចជា Piperideines និង Piperidines អាច​ទប់ស្កាត់​ការ​លូតលាស់​របស់​ផ្សិត Pythium ultimum ដែល​ជា​ភ្នាក់ងារ​បង្ករោគ​ដ៏​ចម្បង​មួយ​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ។

ការ​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ប្រើ​សារធាតុ​គីមី ការ​ពន្យា​ពេល​ដាំ និង​ការ​ដាំ​ដំណាំ​វិលជុំ​ គឺ​ជា​វិធីសាស្ត្រ​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ចំណោម​វិធីសាស្ត្រ​នានា​ដែល​កំពុង​ប្រើ​បច្ចុប្បន្ន​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ផ្សិត P. ultimum ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​សើម​ផ្អូម​នាំ​ទៅ​ដល់​ការ​រលួយ​គ្រាប់ពូជ ឬ​សំណាប​បន្លែ ដំណាំ​សាកវប្បកម្ម និង​ដំណាំ​ស្ថិត​ក្នុង​គ្រួសារ​ត្រឡាច ។ ទោះបីជា​ចាត់​វិធានការ​ទាំងនេះ​ក៏​ដោយ ក៏​ការ​សើម​ផ្អូម​នៅ​តែ​ស្ថិត​ជា​បញ្ហា​ដែល​ចំណាយ​ថវិកា​ច្រើន ហើយ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​អភិក្រម​ថ្មីៗ នេះ​ជា​ការ​កត់​សម្គាល់​របស់​លោក Xixuan Jin ជា​មីក្រូជីវវិទូ​របស់​ ARS ។ លោក​បាន​សហការ​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​សក្ដានុពល​អនុវត្ត​របស់​ពិស​ស្រមោច​ភ្លើង​ចំពោះ​ការ​គ្រប់គ្រង​ភ្នាក់ងារ​បង្ករោគ​ដំណាំ​មាន​ប្រភព​មក​ពី​ដី​ ជា​មួយ​អ្នកឯកទេស​សត្វ​ល្អិត​នៃ​ ARS លោក Jian Chen និង​អ្នកស្រី Shezeng Li នៃ​វិទ្យាសា្ថន​ការពារ​ដំណាំ​ស្ថិត​នៅ​ទីក្រុង Baoding ប្រទេស​ចិន ។

ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​បាន​សិក្សា​ពី​លក្ខណៈសម្បត្តិ​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត និង​អង់ទីប៊ីយ៉ូទិក​របស់​ពិស​ស្រមោច​ភ្លើង​តាំង​ពី​ទសវត្សរ៍​១៩៥០ រួមទាំង​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ទុរករ​ដំណាំ​ដូចជា រុយ​ផ្លែឈើ (Fruit flies) និង​ខ្មូត (Boll weevils) និង​បាក់តេរី​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ ដូចជា Escherichia coli ជាដើម ។ ប៉ុន្តែ​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​ក្រុង Stoneville ជា​ក្រុម​ដំបូង​គេ​ដែល​មិន​ត្រឹមតែ​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​អាល់កាឡូអ៊ីដ Piperideine ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ថែម​ទាំង​បាន​បង្ហាញ​ពី​លក្ខណៈសម្បត្តិ​របស់ Piperideines និង Piperidines ក្នុង​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ផ្សិត​បង្ក​រោគ​មាន​ប្រភព​ពី​ដី P. ultimum ទៀត​ផង ។

ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​បង្ហាញ​ពី​លក្ខណៈសម្បត្តិ​នេះ​ជា​ពីរ​រូបភាព: ការ​ពិសោធន៍​ក្នុង​កែវ​ប៉េទ្រី​ដោយ​ប្រើ​អាណានិគម P. ultimum និង​ការពិសោធន៍​ក្នុង​ផ្ទះ​កញ្ចក់​ជាមួយ​សំណាប​ត្រសក់​ដាំ​ក្នុង​ប្រអប់ ។ នៅ​ក្នុង​ការ​ពិសោធន៍​ទី​១ ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​ដាក់​ផ្សិត​បង្ក​រោគ​ជា​ទម្រង់​លូតលាស់​ដូច​សសៃ​ហៅ​ថា «Mycelium» ទល់​នឹង​កំហាប់​ផ្សេងៗ​នៃ Piperideine ឬ Piperidine និង​តាម​ដាន​ពី​ឥទ្ធិពល​លើ​ទំហំ​អាណានិគម​របស់ P. ultimum ។ រចនាសម្ព័ន្ធ​បង្កើត​ស្ព័រ​របស់​ផ្សិត​បង្ករោគ​ក៏​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​ប៉ះ​ផ្ទាល់​នឹង​អាល់កាឡូអ៊ីត​ទាំង​ពីរ​ផង​ដែរ ។ នៅ​ក្នុង​ការ​ពិសោធន៍​ក្នុង​ផ្ទះកញ្ចក់ អាល់កាឡូអ៊ីដ​ត្រូវ​បាន​លាយ​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​នៅ​ក្នុង​សូឡុយស្យុង​មួយ និង​ដាក់​លើ​សំណាប​ត្រសក់​ជា​បច្ច័យ​ស្រោច ។

លទ្ធផល​ដែល​បាន​រាយការណ៍​នៅ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្ដី​វិទ្យាសាស្ត្រ​គ្រប់គ្រង​ទុរករ (Pest Management Science) នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​២០១២ រួម​មាន​ការ​កាត់​បន្ថយ​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់​នៃ​ដំណុះ​ និង​ការ​លូត​លាស់​​របស់​សសៃ​នៃ​ផ្សិត P. ultimum ។ អាល់កាឡូអ៊ីដ​ទាំង​ពីរ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ល្អ​ដូច​គ្នា និង​រក្សា​បាន​នូវ​សកម្មភាព​ប្រឆាំង​នឹង​ផ្សិត P. ultimum រហូត​ដល់ ១២​សប្ដាហ៍ នៅ​ពេល​រក្សា​ទុក​នៅ​ក្នុង​សីតុណ្ហភាព​ធម្មតា ។ ការ​ពិសោធន៍​នៅ​ក្នុង​កែវ​ប៉េទ្រី​បង្ហាញ​ថា ស្ព័រ​ជាង ៩០% មិន​អាច​ដុះ​លូតលាស់​បាន​នៅ​ពេល​ប៉ះពាល់​នឹង Piperideine ឬ Piperidine ក្នុង​កំហាប់ ៥១,២​មីក្រូក្រាម​នៃ​សូលូស្យុង​មួយ​មីលីម៉ែត្រ ។ កំហាប់​ខ្ពស់​ជាង​នេះ (៥៦,៥ និង ៥៦៥,២​មីក្រូក្រាម/មីលីម៉ែត្រ) មាន​ប្រសិទ្ធភាព​នៅ​ក្នុង​ការ​ពិសោធន៍​នៅ​ផ្ទះ​កញ្ចក់ ។ បន្ថែម​ពី​នេះ សំណាប​ត្រសក់​ដែល​ព្យាបាល​ដោយ​អាល់កាឡូអ៊ីដ​ទាំង​ពី​នេះ​លូតលាស់​វែង​ជាង​សំណាប​ដែល​មិន​បាន​ព្យាបាល ។

ទោះបីជា​អាល់កាឡូអ៊ីដ​ទាំង​ពីរ​ទំនង​អាច​គ្រប់គ្រង​ជំងឺ​សើម​ផ្អូម​ដ៏​ប្រល័យ​បង្ក​ឡើង​ដោយ P. ultimum ក៏​ដោយ «ក៏​ការ​សិក្សា​បន្ថែម​អំពី​យន្តការ​គ្រប់គ្រង​ជំងឺ និង​ភាព​ពុល​ដល់​ដំណាំ​គឺ​ជា​តម្រូវការ​ចាំបាច់» នេះ​បើ​តាម​លោក Xixuan Jin ។

នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ពិសោធន៍ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ប្រើ​បច្ចេកទេស​ត្រណក​ដ៏​ស្មុគស្មាញ​ដើម្បី​ទទួល​បាន​បរិមាណ​សុទ្ធ​នៃ​ Piperdeine និង Piperidine ពី​ក្រពេញ​ពិស​របស់​ស្រមោច​ក្រហម​និង​ស្រមោច​ខ្មៅ​ដែល​ត្រូវ​បាន​នាំ​ចូល​ទៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ។ ការ​ផលិត​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​តម្រូវ​ឲ្យ​មាន​ការ​ពង្រីក​ទំហំ​គួរ​ឲ្យ​ពិចារណា​ទោះបី​ជា​សត្វ​ល្អិត​ទាំង​នេះ​ជា​ធនធាន​ច្រើន​សម្បើម​មាន​ពាសពេញ​ផ្ទៃដី​ជាង ៣២០​លាន​អែកគ័រ​ នៅ​ភាគ​ខាងត្បូង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ជា​កន្លែង​ដែល​ស្រមោច​ទាំង​នេះ​គ្រប​ដណ្ដប់​លើ​សត្វ​ល្អិត​ដទៃ​ទៀត រហូត​ដល់​រដ្ឋ​ដទៃ និង Puerto Rico ក៏​ដោយ ។

អភិក្រម​មួយ​អាច​កើត​ឡើង​ពី​ការងារ​របស់​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ Mississippi ដែល​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​បង្កើត​ទម្រង់​សំយោគ ឬ «Analogs» នៃ Piperideines ដែល​ត្រូវ​បាន​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​ដោយ​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​ក្រុង Stoneville ។ ពិស​សំយោគ​ចំនួន​២​ក្នុង​ចំណោម​៧ ទោះបី​ជា​ប្រើ​ក្នុង​កំហាប់​ទាប ក៏​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​រារាំង​ផ្សិត​បង្ករោគ​បណ្ដុះ​ដោយ​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ នាំ​ឲ្យ​មាន​សង្ឃឹម​ពី​ការ​ប្រើប្រាស់​ពិស​សំយោគ​ទាំង​នេះ​ជា​ភ្នាក់ងារ​ប្រឆាំង​នឹង​ផ្សិត​នៅ​ពេល​អនាគត ។ អត្ថបទ​ដោយ Jan Suszkiw មន្ត្រី​ព័ត៌មាន​នៃ ARS

បកប្រែ​ និង​ផ្សព្វផ្សាយ​ដោយ​មាន​ការ​អនុញ្ញាត​ពី USDA Agricultural Research/July 2013

នៅ​ក្រុង Stoneville រដ្ឋ Mississippi អ្នក​ឯកទេស​ខាង​សត្វ​ល្អិត លោក Jian Chen ធ្វើ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ជាមួយ​ស្រមោច​ភ្លើង

 

About ឈូកខ្មែរ

...ផ្ដល់​ចំណេះដឹង​សកល​ជា​ភាសា​ជាតិ
This entry was posted in កសិកម្ម, វិទ្យាសាស្ត្រ​ថ្មី. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s