អត្ថប្រយោជន៍​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ

ព្រះមេ ឬ ព្រះមាតា ឬ ព្រះប្រពៃស្រព

ដំណាំ​ស្រូវ​នៅ​កម្ពុជា

ពិនិត្យ​ដោយ បណ្ឌិត ម៉ែន សារុម

ជំពូក​១២

អត្ថប្រយោជន៍​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ

ទី ចាន់ណា, ចាន់ ផលលឿន និង ហាក់ សុជាតា

សេចក្តី​ផ្តើម

នៅ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ស្រូវ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់ទុកជា​ដំណាំ​សំខាន់ ជា​អាហារ​ចាំបាច់ និង​ជា​ប្រភព​ផ្តល់​ថាមពល​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ជីវិត ។ ប្រជា​ពលរ​ដ្ឋែ​ខ្មែរ​តែង​ចាត់​ទុក​ថា ស្រូវ​ជា​ព្រះ​មេ ព្រោះ​ស្រូវ​ជា​អាហារ​ដែល​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រប់ៗ​រូប ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​តែងតែ​ទូន្មាន​ប្រៀនប្រដៅ កុំឲ្យ​ជាន់​លើ​អង្ករ ឬ​ខ្ជះខ្ជាយ ទោះបី​មួយ​គ្រាប់​ក្តី ។ ជា​ភស្តុតាង​នៅ​ក្នុង​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី យើង​ឃើញ​មាន​រូប​ព្រះ​ឥសូរ​កាន់​កួរស្រូវ ដែល​ជា​និមិត្តរូប​បញ្ជាក់​ថា ស្រូវ​គឺជា​ប្រភព​ផ្តល់​ជីវិត ។

តាម​រយៈ​ការ​ផ្តល់​ថាមពល ស្រូវ​មិន​ប្រើ​សម្រាប់​តែ​ការ​បរិភោគ​បាយ​មួយ​មុខ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​បាន​ត្រូវ​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង​យក​មក​ច្នៃប្រឌិត និង​រៀបចំ​ចម្អិន​តាម​វិធីសាស្ត្រ​ផ្សេងៗ ជា​អាហារ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ និង​ជា​បង្អែម​ជាដើម ៘ បាយ គឺជា​ប្រភព​ផ្ដល់​ថាមពល​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាជន​យើង​គ្រប់​រូបៗ ដែល​ពុំ​អាច​ខ្វះ​បាន​ឡើយ ហេតុនេះ​ហើយ​ទើប​មាន​សុភាសិត​ខ្មែរ​យើង​មួយ​ពោល​ថា «ធ្វើស្រែ​នឹង​ទឹក ធ្វើសឹក​នឹង​បាយ» ។ ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង​បរិភោគ​បាយ ចំនួន​បី​ដង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​គឺ អាហារ​ពេល​ព្រឹក អាហារ​ថ្ងៃត្រង់ និង​អាហារ​ពេល​ល្ងាច ។ ប៉ុន្តេ ជា​ការ​ពិត​ក្រៅពី​បាយ​ជា​អាហារ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​យក​អង្ករ​មក​ច្នៃ​ធ្វើ​ជា​អាហារ​ប្រចាំ​ផ្សេង​ទៀត​ដូច​ជា គុយទាវ នំ​បញ្ចុក បាញ់ឆេវ បាញ់ហយ បបរស បបរគ្រឿង​ជាដើម ។

ជា​ធម្មតា ការ​បរិភោគ​បាយ​តែ​មួយ​មុខ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ មិន​អាច​បំពេញ​នូវ​សេចក្ដី​ត្រូវ​ការ​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​បាន​ឡើយ ។ ជាក់ស្តែង​នៅ​ក្នុង​ការ​រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ក្រៅពី​បរិភោគ​បាយ ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​យើង​បាន​យក​អង្ករ​ (ខ្សាយ ឬ ដំណើប) មក​ច្នៃប្រឌិត​ជា​បង្អែម​តាម​ប្រភេទ និង​របៀប​ខុសៗ​គ្នា​ជា​ច្រើន​ដូច​ជា នំអន្សម នំគម នំ​បត់ នំជាល នំបំពង (ក្រពង) នំចាំង នំក្រូច នំ​អ៊ី នំ​អន្សង នំ​ទ្រាប (ទ្រាបបាយ) នំផ្លែអាយ ក្រឡាន អំបុក បាយដំណើប តាប៉ែ កន្តំ (ម៉ែន សារុម ២០០១) ។ តាម​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ខ្មែរ ដោយឡែក​នំអន្សម នំ​បត់ និង​នំគម មិន​ត្រឹម​ជា​បង្អែម​ធម្មតា​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ក៏​ប៉ុន្តែ នំ​ទាំង​បី​ប្រភេទ​នេះ ត្រូវ​បាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង​ចាត់ទុកជា​នំ​សំខាន់ៗ​សម្រាប់​រៀបចំ​ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​ក្នុង​ពិធី​ផ្សេងៗ ដូច​ជា​ពិធី​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍​កូនប្រុស​ស្រី បុណ្យ​ភ្ជុំបិណ្ឌ បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ខ្មែរ និង​សម្រាប់​ពិធីបុណ្យ​ជា​ច្រើន​ទៀត ។ ក្រៅពី​បង្អែម​ផ្សេងៗ​ខាងលើ ប្រជាជន​យើង​យក​អង្ករដំណើប ឬ​ខ្សាយ មក​ច្នៃប្រឌិត​ផលិត​ជា​ស្រា​ផង​ដែរ (តារាង​ទី ១២.១ និង​រូបភាព ១២.១ ) ។

តារាង​ទី ១២.១: ឈ្មោះ​នំ​ដែល​ធ្វើ​ពី​អង្ករ និង​ការ​ពិពណ៌នា​សង្ខេប​អំពី​ប្រភេទ​នំ​ទាំង​នោះ ក្នុង​ការ​ប្រើប្រាស់ ក្នុង​ពិធី​ផ្សេងៗ​ដែល​គេ​តែង​ប្រទះ​ឃើញ (Men Sarom, 2001)

ក្រៅពី​ការ​ផ្តល់​នូវ​អត្ថប្រយោជន៍​ខាងលើ ដំណាំ​ស្រូវ​បាន​ផ្តល់​ផលប្រយោជន៍​ជា​ច្រើន​ទៀត ដូច​ជា កន្ទក់​មាន​អត្ថប្រយោជន៍​សំខាន់​ណាស់ ប្រជាជន​យើង​អាច​យក​មក​ច្នៃប្រឌិត ដោយ​ផលិត​ជា​ឱសថ​បុរាណ​សម្រាប់​ព្យាបាល​ជំងឺ​ហើម​ដៃជើង (ខ្វះ​វីតាមីន​ផ្សេងៗ) និង​ធ្វើ​ជា​ចំណីអាហារ​សម្រាប់ សត្វ​ជ្រូក មាន់ ទា គោ និង​សេះ​ជាដើម ៘

ចំណែកឯ អង្កាម ត្រូវ​បាន​ប្រជាជន​យើង​យក​មក​ច្នៃប្រឌិត​បានជា​ច្រើន​យ៉ាងដូច​ជា ធ្វើ​ជា​ជីកំប៉ុស្តិ៍ ជញ្ជាំង​ផ្ទះ ឥដ្ឋ និង​សម្រាប់​ដុត​ចម្អិន​ចំណីអាហារ​ថែម​ទៀត​ផង ។

រូបភាព ១២.១ នំ​ផ្សេងៗ​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​និយម​ធ្វើ​ដោយ​ប្រើ​អង្ករ​ជា​ចម្បងៈ ក- នំអន្សម​, ខ- នំគម​, គ- នំ​បត់​, ឃ- នំសែសយ, ង- នំក្រឡាន ។

ចំពោះ​ចំបើង​វិញ ក៏​ត្រូវ​បាន​ប្រជាជន​យើង​ច្នៃប្រឌិត​ធ្វើ​ជា ចំណី​សត្វពាហនៈ ជញ្ជាំង​ផ្ទះ និង​ជា​វត្ថុធាតុដើម​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ផលិត​ជីកំប៉ុស្តិ៍ និង​ការ​បណ្តុះ​ផ្សិត ។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ ចំបើង​បាន​បំពេញ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់ ជា​គម្រប​សម្រាប់​រក្សា​សំណើម​ដី នៅ​ពេល​ដាំ​ដុះ ។

យ៉ាងណាមិញ យើង​សង្កេត​ឃើញ​ថា ស្រូវ​មាន​សារសំខាន់​ណាស់ ដោយ​បាន​ផ្សា​ភ្ជាប់​យ៉ាង​ជិត​ស្និត​ទៅ​នឹង​ជីវភាព​រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង រហូត​ដល់​មាន​ការ​តាក់តែង ជា​កំណាព្យ​របស់​កវី​ខ្មែរ​យើង ដែល​មាន​អត្ថន័យ និង​ខ្លឹមសារ​ដូច​ខាងក្រោម ៖

បើ​នាង​បុកស្រូវ ហា​អឺអឹង​អើយ កុំ​ចោល​អង្កាម​អើយ (ពីរ​ដង)
ចាស់ទុំ​លោក​ហាម ហា​អឺអឹង​អើយ (ពីរ​ដង) អង្កាម​ជាន់ឥដ្ឋ ។
អង្ករសម្រូប ហា​អឺអឹង​អើយ ទៅ​ជា​សម្រិត អើយ (ពីរ​ដង)
សម្រាំង​ពី​ចិត្ត ហា​អឺអឹង​អើយ ដោយសារ​ដៃ​នាង ។
 

១២.១. ដំណាំ​ស្រូវ និង​វប្បធម៌

យោង​តាម​ឯកសារ K.  Helmers ឆ្នាំ ១៩៩៧ បាន​បញ្ជាក់​ថា​ប្រជា​កសិករ​ខ្មែរ​បាន​ធ្វើការ​ដាំ​ដុះ​ស្រូវ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ទំនាប​អាស្រ័យ​របប​ទឹកភ្លៀង អស់​រយៈកាល​ជាង​ពីរ​ពាន់​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​ហើយ ហើយ​ប្រហែលជា​មាន​រយៈពេល​យូរ​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​ចំពោះ​ស្រូវចម្ការ ឬ​ស្រូវ​ភ្នំ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រទេស​កម្ពុជា​សម្បូណ៌​ទៅ​ដោយ​ធនធាន​ពន្ធុ (ធនធាន​សេណេទិក) នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ​ច្រើន​ហូរហៀរ ព្រោះ​ជា​ប្រភព​ដើម​កំណើត និង​តំបន់​រីកសាយ​ភាយ ។ តាម​ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដំណាំ​ស្រូវ​ត្រូវ​បាន​គេ​ពិពណ៌នា​នៅ​ក្នុង​គម្ពី​សាសនា​នៃ​អារិយ្យធម៌​ខ្មែរ​តាំងពី​សម័យ​បុរាណកាល​មក ។ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន​រក​ឃើញ​ថា ប្រជាជន​នៅ​ក្នុង​ឧបទ្វីប​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​នេះ ពិសេស​បុព្វ​បុរស​ខ្មែរ​យើង​បាន​ចារឹក​ទុក​នៅ​ក្នុង​សិលាចារឹក នៃ​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​ទូ​ទាំង​ប្រទេស​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ដំណាំ​ស្រូវ ។ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ បុព្វបុរស​យើង​បាន​បន្សល់​ទុក​នូវ​ប្រពៃណី​វប្បធម៌​ជា​ច្រើន​សម្រាប់​កូនចៅ​ជំនាន់​ក្រោយ​អនុវត្ត​ដើម្បី​បួងសួង ក៏​ដូច​ជា​រំលឹក​គុណ​ដល់​ព្រះ​អាទិទេព ដើម្បី​សុំ​ឲ្យ​បាន​ទទួល​ភោគផល​ល្អ​ក្នុង​ការ​ប្រកប​មុខរបរ​កសិកម្ម ជា​ពិសេស​លើ​ការ​ផលិត​ដំណាំ​ស្រូវ​តែ​ម្តង ។ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ប្រពៃណី​វប្បធម៌​ទាំងនេះ ត្រូវ​បាន​ប្រជា​កសិករ​ខ្មែរ​មាន​ជំនឿ​ជឿជាក់ និង​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ទៅ​តាម​ពិធី និង​ពេលវេលា​ផ្សេងៗ​គ្នា ។ ពិធី​ទាំងនោះ​មាន​ដូច​ជា ៖

ក. ព្រះរាជ​ពិធីបុណ្យ​ច្រត់ព្រះនង្គ័ល

ទំនៀមទម្លាប់​ច្រត់ព្រះនង្គ័ល​នេះ ជា​រាជ​ព្រះវេណី​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ​តាំងពី​បុរាណ​កាល​មក ។ ពិធី​នេះ​ប្រារឰ​ធ្វើ​នៅ​ដើមរដូវ​វស្សា​ក្នុង​ខែពិសាខ ឬ ខែឧសភា ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ ដោយ​មាន​ព្រះ​វត្តមាន​ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា យាង​ជា​ព្រះរាជ​អធិបតី ព្រមទាំង​មន្ត្រី​អ្នកមុខអ្នកការ​ធំ​តូច និង​ប្រជាជន​ចូលរួម​យ៉ាងច្រើន​កុះករ ។ គោលបំណង​នៃ​ការ​ប្រារឰ​ពិធី​នេះ គឺ​ដើម្បី​រំលឹក​ដល់​ប្រជា​កសិករ​យើង​ឲ្យ​បាន​ដឹង​ថា រដូវវស្សា​មក​ដល់​ហើយ​ដើម្បី​ត្រៀម​ជា​លក្ខណៈសម្បត្តិ​ក្នុង​ការ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ ។ ជា​ពិសេស​ពិធី​នេះ ធ្វើ​ប្រារឰ​ឡើង​ដើម្បី​ទស្សន៍ទាយ​នូវ​ភោគផល​កសិកម្ម​ក្នុង​ឆ្នាំ​នីមួយៗ តាម​រយៈ​គោ​ស៊ី​ស្រូវ និង​ដំណាំ​ធញ្ញជាតិ​ដទៃ​ទៀត ព្រមទាំង​ទឹក​ភ្លៀង​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ផង​ដែរ ។ ប្រសិនបើ​គោ​ស៊ី​ស្រូវ និង​ផឹកទឹក​ច្រើន​ទំនាយ​ទាយ​ថា​ឆ្នាំ​នេះ​ភោគផល​ស្រូវ និង​ទឹកភ្លៀង នឹង​សម្បូណ៌​ហូរហៀរ​ពុំខាន​ឡើយ ។

ខ. បុណ្យ​សុំ​ទឹកភ្លៀង ឬ​បុណ្យ​ឡើងអ្នកតា

តាម​ទំនៀមទម្លាប់​ប្រពៃណី​ខ្មែរ​យើង ពិធីបុណ្យ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រារព្ធ​ឡើង​ក្នុង​ថ្ងៃ ១ កើត ខែ​ពិសាខ​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ ។ ពិធីបុណ្យ​នេះ ប្រារឰ​ឡើង​ក្នុង​គោលបំណង​ដើម្បី​បួងសួង​ដល់​ព្រះ​អាទិទេព សូម​ឲ្យ​បណ្តា​ព្រះរាជ​វង្សានុវង្ស មន្ត្រី​តូច​ធំ និង​ប្រជានុរាស្ត្រ​ទាំងឡាយ​ឲ្យ​បាន​សេចក្តីសុខ​សប្បាយ និង​សេចក្តី​ចម្រើន​គ្រប់ៗ​គ្នា និង​សូម​ឲ្យ​អំណាច​ទេវានុភាព​ចូរ​បណ្តាល​ឲ្យ​ភ្លៀង​ធ្លាក់ ត្រូវ​តាម​រដូវ​កាល​តាំងពី​ដើមឆ្នាំ រហូត​ដល់​ចុងឆ្នាំ ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជា​កសិករ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​ច្បារ​ដំណាំ​ឲ្យ​បាន​ភោគផល​សម្បូណ៌​ហូរហៀរ ទូ​ទាំង​ព្រះ​នគរ ។

គ. បុណ្យអុំទូក អកអំបុក និង​សំពះ​ព្រះ​ខែ

ពិធីបុណ្យ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រារឰ​ឡើងជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ ដែល​មាន​រយៈពេល​៣ ថ្ងៃ ចាប់ពី​ថ្ងៃ​១៤ កើត រហូត​ដល់​ថ្ងៃ ១ រោច ខែ​កក្ដិក នៅ​មុខ​ព្រះ​បរម​រាជវាំង ដែល​ជា​កន្លែង​ចំណុចប្រសព្វ​នៃ​ទន្លេ​ទាំង​បួន គឺ​ទន្លេមេគង្គ​លើ ទន្លេមេគង្គ​ក្រោម ទន្លេបាសាក់ និង​ទន្លេសាប ។ ពិធី​នេះ​គឺជា​ពិធីបុណ្យ​ធំ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ពិធីបុណ្យ​ធំៗ​ទាំង​៥ ប្រចាំឆ្នាំ​សម្រាប់​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ។ ពិធីបុណ្យ​ដ៏​អធិកអធម​នេះ ប្រារឰ​ឡើង​ក្នុង​គោលបំណង​ដើម្បី​រំលឹក​គុណ​ដល់​វីរ​កងទ័ព​ជើងទឹក​ដ៏​ក្លាហាន ដែល​បាន​ប្រយុទ្ធ​តស៊ូ​ជាមួយ​សត្រូវ ក្នុង​ការ​ការពារ​បូរណភាព​ទឹកដី​សុវណ្ណ​ភូមិ របស់​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ឲ្យ​បាន​គង់វង្ស ។ ក្នុង​ពិធី​នេះ​ដែរ នា​យប់​ថ្ងៃ​ទី ១៥ កើត ខែ កក្ដិក ជា​ថ្ងៃ​ព្រះចន្ទ​ពេញ​បូរមី ប្រជារាស្ត្រ​គ្រប់​ស្រទាប់វណ្ណៈ​ទូទាំង​ប្រទេស បាន​រៀបចំ​គ្រឿង​សក្ការៈបូជា​ព្រមទាំង​មាន​អំបុក ចេកទុំ ដូងខ្ចី ថ្វាយ​ដល់​ព្រះ​ចន្ទ ដែល​គេ​ហៅ​ថា​ពិធី​អកអំបុក សំពះ​ព្រះ​ខែ ដើម្បី​រំលឹក​គុណ​ដល់​ព្រះ​អាទិទេព (ទេវតា) ដែល​បាន​ប្រទាន​នូវ​ទឹកភ្លៀង​យ៉ាងច្រើន​បរិបូរ​ដល់​ប្រជា​កសិករ​ក្នុង​ការ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ រហូត​បាន​ទទួល​នូវ​ភោគផល​សម្បូណ៌​ហូរហៀរ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត​ពិធីបុណ្យ​នេះ​ប្រារឰ​ឡើង ដើម្បី​កើន​រំលឹក​ដល់​ប្រជា​កសិករ​ខ្មែរ​ទាំងឡាយ ឲ្យ​រៀបចំ​ត្រៀមលក្ខណៈ​សម្បត្តិ​គ្រប់យ៉ាង ព្រោះថា​រដូវ​ច្រូតកាត់​ប្រមូល​ផល​បាន​មក​ដល់​ហើយ ពិសេស​ការ​ច្រូតកាត់​ប្រមូល​ផលដំណាំ​ស្រូវ ។

ឃ. បុណ្យ​ដារលាន

ពិធីបុណ្យ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រជា​កសិករ​ខ្មែរ​យើង​ប្រារព្ធ​ឡើង បន្ទាប់​ពី​បាន​ប្រមូល​ផល​ច្រូត​កាត់ បោក​បែន​ស្រូវ​រួចរាល់​ជា​ស្ថាពរ​ក្នុង​អំឡុង​ខែមករា ដល់​ខែកុម្ភៈ ។ គោលបំណង​សំខាន់​នៃ​ពិធីបុណ្យ​នេះ គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​បួងសួង និង​រំលឹក​គុណ​ដល់​ព្រះ​អាទិទេព ដែល​បាន​ផ្តល់​នូវ​ភោគផល​ស្រូវ​យ៉ាង​គាប់ប្រសើរ​ដល់​ប្រជា​កសិករ​ក្នុង​ការ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត និង​អបអរសាទរ បន្ទាប់​ពី​បាន​បំពេញ​ការងារ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​ពេញ​មួយ​រដូវ ប្រកប​ដោយ​ជោគជ័យ ព្រមទាំង​បួងសួង​សុំ​សេចក្តីសុខ​ចម្រើន​ដល់​ពួក​គេ​ទាំងឡាយ​ផង ។

១២.២. ដំណាំ​ស្រូវ និង​នយោបាយ និង​សង្គម

ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា គឺជា​ប្រទេស​ដែល​យក​វិស័យ​កសិកម្ម​ជា​វិស័យ​ចំបង​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ប្រទេស​ជាតិ ។ ប្រជាជន​ប្រមាណ​ជាង ៨០% ជា​កសិករ ហើយ​ពឹងផ្អែក​លើ​មុខរបរ​កសិកម្ម ជា​មូលដ្ឋាន​ក្នុង​ការ​រក​ចំណូល​បង្កើន​សេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារ ក៏​ដូច​ជា​សម្រាប់​ចិញ្ចឹមជីវិត​របស់​ពួក​គេ ។

ដោយឡែក​ដំណាំ​ស្រូវ ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុកជា​ដំណាំ​សំខាន់​ជាងគេ នៃ​ដង្ហើម​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​តាំងពី​អតីតកាល ក៏​ដូច​ជា​បច្ចុប្បន្ន និង​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត ។ តាម​ឯកសារ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ច្បាស់​តាម​រយៈ​កំណត់ហេតុ​របស់​លោក ជីវ តាក្វាន់ ដែល​បាន​មក​ដល់ទី​ក្រុង​អង្គរ​នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ ១២៩៥ ដល់​ឆ្នាំ ១២៩៦ នៃ​គ្រឹះ​សករាជ ដែល​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​បាន​កសាង​ខ្លួន​ទៅ​ជា​មហានគរ និង​ជា​ដែនដី​សុវណ្ណ​ភូមិ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ទាំងមូល​រហូត​ដល់ ៥០០​ឆ្នាំ ក៏​ដោយសារ​កសិកម្ម​ដ៏​រុងរឿង​នា​សម័យ​នោះ ពោល​គឺ​ដំណាំ​ស្រូវ​នេះឯង​ហើយ​ដែល​យើង​មាន​សំណង់​ធារាសាស្ត្រ​បារាយណ៍ទឹកថ្លា ដ៏​មហា​អស្ចារ្យ​សម្រាប់​ស្រោចស្រព​លើ​ផ្ទៃដី​រាប់​ម៉ឺន​ហិកតា ជា​សក្ខីភាព​បញ្ជាក់ និង​ភស្តុតាង​ស្រាប់​រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ។

 

ភាគបន្ត

About ឈូកខ្មែរ

...ផ្ដល់​ចំណេះដឹង​សកល​ជា​ភាសា​ជាតិ
This entry was posted in កសិកម្ម, អរិយធម៌​ខ្មែរ. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s