Category Archives: កសិកម្ម

អត្ថប្រយោជន៍​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ

ដំណាំ​ស្រូវ​នៅ​កម្ពុជា ពិនិត្យ​ដោយ បណ្ឌិត ម៉ែន សារុម ជំពូក​១២ អត្ថប្រយោជន៍​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ ទី ចាន់ណា, ចាន់ ផលលឿន និង ហាក់ សុជាតា សេចក្តី​ផ្តើម នៅ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ស្រូវ​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់ទុកជា​ដំណាំ​សំខាន់ ជា​អាហារ​ចាំបាច់ និង​ជា​ប្រភព​ផ្តល់​ថាមពល​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​ជីវិត ។ ប្រជា​ពលរ​ដ្ឋែ​ខ្មែរ​តែង​ចាត់​ទុក​ថា ស្រូវ​ជា​ព្រះ​មេ ព្រោះ​ស្រូវ​ជា​អាហារ​ដែល​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រប់ៗ​រូប ដូច្នេះ​ហើយ​បាន​ជា​បុព្វបុរស​ខ្មែរ​តែងតែ​ទូន្មាន​ប្រៀនប្រដៅ កុំឲ្យ​ជាន់​លើ​អង្ករ ឬ​ខ្ជះខ្ជាយ ទោះបី​មួយ​គ្រាប់​ក្តី ។ ជា​ភស្តុតាង​នៅ​ក្នុង​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​បន្ទាយស្រី យើង​ឃើញ​មាន​រូប​ព្រះ​ឥសូរ​កាន់​កួរស្រូវ ដែល​ជា​និមិត្តរូប​បញ្ជាក់​ថា ស្រូវ​គឺជា​ប្រភព​ផ្តល់​ជីវិត ។ តាម​រយៈ​ការ​ផ្តល់​ថាមពល ស្រូវ​មិន​ប្រើ​សម្រាប់​តែ​ការ​បរិភោគ​បាយ​មួយ​មុខ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​បាន​ត្រូវ​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង​យក​មក​ច្នៃប្រឌិត និង​រៀបចំ​ចម្អិន​តាម​វិធីសាស្ត្រ​ផ្សេងៗ ជា​អាហារ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ និង​ជា​បង្អែម​ជាដើម ៘ បាយ គឺជា​ប្រភព​ផ្ដល់​ថាមពល​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ប្រជាជន​យើង​គ្រប់​រូបៗ ដែល​ពុំ​អាច​ខ្វះ​បាន​ឡើយ ហេតុនេះ​ហើយ​ទើប​មាន​សុភាសិត​ខ្មែរ​យើង​មួយ​ពោល​ថា … Continue reading

Posted in កសិកម្ម, អរិយធម៌​ខ្មែរ | Leave a comment

សេដ្ឋកិច្ច និង​ទីផ្សារ

ដំណាំ​ស្រូវ​នៅ​កម្ពុជា ពិនិត្យ​ដោយ បណ្ឌិត ម៉ែន សារុម ជំពូក​១១ សេដ្ឋកិច្ច និង​ទីផ្សារ ជា សារ៉េត ១១.១. សារសំខាន់​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ ដំណាំ​ស្រូវ ជា​ដំណាំ​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ទទួលស្គាល់​ជា​សកល​ថា មាន​អាយុកាល​រាប់​ពាន់​ឆ្នាំ​មក​ហើយ ទោះបីជា​កាល​នៃ​ការ​ដាំ​ដុះ​ដំបូង​បំផុត​ហាក់ដូចជា​ពុំ​មាន​ឯកសារ​អះអាង​ច្បាស់លាស់ ឬ​ត្រូវ​បាន​បាត់បង់​ក្នុង​សម័យ​បុរេប្រវត្តិ​ក៏​ដោយ ។ ស្រូវ​គឺជា​ប្រភព​ដ៏​សំខាន់​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្គត់ផ្គង់​ចំណីអាហារ​ពិភពលោក ។ ប្រហែលជា​ពាក់កណ្តាល​នៃ​មនុស្ស​នៅ​លើ​ពិភពលោក ជា​ពិសេស​ប្រជាជន​នៅ​បណ្តា​ប្រទេស​អាស៊ី​បាន​រស់នៅ​ដោយ​ពឹងផ្អែក​លើ​ស្រូវ​ជា​អាហារ​សំខាន់​របស់​ពួក​គេ ។ ជា​ទូទៅ​ប្រជាជន​ដែល​ពឹងផ្អែក​លើ​ដំណាំ​ស្រូវ​ជា​អាហារ ភាគច្រើន​បាន​រស់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កំពុង និង​ក្រោម​អភិវឌ្ឍន៍​ដែល​មាន​ប្រជាជន​ច្រើន​កុះករ តួយ៉ាង​ប្រទេស​ចិន និង​ឥណ្ឌា រួម​មាន​មនុស្ស​រហូត​ជិត ២០០០ លាន​នាក់ ដែល​មាន​ប្រាក់​ចំណូល​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​ជា​មធ្យម​នៅ​ទាប​នៅឡើយ ។ ដោយ​ការ​ពឹងផ្អែក​ទាំងស្រុង​លើ​ដំណាំ​ស្រូវ​របស់​ប្រទេស​នៅ​អាស៊ី​ភាគច្រើន ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ការ​បរាជ័យ​នៃ​ផលិតកម្ម​ដំណាំ​ស្រូវ​អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​គ្រោះ​ទុរ្ភិក្ស និង​ការ​បាត់បង់​ជីវិត​របស់​ប្រជាជន​នៅ​តំបន់​នេះ ។ ការ​ផលិត​ស្រូវ​សាឡី​នៅ​លើ​សកលលោក មាន​បរិមាណ​ច្រើន​ជាង​ផលិតផល​ស្រូវ ដោយ​គិត​ពី​បរិមាណ​នៃ​ផលិតកម្ម ។ ប៉ុន្តែ​បរិមាណ​ស្រូវ​សាឡី​រហូត​ដល់​មួយ​ភាគ​បួន​មិន​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​ជា​អាហារ​ទេ​បើ​ប្រៀបធៀប​ជាមួយ​ស្រូវ ដែល​មាន​ចំនួន​តែ ៧ ភាគរយ … Continue reading

Posted in កសិកម្ម | Tagged , , , , | Leave a comment

សុវត្ថិភាព​ស្បៀងអាហារ: ការ​ប្រឈម​ដ៏​ធំ​របស់​កសិកម្ម

តើ​ជម្រើសវិទូ​រុក្ខជាតិ និង​អ្នក​ដាំ​ដំណាំ​នៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក​អាច​បន្ត​បង្កើន​ផលិតកម្ម​ម្ហូបអាហារ​នៅ​ក្នុង​ល្បឿន​ស្របគ្នា​នឹង​អត្រា​កំណើន​ប្រជាជន​ពិភពលោក​ដែល​បាន​ព្យាករណ៍​ថា​នឹង​កើន​ពី​ចំនួន ៧,២​ពាន់​លាន​នាក់​បច្ចុប្បន្ន​ទៅ ៩,៦​ពាន់​លាន​នាក់​នៅ​ឆ្នាំ២០៥​០​ឬ​ទេ ? នេះ​គឺ​ជា​សំណួរ​ដ៏​សំខាន់​ដែល​បណ្ដា​ជម្រើសវិទូ​ស្រូវ​សាលី​ឈាន​មុខ​ក្នុង​ពិភពលោក​បាន​ពិភាក្សា​ដោះស្រាយ​នៅ​ក្នុង​ជំនួប​កំពូល​ស្រូវ​សាលី​អន្តរជាតិ Borlaug នៅ​ប្រទេស​ម៉ិកស៊ិក កាល​ពី​ខែ​មីនា​ឆ្នាំ​នេះ ។ សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​ការ​អភិវឌ្ឍ​អន្តរជាតិ​នៃ​សាលា Imperial College នៅ​ក្រុង​ឡុងដ៍ Sir Gordon Conway បាន​ប្រាប់​សន្និសីទ​នេះ​ថា ស្រប​ពេល​ដែល​កំណើន​ផលិតកម្ម​ស្បៀងអាហារ​ស្រប​គ្នា​នឹង​កំណើន​ប្រជាជន​បច្ចុប្បន្ន ការ​ងើប​ឡើង​នៃ​ប្រជាជន​ថ្នាក់​កណ្ដាល និង​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​តម្រូវការ​របប​អាហារ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​បង្ហាញ​អំពី​ការ​ប្រឈម​ថ្មីៗ​នៃ​វិស័យ​ផលិតកម្ម​ស្បៀងអហារ ។ លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​មាន​ប្រសាសន៍​ថា «ប្រសិនបើ​លោកអ្នក​គ្រាន់​តែ​និយាយ​អំពី​ការ​ចិញ្ចឹម​មនុស្ស​បន្ថែម​ដូច​នឹង​អ្វី​ដែល​ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​ចិញ្ចឹម​ពេល​បច្ចុប្បន្ន យើង​អាច​ធ្វើ​បាន ។ ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រឈម​ដ៏​ធំ​នោះ​គឺ​ថា នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​នៃ​ប្រទេស​ទើប​ចម្រើន​លូតលាស់​ ដូចជា ប្រទេស​ចិន ឥណ្ឌា ប្រេស៊ីល ម៉ិកស៊ិក និង​កូរ៉េ របប​អាហារ​របស់​ពួកគេ​កំពុង​តែ​មាន​ការ​ប្រែប្រួល ។ ពួកគេ​បរិភោគ​ផលិតផល​សាច់​កាន់​តែ​ច្រើន និង​ត្រូវការ​ធញ្ញជាតិ ដូច្នេះ​យើង​នឹង​ត្រូវការ​ធញ្ញជាតិ​កាន់​តែ​ច្រើន​ទៀត​ដើម្បី​ចិញ្ចឹម​ពួកគេ ។ ឧទាហរណ៍ បច្ចុប្បន្ន​ប្រទេស​ចិន​កំពុង​ផលិត​បសុសត្វ​ក្នុង​បរិមាណ​ដ៏​ច្រើន និង​កំពុង​នាំចូល​សណ្ដែកសៀង​ចំនួន​ពីរ​ភាគ​បី​នៃ​សណ្ដែកសៀង​សរុប​នៅ​លើ​ទីផ្សារ​ពិភពលោក» ។ សាស្ត្រាចារ្យ Gordon Conway … Continue reading

Posted in កសិកម្ម, វិទ្យាសាស្ត្រ​ថ្មី | Tagged , | Leave a comment

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ: ស្មៅ​នៅ​រដ្ឋ​ឃ្វីនស្លែន​អាច​ធានា​សុវត្ថិភាព​ស្បៀងអាហារ​ដល់​មនុស្ស​រាប់​លាន​នាក់

ស្មៅ​អន្តោគ្រាម (Native grass) មួយ​ប្រភេទ​របស់​អូស្ត្រាលី​ដែល​គេ​ឃើញ​មាន​ដុះ​នៅ​ជុំវិញ​ក្រុង Charleville ស្ថិត​ក្នុង​រដ្ឋ​ឃ្លីនស្លែន អាច​ជា​ចម្លើយ​តប​នឹង​ការ​ធានា​បាន​នូវ​ជោគវាសនា​របស់​ដំណាំ​នានា​ចំពោះ​សុវត្ថិភាព​ស្បៀងអាហារ​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​បច្ចេកវិទ្យា​ឃ្លីនស្លែន (QUT) បាន​បង្កើត​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​ជាមួយ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ក្នុង​ការ​កំណត់​ថា​តើ​ហ្សែន​នៃ​ស្មៅ​ឆាប់​រស់​ឡើង​វិញ​របស់​អូស្ត្រាលី​អាច​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​ដើម្បី​បង្កើត​ដំណាំ​ស្រូវ​ដែល​ធន់​នឹង​ភាព​រាំង​ស្ងួត​បាន​ឬ​ទេ ។ នៅ​ក្នុង​សន្និសីទ​ថ្នាក់​តំបន់​មាន​រយៈពេល​មួយ​សប្ដាហ៍​ស្ដីពី​សុវត្ថិភាព​ស្បៀងអាហារ​នៅ​រដ្ឋធានី​អ៊ូឡង់បាទ័រ ប្រទេស​ម៉ុងហ្គោលី អង្គការ​ស្បៀងអាហារ និង​កសិកម្ម​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ (FAO) បាន​ព្រមាន​ថា ផលិតកម្ម​ស្បៀងអាហារ​ទូទាំង​ពិភពលោក​ត្រូវ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​កំណើត​យ៉ាង​ហោច​ណាស់ ៦០% គិត​ត្រឹម​ពាក់​កណ្ដាល​សតវត្ស​នេះ ឬ​ប្រសិនបើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ នឹង​មាន​ការ​ខ្វះខាត​ស្បៀងអាហារ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដែល​នឹង​ឈាន​ទៅ​ដល់​អស្ថេរភាព​សង្គម ។ អគ្គនាយក​រង​នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​ដំណាំ និង​ជីវទំនិញ​ត្រូពិក​របស់​សាកលវិទ្យាល័យ QUT លោក​សាស្ត្រាចារ្យ Sagadevan Mundree មាន​ប្រសាសន៍​ថា ស្រូវ​ជា​ស្បៀងអាហារ​មូលដ្ឋាន​ដ៏​សំខាន់​បំផុត​មួយ​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ និង​ភាព​រាំងស្ងួត​បាន​ដាក់​សម្ពាធ​ទៅ​លើ​អនាគត​រយៈពេល​វែង​របស់​ដំណាំ​មួយ​ប្រភេទ​នេះ ។ លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​បន្ត​ថា «បណ្ដា​ពូជ​ស្រូវ​ដែល​មាន​បច្ចុប្បន្ន​គឺ​ពឹង​ផ្អែក​ខ្លាំង​លើ​ទឹក​សាប ។ ប្រសិនបើ​អ្នក​ក្រឡេក​មើល​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ដែល​បាន​កើត​ឡើង យើង​ឃើញ​ថា​មាន​របាយ​ទឹក​ភ្លៀង​មិន​ទៀងទាត់ និង​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ខ្លាំង​នៃ​សីតុណ្ហភាព ។ កត្តា​ទាំង​នេះ​មាន​ឥទ្ធិពល​ដល់​ការ​ធ្លាក់​ភ្លៀង​ប្រចាំ​រដូវ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ដំណាំ​ដ៏​សំខាន់ៗ​របស់​យើង​ខ្វះខាត​ទឹក និង​ផ្ដល់​ជា​លទ្ធផល​នូវវ​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៃ​ផលិតភាព​ដំណាំ ក្នុង​នោះ​រួម​ទាំង​ដំណាំ​ស្រូវ​ផង​ដែរ ។ … Continue reading

Posted in កសិកម្ម, វិទ្យាសាស្ត្រ​ថ្មី | Tagged , , , | Leave a comment

ការ​ប្រមូលផល និង​ទុកដាក់

ដំណាំ​ស្រូវ​នៅ​កម្ពុជា ពិនិត្យ​ដោយ បណ្ឌិត ម៉ែន សារុម ជំពូក​១០ ការ​ប្រមូលផល និង​ទុកដាក់ សោម ប៊ុណ្ណា, ពៅ ស៊ីណាត និង ហួន សេរីវុធ ១០.១. ការ​ច្រូតកាត់ ការ​ច្រូតកាត់ គឺជា​កិច្ច​ប្រតិបត្តិ​ដើម្បី​ប្រមូល​យក​ផ្នែក​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ ។ វា​តែង​ធ្វើ​ឡើង​កាលណា​សារធាតុ​ជា​អាហារ​របស់​ដំណាំ​នេះ មាន​លក្ខណៈ​ពេញលេញ​សម្រាប់​ការ​បរិភោគ ឬ​សម្រាប់​ការ​ប្រើប្រាស់​ផ្សេងៗ​ទៀត ។ ១០.១.១. គោលការណ៍ និង​វិធីសាស្ត្រ​នៃ​ការ​ច្រូតកាត់ ដើម្បី​ឲ្យ​ការងារ​ច្រូតកាត់​ស្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ពេល​ដ៏​សម​ស្រប​បំផុត គេ​មិន​ត្រូវ​គិតតែ​ទៅ​លើ​អាយុកាល​លូតលាស់ ដែល​វា​ប្រែប្រួល​ទៅ​តាម​ប្រភេទ​ពូជ និង​លក្ខខណ្ឌ​ដាំ​ដុះ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​គេ​ត្រូវ​ពិនិត្យ​មើល​នូវ​កម្រិត​ទុំ​ជាក់ស្ដែង​របស់​ស្រូវ (តារាង ១០.១) ។ ដោយសារ​លក្ខខណ្ឌ​អាកាសធាតុ​មាន​ភាព​ខុសៗ​គ្នា មាន​ពេល​ខ្លះ​ស្រូវ​មាន​សភាព​ទុំ​គ្រប់គ្រាន់ សម្រាប់​ការ​ច្រូតកាត់ ប៉ុន្តែ​អត្រា​សំណើម​គ្រាប់​នៅ​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់ ឬ​ទាប​ជាង​តួលេខ​ក្នុង​តារាង​ខាងលើ ។ ការ​ច្រូតកាត់​អាច​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ដៃ ដោយ​ប្រើប្រាស់​ឧបករណ៍​សាមញ្ញ ឬ​ដោយ​គ្រឿងយន្ត ។ … Continue reading

Posted in កសិកម្ម | Tagged , , | Leave a comment

កត្តាចង្រៃ និង​ការ​គ្រប់គ្រង

ដំណាំ​ស្រូវ​នៅ​កម្ពុជា ពិនិត្យ​ដោយ បណ្ឌិត ម៉ែន សារុម ជំពូក​៩ កត្តាចង្រៃ និង​ការ​គ្រប់គ្រង ព្រាប វិសារទោ, នី វុទ្ធី, ប៉ុល ចាន់ធី និង ​ខៀវ ប៊ុណ្ណារិទ្ធ ៩.១. ជំងឺ​លើ​ដំណាំ​ស្រូវ ជំងឺ​សំខាន់ៗ​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​មេរោគ​លើ​ដំណាំ​ស្រូវ ត្រូវ​បាន​គេ​ចែក​ចេញ​ជា​បី​ក្រុម​ធំៗ ទៅ​តាម​ប្រភេទ​នៃ​ការ​បំផ្លាញ និង​ទៅ​តាម​ប្រភេទ​នៃ​ភ្នាក់ងារ​បង្ក ដែល​បាន​ធ្វើការ​បំផ្លាញ​នៅ​លើ​សរីរាង្គ​ស្រូវ​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​នៃ​ការ​លូតលាស់​របស់​វា ដូច​ជា ជំងឺ​លើ​ស្លឹក ជំងឺ​លើ​ដើម និង​ស្រទប និង​ជំងឺ​លើ​គ្រាប់ ៘ មិន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ នៅ​មាន​ជំងឺ​សំខាន់​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដូច​ជា ជំងឺ​វីរុស (Virus diseases) ជំងឺ​ណេម៉ាតូត (Nematode diseases) ដែល​បាន​បង្ក​ឲ្យ​ខូចខាត​លើ​ដំណាំ​ស្រូវ​ផង​ដែរ ។ … Continue reading

Posted in កសិកម្ម | Tagged , , , , , , | Leave a comment

ដី និង​ការ​គ្រប់គ្រង​សារធាតុចិញ្ចឹម​សម្រាប់​ដំណាំ​ស្រូវ

ដំណាំ​ស្រូវ​នៅ​កម្ពុជា ពិនិត្យ​ដោយ បណ្ឌិត ម៉ែន សារុម ជំពូក​៨ ដី និង​ការ​គ្រប់គ្រង​សារធាតុចិញ្ចឹម​សម្រាប់​ដំណាំ​ស្រូវ សេង វ៉ាង, ភាវ សុវុទ្ធី, ហ៊ិន សារិត, នូរ ចន្ទ័ដា និង ទូច វាសនា ៨.១. ដី​នៃ​ដំណាំ​ស្រូវ​នៅ​កម្ពុជា (Rice Soils of Cambodia) ការ​បង្កើន​ផលិតកម្ម និង​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​កសិកម្ម​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ទាមទារ​ការ​យល់​ដឹង​ច្បាស់លាស់​អំពី​ធនធាន​ដី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស ។ កម្រិត​ជី ការ​រៀបចំ​ដី ពូជ ការ​ឆ្លាស់​ដំណាំ ប្រព័ន្ធ​គ្រប់គ្រង ថែរក្សា និង​យុទ្ធសាស្ត្រ​ការពារ​សត្វ​ចង្រៃ​អាច​ត្រូវ​ទទួល​រង​ឥទ្ធិពល​ដោយសារ​ប្រភេទ​ដី​ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​តំបន់​ជាក់លាក់​ណាមួយ ។ ដី​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​លក្ខណៈ​ផ្សេងៗ​គ្នា​នៅ​ទូ​ទាំង​ខេត្ត និង​ក្រុង ។ … Continue reading

Posted in កសិកម្ម | Tagged , , , , | Leave a comment

ទស្សនាវដ្ដី​លុប​ចោល​អត្ថបទ​សិក្សា​អំពី​ការ​បម្លែង​ពន្ធុ

ទស្សនាវដ្ដី​វិទ្យាសាស្ត្រ​ឈ្មោះ ម្ហូបអាហារ និង​គីមី​ពុលភាពវិទ្យា (Food and Chemical Toxicology) ត្រូវ​បាន​រាយការណ៍​ថា​បាន​លុប​ចោល​អត្ថបទ​សិក្សា​ដោយ​អ្នកស្រាវជ្រាវ​បារាំង​ប្រកប​ដោយ​ការ​ចម្រូងចម្រាស់​ស្ដីពី​ភាពពុល​នៃ​ថ្នាំ​សម្លាប់​ស្មៅ និង​ពោត​បម្លែងពន្ធុ (Genetically modified corn) ភាព​ធន់ទ្រាំ​នឹង​ថ្នាំ​សម្លាប់​ស្មៅ ដែល​បាន​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២ ។ អត្ថបទ​ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា «ភាព​ពុល​រយៈពេល​វែង​នៃ​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​បន្តិចម្ដង​នៃ​ថ្នាំកសិកម្ម​សម្លាប់​ស្មៅ និង​ពោត​បម្លែង​ពន្ធុ​ធន់ទ្រាំ​នឹង​ថ្នាំ​សម្លាប់​ស្មៅ» សរសេរ​ដោយ​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ Gilles-Eric Séralini ។ ការ​សិក្សា​ដែល​បាន​រក​ឃើញ​ថា កណ្ដុរ​ដែល​ស៊ី​ពោត​បម្លែងពន្ធុ និង​ផឹក​ទឹក​លាយ Glyphosate ឆាប់​ស្លាប់​ជាង​កណ្ដុរ​ដែល​ស៊ី​ចំណី​ស្ដង់ដា ត្រូវ​បាន​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​គាំទ្រ​ការ​បម្លែងពន្ធុ​ចាត់ទុក​ថា​គ្រាន់​តែ​ជា​ការ​ទាក់ទាញ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ប៉ុណ្ណោះ ។ ចាប់​តាំង​ពី​អត្ថបទ​ត្រូវ​បាន​បោះពុម្ព​ផ្សាយ និពន្ធនាយក និង​ចាងហ្វាង​ផ្សាយ​របស់​ទស្សនាវដ្ដី​ម្ហូបអាហារ និង​គីមី​ពុលភាពវិទ្យា បាន​បញ្ជាក់​ថា ពួកគេ​បាន​ទទួល​សំណួរ​ជាច្រើន​ពី​សមាជិក​នៃ​សហគមន៍​វិទ្យាសាស្ត្រ ។ ទស្សនាវដ្ដី​បាន​និយាយ​នៅ​ក្នុង​សេចក្ដី​ថ្លែងការណ៍​កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ថា «យោង​តាម​អត្ថាធិប្បាយ​ទាំងនោះ និពន្ធនាយក និង​ចាងហ្វាងផ្សាយ​សូម​ឆ្លើយ​បំភ្លឺ​ថា ដំណើរ​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ជា​ធម្មតា​ដោយ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ដៃគូ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ចំពោះ​អត្ថបទ​ដឹកនាំ​និពន្ធ​ដោយ Gilles-Eric Séralini ។ … Continue reading

Posted in កសិកម្ម, វិទ្យាសាស្ត្រ​ថ្មី | Tagged , , , | Leave a comment

ផ្លែ​ចម្ប៉ាដាក់​មិន​ឆ្ងាញ់​ទេ​ចំពោះ​មូស

ចម្ប៉ាដាក់ (ន.) ឈ្មោះ​ឈើ​មាន​ផ្លែ​ដូច​ខ្នុរ តែ​ផ្លែ​តូច​ៗ ហើយ​មាន​ក្លិន​ក្រអូប ផ្អែម​ល្ងាន់​ជាង​ខ្នុរ ។ ម្ហូបអាហារ​តំបន់​ត្រូពិក​ដែល​មនុស្ស​ជាច្រើន​សាទរ​ថា​ជា​ដំណោះស្រាយ​ចំពោះ​ភាព​អត់ឃ្លាន​នៅ​លើ​ពិភពលោក ក៏​មាន​ផ្ទុក​នូវ​សមាសធាតុ​ដែល​អាច​ជួយ​ការពារ​មូស​មិន​ឲ្យ​ពង្រាយ​ជំងឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​ជំងឺ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ស្លាប់​នានា ដូចជា គ្រុនចាញ់ ផ្ដាសាយ​លឿង និង​គ្រុនឈាន ។ ចម្ប៉ាដាក់ ឈ្មោះ​វិទ្យាសាស្ត្រ Artrocarpus altilis ជា​ដំណាំ​ហូបផ្លែ​ចម្បង​មួយ​នៅ​តំបន់​ត្រូពិក ត្រូវ​បាន​គេ​ដាំដុះ​ក្នុង​រយៈកាល​ជាង ៣០០០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ នៅ​ទូទាំង​ទ្វីប​អូសេអានី​ក្នុង​ប្រទេស​មេឡាណេស៊ី មីក្រូណេស៊ី និង​ប៉ូលីណេស៊ី ។ ផ្លែ​ចម្ប៉ាដាក់​សម្បូណ៌​ទៅ​ដោយ​អាមីដុង និង​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម ។ ក្រៅ​ពី​ជា​អាហារ​មាន​តម្លៃ​ផ្នែក​អាហារូបត្ថម្ភ ចម្ប៉ាដាក់​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​នៅ​កោះ​ហាវ៉ៃ និង​តំបន់​ដទៃ​ទៀត​សម្រាប់​គ្រប់គ្រង​សត្វ​ល្អិត ។ ប្រជាជន​ដុត​កញ្ចុំ​ផ្កា​ស្ងួត ដែល​ពាក្យ​បច្ចេកទេស​ហៅ​ថា «កញ្ចុំ​ផ្កា​ឈ្មោល (Male inflorescences)» ដើម្បី​បណ្ដេញ​សត្វ​ល្អិត​មាន​ស្លាប ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​មូស​ផង​ដែរ ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មក​ពី​សេវា​ស្រាវជ្រាវ​កសិកម្ម (ARS) និង​ពី​សាកលវិទ្យាល័យ British … Continue reading

Posted in កសិកម្ម, វិទ្យាសាស្ត្រ​ថ្មី | Tagged , , , | Leave a comment

ប្រព័ន្ធ​កសិកម្ម​ដែល​មាន​ដំណាំ​ស្រូវ​ជា​មូលដ្ឋាន

ដំណាំ​ស្រូវ​នៅ​កម្ពុជា ពិនិត្យ​ដោយ បណ្ឌិត ម៉ែន សារុម ជំពូក​៧ ប្រព័ន្ធ​កសិកម្ម​ដែល​មាន​ដំណាំ​ស្រូវ​ជា​មូលដ្ឋាន ភាវ សុវុទ្ធី ចាន់ ផលលឿន អ៊ុង សុភាព និង នាង សាវុឌ្ឍឌី មក​ទល់​បច្ចុប្បន្ន វិស័យ​កសិកម្ម​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​តែ​បាន និង​កំពុង​ដើរតួ​នាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ព្រមទាំង​បន្ត​គាំទ្រ និង​លើកកម្ពស់​កម្រិតជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ភាគច្រើន​ដែល​រស់នៅ​តាម​ទី​ជនបទ ។ ផលិតផល​ក្នុងស្រុក​សរុប (GDP) (NIS,2001) ប្រមាណ ៣៧,៦ ភាគរយ បាន​មក​ពី​វិស័យ​កសិកម្ម ។ ហេតុ​ដូចនេះ​ហើយ​បាន ជា​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា នា​អណត្តិ​ទី​៣ បាន​ដាក់​ចេញ​នូវ​គោល​នយោបាយ​ជា​យុទ្ធសាស្ត្រ សំដៅ​លើក​កម្ពស់​ផលិតភាព​កសិកម្ម និង​ពិពិធកម្ម​វិស័យ​កសិកម្ម ឲ្យ​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ផ្នែក​នាំមុខ​មួយ​ដែល​អាច​ផ្តល់​ជីវភាព​បន្ថែម​ដល់​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច និង​អាច​ចូលរួម​វិភាគទាន​យ៉ាង​សកម្ម​ដល់​ការ​កាត់​បន្ថយ​ភាព​ក្រីក្រ​នៅ​កម្ពុជា (RGC, 2004) … Continue reading

Posted in កសិកម្ម | Tagged , , , , | Leave a comment