Category Archives: រឿងរ៉ាវទាន់កាល

តើជំងឺ​កូវីដ​១៩ ឆ្លង​ពី​សត្វ​ ឬ ​បង្កើត​នៅ​ក្នុង​មន្ទីរ​ពិសោធន៍ ?

ជំងឺ​ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​វីរ៉ុស​កូរ៉ូណា​ថ្មី ឬ​ កូវីដ​១៩ បាន​ផ្ទុះ​ដំបូង​ឡើយ​នៅ​ក្រុង​វូហាន ខេត្ត​ហ៊ូប៉ី ប្រទេស​ចិន និង​បាន​ឆ្លង​រាលដាល​ទៅទូទាំង​ពិភពលោក ។ គិត​មក​ត្រឹម​ថ្ងៃទី​២ ខែមសា ឆ្នាំ​២០២០ កូវីដ​១៩​បាន​ចម្លងដល់​មនុស្ស​​សរុប​ជាង ៩០​ម៉ឺន​នាក់ និង​បណ្ដាល​ឲ្យ​មនុស្ស​ស្លាប់​ជិត ៥​ម៉ឺន​នាក់ ។ ស្ថិតក្នុង​ស្ថានការណ៍​រាលដាល​ដ៏ខ្លាំងក្លា​​នេះ មាន​ទស្សនៈ​លើក​ឡើង​ពី​ឧបាយកល​ដែល​ថា កូវីដ​១៩ ត្រូវ​បាន​គេ​បង្កើត​ឡើង​នៅ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍ ក្នុង​គោលបំណង​ជម្រុះ​សម្អាត​ចំនួន​ប្រជាជន​ពិភពលោក ធ្វើ​វិទ្ធំសនា​សេដ្ឋកិច្ច និង​បំផ្លាញ​អរិយធម៌​លោកខាងលិច ជាដើម ។ ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​មជ្ឈដ្ឋាន​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រវិញ គេ​មាន​ភស្តុតាង​ច្បាស់លាស់​ដែល​ថា កូវីដ​១៩ គឺ​មាន​ដើម​កំណើត​ពី​សត្វ គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​បង្កើត​វា​ទេ ។ ខាងជំរុំដែល​យល់ថា​​​កូវីដ​១៩​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​មន្ទីរពិសោធន៍ រួមមានក្រុម​​អ្នកលេង​បណ្ដាញ​សង្គម អ្នកនយោបាយ និង​សារព័ត៌មាន​អភិរក្ស​និយម ដែល​ក្នុង​នោះ​ចែក​ជា ២ ក្រុម គឺ​ក្រុម​លោក​ខាងលិច (អាមេរិក អឺរ៉ុប អូស្ត្រាលី …) និង​ក្រុម​លោក​ខាងកើត … Continue reading

Posted in ឃ្លាំង​គំនិត, ឈូកមតិ, រឿងរ៉ាវទាន់កាល | Leave a comment

សក្តានុពល និងបញ្ហាប្រឈមរបស់អាស៊ាន

Originally posted on សមាគម​និសិ្សត​ខ្មែរ​ប្រចាំ​រដ្ឋ​ឃ្វីនស្លែន:
ដោយ លន់ សាបឿន | អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវ អ្នកវិភាគនយោបាយ ក៏ដូចជាថ្នាក់ដឹកនាំអាស៊ានផងនោះ បាន និង​កំពុង​លើក​យក​បញ្ហា​តួនាទីរបស់​សមាគម​ប្រជាជាតិ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) ទាំង​បច្ចុប្បន្ន និង​អនាគត មកពិភាក្សា ។ បញ្ហា​ប្រឈម​ដែល​អាស៊ាន​កំពុង​ជួបប្រទះ មានជាអាទិ៍៖ បញ្ហាជម្លោះនៅសមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង វិបត្តិ​មនុស្សធម៌​នៅ​រដ្ឋរ៉ាខាញ​ក្នុងប្រទេស​ភូមា រួមទាំង​បញ្ហាការគ្រប់គ្រងធនធានទឹក​នៅ​ទន្លេមេគង្គ បាន និងកំពុងចោទ​ជា​សំណួរ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹងតួនាទី​ស្នូលរបស់អាស៊ានក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងតំបន់ ។ អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលដៅចម្បងមួយ គឺរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅ​ក្នុង​តំបន់អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ក្នុង​សម័យ​សង្រ្គាម​ត្រជាក់​ តាមរយៈយន្តការ​ឯកច្ឆ័ន្ទ (កុងសង់ស៊ីស) និង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​រួម ។ បន្ទាប់​ពីនោះ​មក អាស៊ាន​បាន​ផ្លាស់ប្តូរ​ពីគោលបំណងដើមរបស់ខ្លួន ដោយ​មិនត្រឹមតែផ្តោត​ទៅ​លើ​បញ្ហា​សន្តិសុខ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ថែម​ទាំង​ផ្តោត​ទៅលើ​បញ្ហាផ្សេងៗ​ទៀត​ដូចជា ការ​លូតលាស់ និង​ស្ថិរភាព​សេដ្ឋកិច្ច និង​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ផ្នែក​សង្គម​វប្បធម៌​ជាដើម ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី មានអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវជាច្រើនយល់ឃើញថា…

Posted in ឃ្លាំង​គំនិត, ចំណេះ​ធ្វើ, រឿងរ៉ាវទាន់កាល | Leave a comment

ផលិតកម្មស្រូវនៅកម្ពុជាទទួលជោគជ័យដ៏អស្ចារ្យ តែបរាជ័យក្នុងការនាំចេញ ?

Originally posted on សមាគម​និសិ្សត​ខ្មែរ​ប្រចាំ​រដ្ឋ​ឃ្វីនស្លែន:
ដោយ ចៅ ស៊ិញ | ប្រទេសកម្ពុជា​បាន​ឆ្លងកាត់​នៅ​លើ​ផ្លូវ​ដ៏​លំបាក​ក្នុង​ការ​ផ្គត់ផ្គង់​ស្បៀងអាហារ​ដល់​ប្រជាជន​របស់​ខ្លួន ​បន្ទាប់​ពី​សង្គ្រាម​ផ្ទៃក្នុង​អស់​រយៈពេល​បី​ទសវត្សរ៍ ។ នៅ​លើ​ផ្លូវ​នេះ មាន​ដំណាក់កាល​ពឹងផ្អែក​លើ​ជំនួយ​ស្បៀង​ពី​ខាងក្រៅ បន្ទាប់​មក​ដំណាក់កាល​ផលិត​ស្រូវបាន​​គ្រប់គ្រាន់​ដោយ​ខ្លួនឯង និង​ចុងក្រោយ​ ដំណាក់កាល​ផលិត​លើស​សម្រាប់​ការ​នាំចេញ ។ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​និង​កំពុង​ព្យាយាម​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ទៀត​ចេញពី​អតិរេក​ស្រូវ​នេះ ប៉ុន្តែ​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​នាំ​អង្ករចេញ​​ឲ្យ​បាន ១​លាន​តោន នៅ​ដំណាច់​ឆ្នាំ​២០១៥ នៅ​ឡើយ​ទេ ។ អត្ថបទនេះ​គឺ​ការ​សាកល្បង​ស្វែងយល់​អំពី​មូលហេតុ​នានា​នៅ​ពីក្រោយ​​បរាជ័យ​នេះ និង​បូកសរុប​​មតិ​ជា​ចុងក្រោយ​ថា តើ​គោលដៅ​នាំ​អង្ករចេញ​ពិត​ជា​បរាជ័យ​មែន​ឬ​ទេ ។ កម្ពុជា​សម្រេច​បាន​នូវ​ផលិតកម្ម​ស្រូវ​គ្រប់គ្រាន់​​ដោយ​ខ្លួនឯង​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៥ និង​បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​នាំចេញ​សុទ្ធ​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៥ ។ ប្រាំឆ្នាំ​បន្ទាប់​មក ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ជាពិសេស​ដែគូអភិវឌ្ឍ មាន​ការ​ភ្ញាក់ផ្អើល ដោយ​បាន​ប្រកាស​គោលនយោបាយស្ដីពី​ការ​ជំរុញ​ផលិតកម្ម​ស្រូវ​និង​ការ​នាំចេញ​អង្ករ សំដៅ​នាំ​ចេញ​អង្ករ​ឲ្យ​បាន ១លាន​តោន ​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៥ ។ នេះ​គឺជា​ឯកសារ​គោលនយោបាយ​លើក​ដំបូង​​ដែល​រៀបចំ​សរសេរ​ឡើង​ទាំងស្រុង​ដោយ​អ្នកបច្ចេកទេស​ខ្មែរ បន្ទាប់​ពី​ទទួល​ជំនួយ​បច្ចេកទេស​ពី​អន្តរជាតិ​អស់​រយៈពេល​ពីរ​ទសវត្សរ៍ ។ គោលដៅ​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​គោលដៅ​ចម្បង​នៅ​ក្នុង​គោលនយោបាយ​​គឺ​នាំអង្ករចេញ​ជា​ផ្លូវការ និង​កាត់​បន្ថយ​ជា​អប្បបរមា​នូវ​ការ​​នាំ​ស្រូវ​ចេញ​ក្រៅ​ផ្លូវការ​ ព្រោះ​ថា ការ​នាំស្រូវចេញ​ធ្វើ​ឲ្យ​កម្ពុជា​បាត់​បង់​នូវ​ឱកាស​ក្នុងការ​បន្ថែម​តម្លៃ…

Posted in ឃ្លាំង​គំនិត, ចំណេះ​ធ្វើ, រឿងរ៉ាវទាន់កាល | Leave a comment

កំណើនឥទ្ធិពលរបស់ចិន និងកាលានុវត្តភាពក្នុងការពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់កម្ពុជា

Originally posted on សមាគម​និសិ្សត​ខ្មែរ​ប្រចាំ​រដ្ឋ​ឃ្វីនស្លែន:
ដោយ ឈាត ស្រ៊ាង | សំណួរ​ដ៏ស្រួចស្រាល់​​សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា​នាពេលបច្ចុប្បន្ន​នេះ​គឺ​ថា តើត្រូវ​ធ្វើ​យ៉ាងណា​ដើម្បី​ទាញ​ផលប្រយោជន៍​ពី​កំណើន​ឥទ្ធិពល​របស់​ចិន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ? វា​ហាក់​ដូចជា​គ្មាន​ការ​សង្ស័យ​ទេ ​ដែល​ប្រទេស​ចិន​បាន​ក្លាយ​ជា​ម្ចាស់ជំនួយ​ និង​ជា​វិនិយោគិន​ដ៏​ធំបំផុត​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​នាពេល​នេះ ។ ការណ៍​នេះ​សរ​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ​ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​តែ​ពឹងអាស្រ័យ​លើ​ប្រទេស​ចិន​កាន់​តែខ្លាំង​​ឡើង​សម្រាប់​ហិរញ្ញប្បទាន​អភិវឌ្ឍន៍ ។ ជាលទ្ធផល ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុងតែ​រំកិល​ខិតជិត​ទីក្រុង​ប៉េកាំង ​ទាំង​វិស័យ​កាទូត និង​នយោបាយ ។ សំណួរ​ដែល​គួរ​ដេញដោល​​នៅពេល​នេះ​ គឺ​មិន​មែន​ពីមូលហេតុ​ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាន់​តែ​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​ទីក្រុងប៉េកាំងទេ ប៉ុន្តែ​គួរ​សួរ​ថា តើ​កំណើន​វិនិយោគទុន​របស់​ចិន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​ន័យ​យ៉ាងណា​ចំពោះ​នយោបាយ​នៅ​ក្នុង​ស្រុក​ខ្មែរ ? អត្ថបទ​ខាងក្រោមនឹង​ព្យាយាម​បកស្រាយ​រក​ចម្លើយ​ចំពោះសំណួរ​នេះ ។ ទាំងអស់គ្នា​ហាក់ទទួលស្គាល់ថាពិតជា​មាន​​កំណើន​ឥទ្ធិពល​របស់​ចិន​នៅ​ក្នុង​​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ឥទ្ធិពល​ទាំង​​នេះ​អាចមើល​ឃើញ​បាន​តាម​រយៈ​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​បរិស្ថាន​សំណង់​នៅ​តាម​បណ្ដា​ទីក្រុង​នៅ​ទូទាំងប្រទេស ជាពិសេស ​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ ក្រុងព្រះសីហនុ និង​ខេត្ត​កោះកុង ។ សូម្បី​នៅតំបន់​ជនបទ​ក៏​មិន​អាច​ជះផុត​ពី​ការ​តាម​​ប្រមាញ់​រក​ផលកម្រៃ​របស់​ចិន​ផង​ដែរ ។ បណ្ដាញ​ជំនួញ​របស់​ចិន​មាន​ភាព​សកម្ម​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ទាញ​យក​ផលប្រយោជន៍​ពី​របបដីសម្បទាន ដែល​មាន​ទំហំ​​១ភាគ៣​នៃ​ផ្ទៃដី​សម្បទាន​សរុប​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ។ ក្រៅពីនេះ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដឹក​ជញ្ជូន ជាពិសេស​ផ្លូវថ្នល់ ​ត្រូវ​បាន​កែលម្អ និង​សាងសង់ថ្មី​ដោយ​ថវិកា​និង​បច្ចេកវិទ្យា​របស់​ចិន​ផង​ដែរ ។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ទាំងនេះ​ក៏​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​​ផងដែរ​ពី​ចំណាប់​​អារម្មណ៍​ក្នុង​ការ​ចូល​មក​បណ្ដាក់ទុន​រកស៊ី​​កាន់​តែ​កើន​ឡើង​ពី​សំណាក់សហគ្រាស​នានា​របស់​ចិន​ ។ ការបណ្ដាក់​ទុន​ក្រោយនេះ…

Posted in ឃ្លាំង​គំនិត, ចំណេះ​ធ្វើ, រឿងរ៉ាវទាន់កាល | Leave a comment

តើការផលិតស្រូវនៅកម្ពុជាត្រៀមខ្លួនហើយឬនៅចំពោះការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ?

Originally posted on សមាគម​និសិ្សត​ខ្មែរ​ប្រចាំ​រដ្ឋ​ឃ្វីនស្លែន:
ដោយ ចៅ ស៊ិញ | ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ​គឺជា​បញ្ហាក្ដៅនៅ​ក្នុងការជជែក​ដេញដោល​រវាងអ្នកមិនជឿលើការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និង​អ្នកស្រាវជ្រាវ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ភាគច្រើន ។ ទោះបីស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​នៅ​មាន​ចម្ងល់​ថាតើ​ការប្រែប្រួល​អាកាធាតុ​កំពុង​តែ​កើត​មានឬទេ និង​តើ​អ្វី​ជាដើម​ហេតុ​បណ្ដាល (កើតឡើង​តាម​ធម្មជាតិឬ​មនុស្ស​ជា​អ្នកបណ្ដាល) ក៏​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ប្រមាណ ៩៧% ដែល​បាន​បោះពុម្ព​ដោយ​ទស្សនាវដ្ដី​វិទ្យាសាស្ត្រ​ដែល​មាន​ការ​ផ្ទៀងផ្ទាត់​ពី​អ្នកជំនាញ​បង្ហាញថា ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​គឺកំពុង​តែ​កើត​មាន​មែន ហើយ​កម្ដៅ​ក្នុង​ពិភពលោក​កំពុង​តែ​កើន​ឡើង។ ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​អាច​បណ្ដាលឲ្យ​មាន​ស្ថានភាព​អាកាសធាតុ​ធ្ងន់ធ្ងរ ដែល​ក្នុងនោះ​មាន​គ្រោះទឹកជំនន់ និង​ការ​រាំងស្ងួត​ជាដើម ដែល​ឈាន​ទៅ​ដល់​ការ​ខូចខាតដំណាំ និង​រាំងស្ទះ​ដល់​ផលិតកម្ម​ស្បៀងអាហារ ។ ក្រៅពីគ្រោះ​ទឹកជំនន់​និង​ការ​រាំងស្ងួត ការ​កើន​ឡើង​នូវ​កម្ដៅក្នុង​ពិភពលោក​ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ផល​ដំណាំ​ធ្លាក់ចុះ​ផងដែរ ។ ការ​ស្រាវជ្រាវ​មួយ​នៅ​ប្រទេសបង់ក្លាដែស​ រកឃើញថា ការកើន​សីតុណ្ហភាព​អតិបរមា​ពី ២-៤ 0C អាច​កាត់​បន្ថយ​ទិន្នផលស្រូវ​ពី ៦-១៦%។ ទោះបីជា​ការធ្វើ​រស្មីសំយោគ​កើនឡើង​ដោយ​មាន​កំណើន​ឧស្ម័នកាបូនិក​នៅ​ក្នុង​បរិយាកាស ក៏​កំណើន​ទិន្នផល​មិន​អាច​កាត់សង​ជាមួយ​ឥទ្ធិពល​ខូចខាតបណ្ដាលពី​ការកើនឡើង​នូវ​សីតុណ្ហភាព​ទេ ។ ផ្ទុយពីការ​រក​ឃើញ​នេះ ការ​សិក្សាមួយទៀត​បាន​រាយការណ៍​ថា ការ​កើត​កម្ដៅ​ក្នុង​ពិភពលោក ក្នុង​ចន្លោះ ១,៥-២ 0C…

Posted in ឃ្លាំង​គំនិត, ចំណេះ​ធ្វើ, រឿងរ៉ាវទាន់កាល | Leave a comment

សីតុណ្ហភាព​ប្រចាំ​ខែ​តុលា​នៅ​អូស្ត្រាលី​កើន​ឡើង​ខ្លាំង

ខែតុលា ឆ្នាំ​២០១៣ ជា​ខែ​ទី​១៥​បន្តបន្ទាប់​គ្នា​ហើយ​ដែល​មាន​សីតុណ្ហភាព​ក្ដៅ​ជាង​មធ្យម​ គិត​ចាប់​តាំង​ពី​ខែ​សីហា ឆ្នាំ​២០១២​មក ការណ៍​នេះ​ពង្រីក​ទំនោរ​នៃ​ការកត់ត្រា​សីតុណ្ហភាព​ក្ដៅ​បូក​រួម​ជាមួយ​នឹង​ការ​មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​តិច​ជាង​មធ្យម​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ។ តាម​របាយការណ៍​របស់​ការិយាល័យ​ឧតុនិយម (BoM) បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ការណ៍​នេះ​បាន​បំបែក​ឯកទគ្គកម្ម​កំណត់ត្រា​សីតុណ្ហភាព​លើស​មធ្យម​ហួស​រយៈពេល​១២​ខែ ។ ខែសីហា បន្ទាប់​មក​ខែ​កញ្ញា បាន​បំបែក​ឯកទគ្គកម្ម​កំណត់ត្រា​សីតុណ្ហភាព​លើស​មធ្យម​ក្នុង​រយៈពេល​១២​ខែ​ថ្មី ហើយ​ខែតុលា​បាន​បន្ត​កំណត់ត្រា​ទៀត​ ដោយ​សីតុណ្ហភាព​ធម្យម​រយៈពេល​១២​ខែ​ខ្ពស់​ជាង​សីតុណ្ហភាព​មធ្យម​ពី​ឆ្នាំ​១៩៦១ ដល់​ឆ្នាំ​១៩៩០ ចំនួន ១,៣ អង្សា ។ ការិយាល័យ​ឧតុនិយម​ក៏​បាន​រាយការណ៍​ថា ការ​ប្រមើលមើល​សម្រាប់​រដូវ​នេះ​គឺ​នឹង​មាន​សីតុណ្ហភាព​ខ្ពស់​ជាង​មធ្យម ដែល​អាច​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រតិទិន​ឆ្នាំ​២០១៣​នេះ​ក្លាយ​ជា​ឆ្នាំ​ក្ដៅ​ជាងគេ ខ្ពស់​ជាង​កំណត់ត្រា​ឆ្នាំ​២០០៥ ។ អាកាសធាតុ​ក្ដៅ​រួម​ផ្សំ​នឹង​ស្ថានភាព​រាំងស្ងួត​កាន់​តែ​រាលដាល​គឺ​បណ្ដាល​មក​ពី​ការ​ធ្លាក់​ភ្លៀង​តិច​ដែល​កាន់​តែ​ពន្យា​ពេល ។ ប្រហែល ២​ភាគ​៣ នៃ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី រួមទាំង​តំបន់​ស្ទើរ​តែ​ទាំងស្រុង​នៃ​ភាគ​ខាងកើត និង​ភាគ​កណ្ដាល​នៃ​ប្រទេស បាន​ទទួល​ទឹក​ភ្លៀង​តិច​ជាង​មធ្យម ឬ​តិច​ជាង​មធ្យម​ខ្លាំង​មែនទែន​នៅ​ក្នុង​ខែតុលា​កន្លង​ទៅ​នេះ ៕ ប្រែសម្រួល​ពី​សារព័ត៌មាន Queensland Country Life ថ្ងៃទី​១០ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៣  

Posted in កសិកម្ម, រឿងរ៉ាវទាន់កាល | Leave a comment

បុរស​ម្នាក់​ប្ដឹង​ប្រពន្ធ​បាន​ជោគជ័យ​ចំពោះ​ការ​បង្កើត​កូន​មុខ​អាក្រក់

លោក Jian Feng បាន​ប្ដឹង​ប្រពន្ធ​របស់​លោក​ចំពោះ​ការ​ផ្ដល់​កំណើត​ឲ្យ​កូនស្រី​ដែល​លោក​ហៅ​ថា «អាក្រក់​បំផុត​មិន​គួរ​ឲ្យ​ជឿ» ។ គាត់​បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន The Irish Times ថា «ខ្ញុំ​រៀបការ​ជាមួយ​ប្រពន្ធ​របស់​ខ្ញុំ​ដោយ​ផុស​ចេញ​ពី​ក្ដី​ស្រលាញ់​អស់​ពី​ដួងចិត្ត ប៉ុន្តែ​ភ្លាមៗ​បន្ទាប់​ពី​កំណើត​កូនស្រី​ទី​មួយ​របស់​យើង យើង​ចាប់​ផ្ដើម​មាន​បញ្ហា​អាពាហ៍ពិពាហ៍ ។ កូនស្រី​របស់​យើង​មុខ​អាក្រក់​មិន​គួរ​ឲ្យ​ជឿ ជា​ចំណុច​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មាន​ការ​ព្រួយបារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង» ។ ដំបូង​ឡើយ លោក Jian Feng ចោទ​ប្រកាន់​ប្រពន្ធ​របស់​ខ្លួន​ពី​ការ​ផិតក្បត់ ពីព្រោះ​លោក​មិន​ជឿ​ថា​លោក​ជា​ឪពុក​របស់​ក្មេង​ដែល​មាន​មុខមាត់​មិន​គួរ​ឲ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​ទាំង​នេះ​ទេ ។ ប៉ុន្តែ ការ​ធ្វើ​តេស្ត DNA បាន​បង្ហាញ​ថា លោក​ពិត​ជា​ឪពុក​បង្កើត​របស់​ក្មេង​ស្រី​ទាំងនោះ​មែន ។ បន្ទាប់មក ប្រពន្ធ​របស់​លោក​បាន​រួច​ផុត​ពី​ការ​ចោទប្រកាន់​ពី​អំពើ​ផិតក្បត់ ប៉ុន្តែ​បាន​សារភាព​ថា​ខ្លួន​បាន​ធ្វើ​ការ​វះកាត់​កែសម្ផស្ស​ដែល​មាន​តម្លៃ​ប្រហែល​១០​ម៉ឺន​ដុល្លា នៅ​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាងត្បូង មុន​ពេល​បាន​ជួប​ជាមួយ​ស្វាមី ។ លោក Jian Feng ក៏​បាន​ប្ដឹង​ប្រពន្ធ​ដោយ​សំអាង​លើ​ហេតុផល​ថា ប្រពន្ធ​បាន​បង្ហាញ​រូបរាង​មិន​ពិត លាក់​បាំង​មិន​ប្រាប់​លោក​ពី​ការ​ពិត​នៃ​ការ​វះកាត់​កែ​សម្ផស្ស និង​ការ​បោកប្រាស​លោក​ឲ្យ​ជឿ​ថា​នាង​មាន​សម្រស់​ស្រស់​ស្អាត ។ ចៅក្រម​យល់​ស្រប​នឹង​អំណះអំណាង​របស់​លោក Jian … Continue reading

Posted in កំសាន្ត, ចំណេះ​ធ្វើ, រឿងរ៉ាវទាន់កាល | Leave a comment

ពាក្យ​ចចាមអារ៉ាម និង ការ​ឮ​គេ​ថា អាច​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ជម្លោះ

ទោះបីជា​មាន «ពាក្យ​ចចាមអារ៉ាម» និង «ការ​ឮ​គេ​ថា​ដែល​ជា​ការ​និយាយ​ត​គ្នា» អំពី​អស្ថិរភាព​សង្គម​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏​ដោយ​ក៏​គណៈកម្មការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​សម្រេច និង​បន្ត​កិច្ច​ដំណើរការ​របស់​ខ្លួន​ដោយ​ធ្វើការ​ប្រកាស​លទ្ធផល​បឋម​ផ្លូវការ​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​កាលពី​ថ្ងៃ​ចន្ទ ទី​១២ ខែសីហា​កន្លង​ទៅ ។ ខ្លួន​ខ្ញុំ​ផ្ទាល់​មាន​ក្តី​បារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ថា ពាក្យ​ចចាមអារ៉ាម និង​ការ​ឮ​គេ​ថា​ដែល​ជា​ការ​និយាយ​ត​គ្នា​អាច​បញ្ឆេះ​ជម្លោះ​ដែល​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ធ្លាប់​បាន​ភ័យ​ខ្លាច​ពី​មុន​មក​ហើយ​កាលពី​អំឡុង និង​ក្រោយ​ព្រឹត្តិការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​២៨ ខែកក្កដា​កន្លង​ទៅ ។ ពាក្យ​ចចាមអារ៉ាម​និង​ការ​ឮ​គេ​ថា ដែល​ជា​ការ​និយាយ​ត​គ្នា​នេះ ហាក់​បី​ដូចជា​មាន​ន័យ​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​នៅ​ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ តែ​តាម​ផ្លូវច្បាប់ ពាក្យ​ទាំង​ពីរ​នេះ​មានការ​បកស្រាយ​ខុស​គ្នា ។ តាម​វចនានុក្រម​អកហ្វដ ពាក្យ «ចចាមអារ៉ាម» មាន​ន័យ​ថា «…​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​រឿងរ៉ាវ ឬ​ហេតុការណ៍​អ្វី​មួយ​ដែល​ជា​រឿង​មិន​ពិត ឬ​ការ​ពិត​ប្រកប​ដោយ​ភាព​មន្ទិល​សង្ស័យ​នៅឡើយ» ។ ជា​ធម្មតា​ពាក្យ «ចចាមអារ៉ាម» កើត​ចេញពី​ការ​និយាយ​ត​គ្នា​ពី​មាត់​មួយ​ទៅ​មាត់​មួយ​ដោយ​គ្មាន​ប្រភព​ណា​ច្បាស់​លាស់​ឡើយ ដោយ​បម្រើ​គោលបំណង​អ្វី​មួយ​របស់​បុគ្គល​ ឬ​ក្រុម​ណា​មួយ ។ ពាក្យ​នេះ​ក៏​មាន​អត្ថន័យ​ប្រហាក់​ប្រហែល​ទៅ​នឹង​ពាក្យ «ការ​ឮ​គេ​ថា​ដែល​ជា​ការ​និយាយ​ត​គ្នា» ដែរ ។ វចនានុក្រម​ច្បាប់​បកស្រាយ​អត្ថន័យ​នៃ​ពាក្យ «ការ​ឮ​គេ​ថា​ដែល​ជា​ការ​និយាយ​ត​គ្នា» ថា «សក្ខីកម្ម​អ្វីមួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​រៀបរាប់​ដោយ​សាក្សី​ណា​ម្នាក់​ដែល​សាក្សី​នោះ​មិន​បានដឹង​ហេតុការណ៍​នោះ​ដោយ​ផ្ទាល់​ទេ តែ​ដឹង​និង​ឮ​តាម​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​និយាយ​ឬ​ក៏​រឿងរ៉ាវ​នោះ​ពឹង​លើ​មនុស្ស​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ជា​ជាង​សាក្សី​ម្នាក់​នោះ​ផ្ទាល់» ។ ពាក្យ​ទាំង​ពីរ​នេះ​រៀបរាប់​ពី​របៀប​ដែល​ព័ត៌មាន​អាច​រាលដាល​ដោយ​គ្មាន​ប្រភព និង​ការ​បញ្ជាក់​ច្បាស់លាស់​ប៉ុន្តែ … Continue reading

Posted in រឿងរ៉ាវទាន់កាល, វាក្យសព្ទខ្មែរ | Leave a comment

ការ​ច្នៃប្រឌិត​ដែល​អាច​បំបាំង​រាងកាយ​ពី​មូស

បន្ទះ Kite នេះ​នឹង​ជួយ​បំបាំង​រាងកាយ​របស់​លោកអ្នក​ពី​មូស ប្រហែល​ជា​ដល់​ពេល​ត្រូវ​បំភ្លេច​ថ្នាំបាញ់​មូស ធូប​មូស ឬ​ថ្នាំ​លាប​ពេញ​ខ្លួន​ដើម្បី​ដេញ​មូស​ចោល​ហើយ​មើល​ទៅ ។ អ្នកស្រាវជ្រាវ​មួយ​ក្រុម​បាន​រក​ឃើញ​វិធី​ធ្វើ​ឲ្យ​មូស​លែង​មក​រំខាន​យើង​ទៀត​ហើយ ។ ក្រុមស្រាវជ្រាវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​បន្ទះ Kite ដែល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​បំបាំង​ខ្លួន​គេច​ចេញ​ពី​មូស ។ បន្ទះ Kite នេះ ដែល​អាច​ពាក់​ភ្ជាប់​ជាមួយ​ខោអាវ រាំង​ខ្ទប់​សមត្ថភាព​ញាណ​របស់​មូស​ក្នុង​ការ​ចាប់​យក​ឧស្ម័ន​កាបូនិក​ដែល​ជា​មធ្យោបាយ​ចម្បង​របស់​វា​ក្នុង​ការ​ស្វែងរក​ខាំ​មនុស្ស ។ បន្ទះ Kite អាច​រាំង​ខ្ទប់​សមត្ថភាព​ញាណ​របស់​មូស​បាន​រហូត​ដល់​ទៅ​៤៨​ម៉ោង ។ ជា​ធម្មជាតិ ផលិតផល​ថ្មី​នេះ​មាន​ប្រយោជន៍​ពេល​ចេញ​ក្រៅ​ផ្ទះ​នៅ​រដូវ​ក្ដៅ ប៉ុន្តែ​វា​ក៏​ត្រូវ​បាន​ផលិត​ឡើង​ក្នុង​គោលបំណង​កាត់​បន្ថយ​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់ និង​ជំងឺ​បណ្ដាល​មក​ពី​មូស​ដទៃ​ទៀត​ផង​ដែរ ដូចជា ជំងឺ​គ្រុនឈាម និង​ជំងឺ West Nile ជាដើម ។ រូប​នេះ​បង្ហាញ​ពី​ញាណ​រក​ឃើញ​របស់​មូស​ពេល​គ្មាន​បន្ទះ Kite និង​មាន​បន្ទះ Kite បន្ទះ Kite ត្រូវ​បាន​ផ្ដួចផ្ដើម​ឡើង​ដោយ​សាកលវិទ្យាល័យ​កាលីហ្វ័រញ៉ា ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​សហការ​ជាមួយ​មូលនិធិ​បៀល និង​មេលីនដា​ហ្គេត (Bill and Melinda … Continue reading

Posted in រឿងរ៉ាវទាន់កាល, វិទ្យាសាស្ត្រ​ថ្មី | Tagged , , , | Leave a comment

រក​ឃើញ​អំបូរ​ស្ត្រប៊េរី​ថ្មី​នៅ​រដ្ឋ Oregon

អំបូរ​ស្ត្រប៊េរី​ព្រៃ​ដែល​ទើប​តែ​រក​ឃើញ​ថ្មីៗ​ផ្ដល់​នូវ​សម្ភារៈ​សេណេទិក​ថ្មី​សម្រាប់​ការ​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​រុក្ខជាតិ ហើយ​នៅ​ពេល​អនាគត​ក៏​អាច​ផ្ដល់​នូវ​ចំណាត់​ថ្នាក់​ថ្មី​មួយ​នៃ​ស្ត្រប៊េរី​ពាណិជ្ជកម្ម ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​សេវា​ស្រាវជ្រាវ​កសិកម្ម (ARS) អ្នកស្រី Kim Hummer បម្រើការ​នៅ​ធនាគារ​ជីវករ​ក្លូន​ជាតិ​របស់​ក្រសួង​កសិកម្ម​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ស្ថិត​នៅ​ក្រុង Corvallis រដ្ឋ Oregon រក​ឃើញ​អំបូរ​ស្ត្រប៊េរី​ថ្មី​មួយ​នៅ​ក្នុង​បេសកកម្ម​ស្វែង​ប្រមូល​រុក្ខជាតិ​នៅ​លើ​កំពូល​ខ្ពស់ៗ​នៃ​ប្រជុំភ្នំ Cascade ក្នុង​រដ្ឋ Oregon ។ អ្នកស្រី​ដាក់​ឈ្មោះ​ឲ្យ​អំបូរ​ថ្មី​នេះ​ថា Fragaria cascadensis ។ របកគំហើញ​នេះ​ត្រូវ​បាន​រាយការណ៍​នៅ​ក្នុង​ទស្សនាវដ្ដី​វិទ្យាស្ថាន​ស្រាវជ្រាវ​ភូតគ្រាសាស្ត្រ​នៅ​រដ្ឋ Texas ។ ស្ត្រប៊េរី​អំបូរ​ថ្មី​នេះ​ឃើញ​មាន​នៅ​តែ​ប្រជុំភ្នំ Cascades រដ្ឋ Oregon ប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះហើយ​ទើប​មាន​ឈ្មោះ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ថា Fragaria cascadensis ។ វា​ជា​រុក្ខជាតិ​ពហុវត្ស មាន​ផ្កា​ពណ៌​ស និង​ស្លឹក​ពណ៌​បៃតង ហើយ​វា​ខុស​ពី​ស្ត្រប៊េរី​អំបូរ​ផ្សេង​ទៀត​នៅ​តំបន់​នេះ​ ដោយសារ​វា​មាន​រោម​នៅ​ចំហៀង​ខាងលើ​នៃ​ស្លឹក រូបរាង​កណ្ដាល​ស្លឹក​ខុស​គេ មាន​ផ្លែ​ពណ៌​ប្រផេះ​តូចៗ (ហៅ​ថា Achenes) នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ស្ត្រប៊េរី មាន​ក្រូម៉ូសូម … Continue reading

Posted in កសិកម្ម, រឿងរ៉ាវទាន់កាល, វិទ្យាសាស្ត្រ​ថ្មី | Leave a comment